Το μυστικό SOS των αστακών

Εκτός από τα δελφίνια και τις φάλαινες, και οι αστακοί εκπέμπουν ήχους, οι οποίοι σχηματίζουν μια ηχητική συμφωνία. Υστερα από έρευνα που πραγματοποίησαν επιστήμονες της ομάδας βιοακουστικής του Ιταλικού Ινστιτούτου για το Παράκτιο Θαλάσσιο Περιβάλλον που εδρεύει στο Τράπανι της Σικελίας, διαπιστώθηκε ότι οι αστακοί, όταν βρεθούν σε κίνδυνο, παράγουν και αυτοί ηχητικά και υπερηχητικά σήματα.

Το ότι οι αστακοί, όπως και άλλα είδη οστρακοειδών, είναι ικανοί να παράγουν ήχους ήταν γνωστό – σε θεωρητικό τουλάχιστον επίπεδο – εδώ και πολύ καιρό, αλλά δεν είχε προσδιοριστεί επακριβώς τι είναι αυτό που τους ωθεί στο να παράγουν τους ήχους αυτούς. Για να το διαπιστώσουν, οι ιταλοί ερευνητές τοποθέτησαν 20 αστακούς τους είδους Palinirus Elephas – πρόκειται για τον αστακό που ζει στη Μεσόγειο – σε μια δεξαμενή με θαλασσινό νερό. Στο εσωτερικό της δεξαμενής και πάνω από αυτήν, τοποθετήθηκαν δύο κάμερες οι οποίες κατέγραφαν τις αντιδράσεις των αστακών καθώς αυτοί δέχονταν επίθεση, μεμονωμένη ή ομαδική, από δύο από τους πιο θανάσιμους εχθρούς τους, τα χέλια και τα χταπόδια. Το αποτέλεσμα ήταν το εξής: όποτε τα χέλια ή τα χταπόδια επιτίθεντο, οι αστακοί παρήγαν σύντομους, σχεδόν μεταλλικούς ήχους, οι οποίοι κάποια στιγμή ενώνονταν σχηματίζοντας έναν ενιαίο ήχο. Οι ήχοι αυτοί καταγράφηκαν από ένα υδρομικρόφωνο που ήταν συνδεδεμένο με προενισχυτή και εξοπλισμένο με μετατροπέα σήματος από αναλογικό σε ψηφιακό και μελετήθηκαν εκτενώς.

Αυτό που ανακάλυψαν οι ερευνητές ήταν ότι οι ήχοι που παρήγαν οι αστακοί σχετίζονταν με συγκεκριμένες στάσεις άμυνας, όπως για παράδειγμα το αποκαλούμενο tail flip (χτύπημα της ουράς) ή στάση κατά την οποία στέκονται στα πίσω πόδια τους. Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας Τζουζέπα Μπουσκαΐνο, το πιο σημαντικό πόρισμα της έρευνας ήταν το γεγονός ότι οι ήχοι αυτοί ήταν στην ουσία σήματα τα οποία εξέπεμπαν για να ειδοποιήσουν τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας τους για κάποιον επικείμενο κίνδυνο. Με το που άρχιζαν να παράγουν τους ήχους αυτούς, σχεδόν αυτόματα οι αστακοί συγκεντρώνονταν όλοι μαζί και τέντωναν τις αγκαθωτές κεραίες τους προς τη μεριά του εχθρού, σχηματίζοντας ένα τείχος προστασίας.