Επαιξε το παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι

Την ψυχραιμία που έχασαν την Πέμπτη, όταν ο Μάριο Ντράγκι παρέπεμψε για τις επόμενες εβδομάδες το σχέδιο αγοράς ομολόγων από την ΕΚΤ, ανέκτησαν χθες εν μέρει οι επενδυτές. Τα χρηματιστήρια κινήθηκαν ανοδικά με το Μιλάνο να καταγράφει κάποια στιγμή ακόμη και κέρδη της τάξης του 4%. Ωστόσο, τα επιτόκια δανεισμού των δεκαετών ομολόγων παρέμειναν πάνω από το 7% και τα ιταλικά κινήθηκαν άνω του 6%. Αυτή η αμφιθυμία αποτυπώνει εν πολλοίς το κλίμα την επομένη της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της συνέντευξης Τύπου του επικεφαλής της. Ο Μάριο Ντράγκι στήριξε το κοινό νόμισμα με τη δήλωση ότι «το ευρώ είναι αμετάκλητο, δεν υπάρχει περίπτωση επιστροφής στη λιρέτα ή τη δραχμή». Εθεσε, όμως, την υπογραφή Μνημονίου ως απαραίτητη προϋπόθεση για να ενεργοποιηθεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπέρ ενός κράτους που πιέζεται από υψηλό κόστος δανεισμού. Το «μεγάλο μπαζούκας» που περίμεναν οι αγορές να βγάλει ο Μάριο Ντράγκι έμεινε στη θήκη του. Οπως το έθεσε ένας αναλυτής, «οι αγορές περίμεναν να δουν χρήμα και άκουσαν μόνο λόγια». Εξού και η προχθεσινή πτώση των χρηματιστηρίων που άρχισε πριν καν ολοκληρωθεί η συνέντευξη Τύπου του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Η απογοήτευση των αγορών όμως είναι η μία πλευρά του φεγγαριού. Στην άλλη πλευρά υπάρχει η αίσθηση ότι την τελευταία βδομάδα έγιναν πολλά για να αλλάξουν ακόμη περισσότερα στην ευρωζώνη από τον Σεπτέμβριο, όταν οι αντιστάσεις της Μπούντεσμπανκ θα έχουν μειωθεί ακόμη περισσότερο και το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης θα έχει αποφασίσει σχετικά με τη συνταγματικότητα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης. Ουσιαστικά, ο Μάριο Ντράγκι παίζει με τους Γερμανούς το παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. Η διαφορά με το παρελθόν όμως είναι εμφανής. Στην περυσινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είχαν ψηφίσει κατά της αγοράς ισπανικών και ιταλικών ομολόγων όχι μόνο ο διοικητής της Μπούντεσμπανκ Γενς Βάιντμαν αλλά και ο γερμανός του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Γιοργκ Ασμουσεν. Οι δύο Γερμανοί είχαν στο πλευρό τους τον ολλανδό κεντρικό τραπεζίτη Κλάας Κνοτ και τον συνάδελφό του από το Λουξεμβούργο Ιβ Μερσχ.

Στη φετινή συνεδρίαση, ο Βάιντμαν βρέθηκε μόνος. Ο γερμανός κεντρικός τραπεζίτης ψήφισε κατά του προγράμματος αγοράς ομολόγων από την ΕΚΤ, επικαλούμενος το γνωστό επιχείρημα ότι μια τέτοια κίνηση θα έκανε τα κράτη που πρέπει να κάνουν μεταρρυθμίσεις και να μαζέψουν τα δημόσια οικονομικά τους να χαλαρώσουν. Αλλά η ψήφος του μεταξύ των 23 της συνεδρίασης ήταν η μοναδική αρνητική. Το μέτωπο του «όχι» διαλύθηκε.

Η προχθεσινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας άρχισε στις 9 το πρωί και ολοκληρώθηκε τη 1 το μεσημέρι. Κανένας από τους παρισταμένους δεν αρνήθηκε τη σοβαρότητα της κατάστασης, όλοι συμφώνησαν με την ανάγκη για μια ηχηρή παρέμβαση εκ μέρους της ΕΚΤ. Η εντύπωση μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης ήταν πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται ένα βήμα από το «quantitative easing», δηλαδή την πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης που ακολουθεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό μπορεί να σημαίνει ακόμη και τύπωμα χρήματος. Ενα τέτοιο βήμα επομένως δεν είναι απλό, ούτε εύκολο. Χρειάζεται να γίνουν πολλά. Και η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου για τον ΕΜΣ τον Σεπτέμβριο είναι μόνο η αρχή.