Το Ραμαζάνι του εμφυλίου

Πριν από μία εβδομάδα η Συρία απασχολούσε τη διεθνή επικαιρότητα εξαιτίας μιας ακόμη σφαγής από τις κυβερνητικές δυνάμεις και τους παραστρατιωτικούς Σαμπίχα σε ένα σουνιτικό χωριό• η Δαμασκός παρέμενε, λίγο-πολύ, απόρθητο για τους αντάρτες φρούριο. Δεκαέξι μήνες μετά το ξέσπασμα της εξέγερσης – και με 17.000 νεκρούς -, παρά τις αυξανόμενες αυτομολήσεις και τις ολοένα πιο θρασείες επιθέσεις του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, ο Μπασάρ αλ Ασαντ έδειχνε να ελέγχει την κατάσταση.

Κι έπειτα ήρθε η Τετάρτη. Και η πρωτοφανής βομβιστική επίθεση στην έδρα της Εθνικής Ασφάλειας στη Δαμασκό. Η βόμβα εξερράγη εντός της αίθουσας όπου συσκεπτόταν η ελίτ του κυβερνητικού μηχανισμού ασφάλειας, έπειτα από τρεις ημέρες εντεινόμενων συγκρούσεων στην πρωτεύουσα. «Δουλειά εκ των έσω ή παλατιανό πραξικόπημα που πήγε στραβά;», αναρωτιούνταν οι αναλυτές. Σίγουρες απαντήσεις δεν υπάρχουν, το πλήγμα όμως για το καθεστώς ήταν τεράστιο. Η βόμβα έστειλε το μήνυμα ότι κανένας δεν είναι πια ασφαλής, ότι ο Ασαντ δεν μπορεί πια να προστατεύσει ούτε τους πολύ δικούς του. Η ονομασία που είχαν δώσει την προηγουμένη οι αντάρτες στην επιχείρησή τους – «Το Ηφαίστειο της Δαμασκού» – έπαψε μεμιάς να ακούγεται υπερφίαλη.

Τρεις στενοί συνεργάτες του Μπασάρ αλ Ασαντ, ο γαμπρός του και υφυπουργός Αμυνας Ασέφ Σαουκάτ, ο υπουργός Αμυνας Νταβούντ Ρατζά και ο αναπληρωτής αντιπρόεδρός του Χασάν Τουρκμανί, σκοτώθηκαν επί τόπου. Ενα τέταρτο μέλος του στενού κύκλου του, ο επικεφαλής Εθνικής Ασφάλειας Χισάμ Ιχτιάρ, υπέκυψε χθες στα τραύματά του. Λίγο μετά την επίσημη σχετική ανακοίνωση, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι η επικήδεια τελετή των τριών άλλων αξιωματούχων ασφαλείας πραγματοποιήθηκε σε στρατιωτικό μνημείο στη Δαμασκό. Σύμφωνα με τον λιβανικό σταθμό Αλ Μανάρ, το «παρών» έδωσε ο μικρότερος αδελφός του Μπασάρ αλ Ασαντ και διοικητής της περιβόητης Τέταρτης Μεραρχίας, ο Μάχερ. Για τον ίδιο τον σύρο Πρόεδρο ούτε λόγος. Ο Ασαντ παραμένει σιωπηλός – μόνον κάποιες μαγνητοσκοπημένες εικόνες του μεταδόθηκαν την Πέμπτη, από την ορκωμοσία του νέου του υπουργού Αμυνας. Συνολικά 310 άνθρωποι σκοτώθηκαν την ίδια ημέρα στη Συρία.

Οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν εξαπολύσει ευρεία επιχείρηση στη Δαμασκό για την ανακατάληψη των συνοικιών όπου επικρατούν οι αντάρτες. Οι τελευταίοι υποχρεώθηκαν χθες να αποσυρθούν από τη Μιντάν. Παράλληλα, όμως, καταγράφουν σημαντικές σε συμβολικό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο νίκες. Αυτόπτες μάρτυρες τους θέλουν να πυρπόλησαν χθες, έπειτα από διήμερη πολιορκία, τον στρατώνα των Σαμπίχα στη συνοικία Ιχλάς. Οι κυβερνητικές δυνάμεις επιχειρούσαν να ανακαταλάβουν δύο κρίσιμα μεθοριακά περάσματα, το Μπαμπ αλ Αουα στα σύνορα με την Τουρκία και το Αμπού Καμάλ επάνω στη λεωφόρο Βαγδάτης – Δαμασκού, στα σύνορα με το Ιράκ, τα οποία περιήλθαν στον έλεγχο των ανταρτών την Πέμπτη. Το Ιράκ είχε κλείσει το διαφιλονικούμενο πέρασμα από τη δική του πλευρά. Σύροι πρόσφυγες περνούσαν κατά χιλιάδες τα σύνορα με τον Λίβανο. Το Ραμαζάνι άρχισε χθες στη Συρία με τη βία και την αβεβαιότητα στα ύψη.

«ΠΟΛΙΤΙΣΜΕΝΑ». Μια δήλωση του ρώσου πρεσβευτή στο Παρίσι ήρθε να ενισχύσει την αίσθηση ότι οι ημέρες του σύρου Προέδρου είναι μετρημένες. Επικαλούμενος την αποδοχή από πλευράς Ασαντ της πρόσφατης διεθνούς διακήρυξης στη Γενεύη περί μετάβασης σε μια πιο δημοκρατική Συρία, ο Αλεξάντρ Ορλόφ εκτίμησε ότι ο Ασαντ «έχει δεχθεί να αποχωρήσει, αλλά με πολιτισμένο τρόπο». Η Δαμασκός χαρακτήρισε πάραυτα τις δηλώσεις του «απολύτως αναληθείς». Η Μόσχα και το Πεκίνο άσκησαν την Πέμπτη για τρίτη φορά βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σε ψήφισμα που είχε στόχο να εντείνει την πίεση στον Ασαντ. Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη αντέδρασαν έντονα, ο διπλωματικός πόλεμος των λέξεων όμως είναι αμελητέος μπροστά στον καθαρό εμφύλιο πόλεμο που μαίνεται πια στη Συρία. Δυτικοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκφράζουν αλλεπάλληλες ανησυχίες: για το χημικό οπλοστάσιο του Ασαντ, για το ενδεχόμενο κατακερματισμού και ενός σεχταριστικού πολέμου στη Συρία, για τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της ευρύτερης Μέσης Ανατολής… Οι επόμενες ημέρες προαγγέλλονται ιδιαίτερα κρίσιμες.