[Διαστάσεις] Η φαμίλια στον καιρό της κρίσης

Σε ευτυχέστερους καιρούς, ο Αντόνιο Σιρακιούζα θα σκεφτόταν σοβαρά να ζητήσει βοήθεια από τους συγγενείς του όταν έχασε τη δουλειά του σε κινηματογράφο της Ρώμης. Ομως αυτοί δεν είναι ευτυχισμένοι καιροί. Και έτσι ο Αντόνιο επέλεξε να ζητήσει φαγητό από το συσσίτιο της εκκλησίας στο Τραστέβερε. «Εχω αδέλφια αλλά δεν θέλω να τους ζητήσω βοήθεια» λέει καθώς περιμένει στην ουρά του συσσιτίου στο Σαντ Εγκίντιο και εξηγεί ότι δεν αισθάνεται άνετα να τους επιβαρύνει σε τόσο δύσκολους καιρούς. «Η κοινότητα εδώ είναι η οικογένειά μου».

Η βαθιά ύφεση και η αυξανόμενη ανεργία πιέζουν ιδιαίτερα την ιταλική κοινωνία και υπονομεύουν τον ισχυρό μέχρι πρόσφατα κοινωνικό ιστό της χώρας – την οικογένεια. Οι χριστιανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις λένε πως πολλοί Ιταλοί ντρέπονται να στραφούν προς τους συγγενείς τους, οι οποίοι επίσης τα βγάζουν δύσκολα μέσα στη δεινή οικονομική κατάσταση ή αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις των διαζυγίων που έχουν διπλασιασθεί στην Ιταλία από το 1995.

Η ανεργία των νέων που φθάνει σε ποσοστό 35% τους κρατά στο σπίτι μαζί με τους γονείς τους, ακόμα και όταν έχουν περάσει τα 30 και τους καθυστερεί από το να φτιάξουν τις δικές τους οικογένειες, ενώ οι περικοπές στις συντάξεις έχουν αυξήσει τους ηλικιωμένους που χρειάζονται στήριξη. «Η κοινωνική ασφάλεια στην Ιταλία παραδοσιακά ήταν η οικογένεια. Το πρόβλημα είναι ότι οι οικογένειες δεν αντέχουν άλλο στην αντιμετώπιση της κρίσης» λέει ο Αουγκούστο Ντ’ Αντζελο, ο οποίος εργάζεται σε μια από τις οργανώσεις που προσφέρουν βοήθεια.

Ο αριθμός των Ιταλών που ζητούν φαγητό κάθε μεσημέρι στο Τραστέβερε έχει αυξηθεί από 100 πριν από έναν χρόνο σε 250 σήμερα. Τα αιτήματα για πακέτα με φαγητά που μπορούν να πάρουν στο σπίτι τους έχει αυξηθεί επίσης κατά 10%. Η 77χρονη συνταξιούχος Μαρία άρχισε να πηγαίνει εκεί αφότου η ιδιοκτήτρια τής αύξησε το ενοίκιο της γκαρσονιέρας όπου διαμένει από 250 σε 300 ευρώ, δηλαδή τα 3/4 της μηνιαίας σύνταξής της.

«Η κρίση προκαλεί έντονα αισθήματα ανησυχίας, αβεβαιότητας και θυμού, προκαλεί εντάσεις μέσα στις οικογένειες» λέει ο Πάολο Κρουτσιάνι, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Λα Σαπιέντσα της Ρώμης. «Η ιδεώδης αντίδραση των μελών μιας οικογένειας θα ήταν να έρθουν πιο κοντά, όμως βλέπουμε έντονες αντιπαραθέσεις με τους συγγενείς να αλληλοκατηγορούνται ότι δεν φθάνουν τα λεφτά» παρατηρεί. «Αυτό προκαλεί πολλές εσωτερικές κρίσεις: τα παιδιά δεν εμπιστεύονται τους γονείς και οι γονείς ανησυχούν ότι δεν φροντίζουν όπως θα έπρεπε τα παιδιά τους. Οι ηλικιωμένοι αισθάνονται ντροπή και απελπισία όταν βλέπουν ότι οι συντάξεις δεν φθάνουν για την επιβίωσή τους».

Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε απόλυτη φτώχεια στην Ιταλία, χώρα 60 εκατομμυρίων κατοίκων, αυξήθηκε σε 3,5 εκατομμύρια το 2011, αποτελούν δηλαδή το 5,7% του πληθυσμού.