100 ημέρες αγωνία

Λιγότερες από 100 ημέρες έχουν μείνει έως τις προεδρικές εκλογές της 6ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει μόλις 94 ημέρες για να κερδίσει και πάλι τον Λευκό Οίκο και να σώσει, σύμφωνα με πολλούς, την Αμερική από την επέλαση της δεξιάς πτέρυγας των Ρεπουμπλικανών που εκπροσωπεί ο Μιτ Ρόμνεϊ. Ο Ομπάμα καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο τού αουτσάιντερ κάνοντας μια προεκλογική εκστρατεία σαν να βρίσκεται στην αντιπολίτευση, καθώς τα ποσοστά του είναι ακόμα χαμηλά: θα πρέπει να επικεντρωθεί στις αδυναμίες του Μιτ Ρόμνεϊ, ενός «κλώνου» του Τζορτζ Μπους στις οικονομικές του συνταγές, καθώς «προωθεί τον ίδιο άκρατο φιλελευθερισμό που μας οδήγησε στην κρίση του 2008».

Ολα αυτά αποτελούν μια τεράστια πρόκληση για τον Μπαράκ Ομπάμα. Αφήστε στην άκρη τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων που δίνουν στους δύο αντιπάλους από 50%. Πολύ πιο σοβαρή είναι μια αδυσώπητη στατιστική: ουδείς πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επανεκλεγεί με ποσοστό ανεργίας άνω του 8%. Θεωρήθηκε θαύμα το 1984 η επανεκλογή του Ρόναλντ Ρίγκαν, όταν η ανεργία είχε σκαρφαλώσει στο 7,4%. Αλλά τότε η κοινή γνώμη είχε την αίσθηση ότι ήταν κάτι παροδικό και πως σε λίγο θα ερχόταν σίγουρα η ανάκαμψη.

Σήμερα αντίθετα, με την ανεργία στις ΗΠΑ καρφωμένη στο 8,2%, η βαθιά ύφεση στην ευρωζώνη καθιστά σχεδόν αδύνατη μια θετική έκπληξη. Βέβαια πρόκειται για μια κρίση την οποία ο Ομπάμα κληρονόμησε, αφού άρχισε το 2008 επί Μπους. Ο Πρόεδρος προσπάθησε να ελαχιστοποιήσει τις επιπτώσεις της με το πακέτο σωτηρίας των 800 δισ. δολαρίων που πέρασε από το Κογκρέσο το 2009, δηλαδή έκανε ακριβώς το αντίθετο από τη θεραπεία της λιτότητας που βυθίζει την Ευρώπη στην ύφεση. Ο Ομπάμα θα μπορούσε να κάνει περισσότερα εάν δεν έχανε την πλειοψηφία στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του 2010. Στην πραγματικότητα είχε πλήρη εξουσία στον Λευκό Οίκο μόνο τα δύο πρώτα χρόνια. Ομως το εκλογικό σώμα έχει κοντή μνήμη: στο θέμα της οικονομίας ο Ρόμνεϊ προηγείται κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τελευταία δημοσκόπηση.

Ο Ομπάμα έχει να πολεμήσει και άλλον έναν σκληρό κανόνα του αμερικανικού εκλογικού κύκλου. Για έναν πρόεδρο που είναι και πάλι υποψήφιος, οι εκλογές μετατρέπονται σε δημοψήφισμα για τον ίδιο. Η ντροπή της μη ανανέωσης της θητείας θα βάλει τον Ομπάμα σε μια θλιβερή παρέα ηττημένων: με τον Τζίμι Κάρτερ που έχασε από την κρίση των αμερικανών ομήρων στο Ιράν και τον Τζορτζ Μπους πατέρα που έχασε βάζοντας τέλος σε μια 12ετή ηγεμονία των Ρεπουμπλικανών.

ΥΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΤΑ. Πώς θα μπορέσει ο αμερικανός Πρόεδρος να δει τα ποσοστά του να ενισχύονται; Στα θετικά του είναι η εξόντωση του Οσάμα μπιν Λάντεν, η τήρηση των υποσχέσεών του σχετικά με τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων, αλλά και η έναρξη μιας πολύ πιο ευέλικτης πολιτικής σχετικά με τους νέους μετανάστες. Στα αρνητικά συμπεριλαμβάνονται η καταστροφική δύναμη της Γουόλ Στριτ στην οποία δεν αντέδρασε με την αποφασιστικότητα που είχε επιδείξει ο Ρούζβελτ μετά το κραχ του ’29 και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν υπογράψει καμία από τις συνθήκες για το περιβάλλον. Στη μέση έχει μείνει η πιο σημαντική μεταρρύθμιση που προώθησε ο Ομπάμα, οι αλλαγές στην υγειονομική περίθαλψη.

Πολλοί από όσους τον είχαν υποστηρίξει με τόσο ενθουσιασμό στις προηγούμενες εκλογές έχουν αρχίσει να αποκτούν την αίσθηση ότι ο Πρόεδρος είναι «πολύ επιρρεπής στις διαμεσολαβήσεις», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά. Η έλλειψη αποφασιστικότητας έγινε αισθητή μετά και την πρόσφατη σφαγή στο Κολοράντο, καθώς ο Μπαράκ Ομπάμα δεν τόλμησε να τα βάλει με ένα από τα πιο ισχυρά λόμπι των ΗΠΑ, εκείνο της βιομηχανίας των όπλων. Οσον αφορά τα οικονομικά, ο Ρόμνεϊ τον κατηγορεί για «εισαγωγή ευρωπαϊκού κρατισμού» στις ΗΠΑ και ότι θέλει να σύρει τη χώρα σε πτώχευση όπως «η Ελλάδα και η Ιρλανδία». Οι συνεργάτες του Ομπάμα μιλούν για μια εκλογή «στην κόψη του ξυραφιού». Προτεραιότητά τους είναι να σταματήσει η διαρροή, να πειστούν οι απογοητευμένοι από τον Δημοκρατικό υποψήφιο ψηφοφόροι ότι πρέπει να τον υποστηρίξουν στις κάλπες.