Μεταλλάχθηκαν οι πεταλούδες από τη ραδιενέργεια

Φτερά κυρτά, που έχουν ατροφήσει ή περισσεύουν. Κεραίες παραμορφωμένες, μάτια σφραγισμένα, πόδια συρρικνωμένα, χρώματα ξεθωριασμένα. Πολλές είναι στείρες, αλλά κι εκείνες που δεν είναι δημιουργούν απογόνους ακόμη πιο μεταλλαγμένους από τους γονείς τους. Είναι οι πεταλούδες της Φουκουσίμα, θύματα του περσινού πυρηνικού δυστυχήματος: η κατάστασή τους δημιουργεί τεράστια ανησυχία στους επιστήμονες, έστω και αν πρόκειται για έντομα και όχι για ανθρώπους.

Περισσότερο από έναν χρόνο μετά τον σεισμό των 9 ρίχτερ που ισοπέδωσε ολόκληρες επαρχίες της Ιαπωνίας και προκάλεσε τη χειρότερη πυρηνική καταστροφή των τελευταίων 50 ετών, οι επιστήμονες συνεχίζουν να ανακαλύπτουν τις καταστρεπτικές συνέπειές τους. Στην πιο πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Scientific Reports» και είναι η πρώτη με αντικείμενο τις πεταλούδες της περιοχής, οι ιάπωνες επιστήμονες αποκαλύπτουν τις φυσικές και τις γενετικές επιπτώσεις της ραδιενέργειας στα έντομα αυτά. Σύμφωνα με τα τελικά συμπεράσματα μάλιστα των ειδικών, το φαινόμενο δεν αγγίζει αποκλειστικά τους άμεσους απογόνους εκείνων των πεταλούδων που εκτέθηκαν στη ραδιενέργεια, αλλά και τις επόμενες γενιές. Το γεγονός έρχεται να υπενθυμίσει ότι, έστω και αν δεν έχουν ακόμη παρατηρηθεί ανάλογα φαινόμενα σε ανθρώπους, είναι δυνατόν οι βλαβερές συνέπειες να περάσουν από τη μία γενιά στην άλλη. «Δεν έχουν ακόμη συλλεχθεί επακριβείς πληροφορίες σχετικά με το τι έχει συμβεί και αυτή η έλλειψη στοιχείων είναι που εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τις βιολογικές επιπτώσεις στους ζώντες οργανισμούς, οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν μακροχρόνιες βλάβες στο οικοσύστημα και να προκαλέσουν χρόνιες νόσους», επισημαίνει εκπρόσωπος της ερευνητικής ομάδας από το Πανεπιστήμιο Ryukyu.

Τα πρώτα δείγματα συλλέχθηκαν τον Μάιο του 2011, δύο μήνες μετά το δυστύχημα. Επρόκειτο για 144 ενηλίκους μπλε πεταλούδες της οικογενείας των λυκαινιδών, οι οποίες είχαν εκτεθεί σε δέκα περιοχές σε απόσταση μεγαλύτερη των 200 χλμ. από τον τόπο του δυστυχήματος – όπου είχαν επίσης βρει καταφύγιο περισσότεροι από 80.000 άνθρωποι. Από αυτές, το 12% παρουσίασε στη συνέχεια κάποιου είδους δυσμορφία. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο με σκοπό να αναπαραχθούν, όπου παρατηρήθηκε πως η επόμενη γενιά παρουσίασε τις ίδιες σχεδόν ανωμαλίες αλλά σε μεγαλύτερο ποσοστό (18%) και η τρίτη σε ακόμη μεγαλύτερο (33%). Τον περασμένο Σεπτέμβριο, έξι μήνες πλέον μετά το ατύχημα, οι επιστήμονες συνέλεξαν εκ νέου 238 πεταλούδες που παρουσίαζαν ανωμαλίες σε ποσοστό 28%, το οποίο αυξήθηκε κατακόρυφα στην επόμενη γενιά (52%).

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι μεταλλάξεις των συγκεκριμένων πεταλούδων δεν οφείλονται στην απευθείας έκθεσή τους στη ραδιενέργεια, αλλά στην κατανάλωση μολυσμένων τροφών. Δεν είναι αυτό όμως που τους εντυπωσιάζει τόσο όσο το ότι δεν περίμεναν ποτέ πως τα συγκεκριμένα έντομα θα επηρεάζονταν άμεσα, δεδομένου ότι θεωρούνται ανθεκτικά στη ραδιενέργεια.