1977: «To βαπόρι απ’ την Περσία»

Είναι φορές που ο δημιουργός δανείζεται για λίγο το κοστούμι του δημοσιογράφου και η πρώτη ύλη της έμπνευσής του γίνεται μια είδηση, ένα εξώφυλλο εφημερίδας.

Η ηρωική εποχή του ρεμπέτικου έχει να επιδείξει το «Καημένε Αθανασόπουλε» του Ιάκωβου Μοντανάρη που γράφτηκε με αφορμή το στυγερό έγκλημα του Αθανασόπουλου στην Καλλιθέα. Το μεταγενέστερο λαϊκό έχει το «Βαπόρι απ’ την Περσία» του Βασίλη Τσιτσάνη που έγινε δημοφιλές προτού δισκογραφηθεί και ακουγόταν από τον λαϊκό συνθέτη και τη Λιζέτα Νικολάου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Το τραγούδι βασίστηκε σε ένα πραγματικό γεγονός και η συγγένειά του με το «Καημένε Αθανασόπουλε» είναι πως μιλάμε για γεγονότα που παραβίαζαν μέχρι τέρμα τον ποινικό κώδικα και ίσως η μυθολογία τους χτίστηκε από το γεγονός πως ακουμπούσαν και προσέγγιζαν με λυρισμό ακραίες περιπτώσεις παραβατικότητας.

Το τραγούδι του Τσιτσάνη λοιπόν μιλάει για το εξής γεγονός. Ανδρες του Λιμενικού Σώματος τον Ιανουάριο του 1977 ρίχνουν καπνογόνα στο μότορσιπ «Γκλόρια», που έχει πλευρίσει στα Ισθμια. Ο πλοίαρχος και οι ναυτικοί που έχουν κρυφτεί στις καμπίνες βγαίνουν με τη βία έξω και μια τεράστια ποσότητα κατεργασμένου χασίς βγαίνει στο φως. Πόσο; Κρατηθείτε: έντεκα τόνοι σκεπασμένοι με λινάτσες και το αμαρτωλό καράβι είχε ξεκινήσει, για την Ιστορία, από τη Βηρυτό με προορισμό την Αμβέρσα του Βελγίου ή το Αμστερνταμ.

Μέχρι εδώ καλά, όμως αν αναρωτιέστε γιατί ο Τσιτσάνης έχει τον στίχο «Ηταν προμελετημένη, καρφωτή και μιλημένη», μην ξεχνάτε πως ο τρικαλινός δημιουργός έμεινε πιστός στο ρεπορτάζ αφού ο πλοίαρχος του «Γκλόρια» Νίκος Ξανθόπουλος ήταν στην πραγματικότητα στέλεχος της DEA (αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών). Θρυλική μορφή ο ίδιος, λαθρέμπορος τα παλιά χρόνια, έγινε ένα είδος Σέρπικο (ηθικού πράκτορα) και πολέμιου των ναρκωτικών μετά τον θάνατο ενός στενού του φίλου και είχε πολλές φορές εμπλακεί σε επιτυχημένες και σκηνοθετημένες εξαρθρώσεις κυκλωμάτων ναρκωτικών.

Μάλιστα ο ίδιος έστειλε σήμα στο εδώ υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας από τις 23 Δεκεμβρίου του 1976 ότι έφερνε πολλούς τόνους σοκολάτας δώρο για τα Χριστούγεννα – στη συνθηματική γλώσσα των Υπηρεσιών πάντα – και στις 7 Ιανουαρίου η εντυπωσιακή σύλληψη ήταν πια γεγονός.

Αν πάλι αναρωτιέστε για τον στίχο «δυο μεμέτια τα καημένα» που ο Τσιτσάνης ταίριαξε στο τραγούδι, λάβετε υπόψη σας πως το πλήρωμα του «Γκλόρια» εκτός από τον καπετάνιο Ξανθόπουλο, αποτελούνταν από δύο ναύτες και δύο τούρκους συνοδούς – τα εν λόγω «μεμέτια».

Το ποσό της αμοιβής ήταν 7,8 εκατομμύρια δραχμές, ο καπετάνιος πήρε 1,5 εκατομμύρια και ο Βασίλης Τσιτσάνης που διάβαζε εφημερίδες και ήταν γνώστης της επικαιρότητας είχε αρχίσει να σκαρώνει τα στιχάκια του. Μάλιστα το τραγούδι που πρωτοεκτέλεσε ο ίδιος με τη Λιζέτα Νικολάου, στην αρχή σκόνταψε στη λογοκρισία των κρατικών μέσων ενημέρωσης εξαιτίας του θέματος που διαπραγματευόταν ενώ στο αντίστροφο κάδρο ο κόσμος το ζητούσε κάθε βράδυ στο νυχτερινό κέντρο που εργαζόταν ο Τσιτσάνης.

Ο σκωπτικός χαρακτήρας ενός ζεϊμπέκικου-ντοκουμέντου, η πικρή ειρωνεία («τώρα κλαίν’ όλα τ’ αλάνια που θα μείνουνε χαρμάνια»), το ενδιαφέρον του κόσμου για τη θρυλική αστυνομική ιστορία και η γκρίζα ζώνη του απαγορευμένου που προσέγγιζε ο λαϊκός δημιουργός εξασφάλισαν αμέσως επιτυχία που σίγουρα δεν θα μπορούσε να είναι προμελετημένη αλλά οφείλεται στο καλό συμπυκνωμένο ρεπορτάζ ενός μη δημοσιογράφου αλλά χαρισματικού δημιουργού.

Στίχοι:
Βασίλης Τσιτσάνης
Μουσική:
Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη εκτέλεση:
Βασίλης Τσιτσάνης, Λιζέτα Νικολάου
Αλλες ερμηνείες: Δημήτρης Ευσταθίου

Το βαπόρι απ’ την Περσία
πιάστηκε στην Κορινθία
Τόνοι έντεκα γεμάτο
με χασίσι μυρωδάτο

Τώρα κλαίν’ όλα τ’ αλάνια
που θα μείνουνε χαρμάνια

Βρε κουρνάζε μου τελώνη
τη ζημιά ποιος την πληρώνει
Και σ’ αυτή την ιστορία
μπήκαν τα λιμεναρχεία

Τώρα κλαίν’ όλα τ’ αλάνια
που θα μείνουνε χαρμάνια

Ηταν προμελετημένη
καρφωτή και μιλημένη
Δυο μεμέτια, τα καημένα,
μεσ’ στο κόλπο ήταν μπλεγμένα

Τώρα κλαίν’ όλα τ’ αλάνια
που θα μείνουνε χαρμάνια

Την ίδια χρονιά

– Στις 3 Αυγούστου του 1977 φεύγει από τη ζωή ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και τον διαδέχεται ο Σπύρος Κυπριανού στην Προεδρία της Κύπρου.
– Οι εκλογές της 20ής Νοεμβρίου στην Ελλάδα δίνουν 41,68% στη Νέα Δημοκρατία και 25,31% στο ΠΑΣΟΚ.
– Πεθαίνει η κορυφαία σοπράνο Μαρία Κάλλας (φωτογραφία) αλλά και οι λογοτέχνες Μενέλαος Λουντέμης και Βασίλης Ρώτας.
– Στον διαγωνισμό της Eurovision στο Λονδίνο η ελληνική συμμετοχή με το Μάθημα Σολφέζ (Ρόμπερτ Ουίλιαμς, Πασχάλης, Μαριάννα Τόλη, Μπέσσυ Αργυράκη) τερματίζει στην 5η θέση.
– Στις 16 Αυγούστου πεθαίνει ο Ελβις Πρίσλεϊ
– Γυρίζεται ο «Πόλεμος των Αστρων».