Η πιστή που τα έβαλε με τον Πάπα

«Ολες οι ζωές έχουν την ίδια αξία. Οι ανεπιθύμητες ή απροσχεδίαστες κυήσεις έχουν ως αποτέλεσμα να πεθαίνουν κάθε χρόνο κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό 200.000 γυναίκες, ενήλικες και ανήλικες, και να χάνουν τη ζωή τους, πριν ακόμα κλείσουν το πρώτο έτος ζωής, περίπου τρία εκατομμύρια μωρά. Είναι μια σοκαριστική κατάσταση».

Η πραγματικότητα. Κάπου 220 εκατ. γυναίκες, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού και σε μέσα αντισύλληψης. Σε πολλές ανδροκρατούμενες κοινωνίες τα παιδιά θεωρούνται δείκτης της σεξουαλικής ικανότητας του πατρός και μικρή σημασία δίνεται αν η μητέρα μπορεί ή όχι να τα θρέψει. Σε κάποιες χώρες οι γυναίκες χρειάζονται γραπτή συγκατάθεση του συζύγου πριν μπορέσουν να μιλήσουν σε γιατρό περί αντισύλληψης, ενώ σε άλλες οι υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού είναι εκτός ορίων για τις ανήλικες ή τις ανύπαντρες. Αν όλες οι γυναίκες που το επιθυμούσαν είχαν πρόσβαση στην αντισύλληψη, ο αριθμός των μητρικών θανάτων θα μειωνόταν κατά 30%. Kαι φυσικά, το Βατικανό θεωρεί την αντισύλληψη αμαρτία.

«Υπάρχει μια ψευδής αντίληψη πως οι γυναίκες στην Αφρική κατά κάποιο τρόπο δεν αγαπούν τα παιδιά τους όπως εμείς, δεν θρηνούν τον χαμό τους όπως θα κάναμε εμείς. Δεν είναι αλήθεια. Και για αυτό χρειάζονται πρόσβαση στην αντισύλληψη – ώστε να μπορέσουν να θηλάσουν κάθε μωρό και να του δώσουν ένα καλό ξεκίνημα στη ζωή χωρίς να ξαναμείνουν αμέσως έγκυοι».

Η πρωταγωνίστρια. Είναι αυτή που μιλά, η σύζυγος του Μπιλ Γκέιτς, του ιδρυτή της Microsoft. Αλλά και τόσα πολλά πέραν αυτού, που είναι άδικο να αρχίζει έτσι το πορτρέτο της. Συμπροεδρεύουσα, μαζί με τον σύζυγο, του Ιδρύματος που φέρει τα ονόματά τους, η Μελίντα Γκέιτς έχει αφιερώσει τη ζωή της στην καταπολέμηση των ανισοτήτων. Μη φανταστείτε όμως μια κοσμική πλουσία που απλώς κόβει επιταγές για φιλανθρωπικούς σκοπούς και το καλό του δημόσιου ονόματος. Η Μελίντα Γκέιτς έχει επισκεφθεί το Μπανγκλαντές και την Ινδία, τον Νίγηρα και τη Σενεγάλη, περισσότερες φορές από όσες άλλοι έχουν ακούσει να μιλούν για αυτές. Ο Μπιλ και η Μελίντα Γκέιτς διοικούν το Ιδρυμά τους σαν να ήταν επιχείρηση, με στόχο τη μέγιστη αποδοτικότητα. Δεν δίνουν απλώς βοήθεια, εφοδιάζουν ανθρώπους με τα εργαλεία που χρειάζονται για να βελτιώσουν τη ζωή τους. Μέχρι σήμερα, έχουν χρηματοδοτήσει προγράμματα αξίας 21,5 δισ. ευρώ. Εκείνον, τον ενδιαφέρει περισσότερο η δύναμη της καινοτομίας και της επιστήμης να αναπτύξουν εμβόλια για το AIDS και την ελονοσία. Εκείνη, να αποκτήσουν οι γυναίκες μεγαλύτερο έλεγχο της υγείας τους.

«Φυσικά και πάλεψα με αυτό. Ως καθολική, πιστεύω σε αυτή τη θρησκεία, υπάρχουν υπέροχα ηθικά διδάγματα σε αυτήν, πιστεύω όμως και στο να μην αφήνουμε γυναίκες να πεθαίνουν, να μην αφήνουμε παιδιά να πεθαίνουν, αυτό για μένα είναι πιο σημαντικό».

Η Σύνοδος. Και τι δεν άκουσε η Μελίντα Γκέιτς από την αμερικανική θρησκευτική Δεξιά (και όχι μόνο) για τη διεθνή Σύνοδο που διοργάνωσε αυτή την εβδομάδα στο Λονδίνο το Ιδρυμα Γκέιτς σε συνεργασία με τη βρετανική κυβέρνηση και το Ταμείο του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό, με στόχο να συγκεντρωθούν αρκετά χρήματα ώστε έως το 2020 να αποκτήσουν επιπλέον 120 εκατ. γυναίκες στις φτωχότερες χώρες του κόσμου πρόσβαση στη σωστή ενημέρωση και την αντισύλληψη. Αλλά τελικά μικρή σημασία έχει, ο στόχος επετεύχθη. Διατυπώθηκαν δεσμεύσεις για περισσότερα από 3,8 δισ. ευρώ, τα 460 εκατ. από αυτά θα δοθούν από το Ιδρυμα Γκέιτς.

«Μια εκκλησία αποτελείται από τα μέλη της και έχω δεχθεί μέσω Ιντερνετ χιλιάδες μηνύματα συμπαράστασης από γυναίκες που λένε: “Είμαι καθολική, αλλά πιστεύω στην αντισύλληψη”. Ακόμα και από καλόγριες».

Η αρχή. Η Μελίντα Αν Φρεντς γεννήθηκε στο Ντάλας του Τέξας στις 15 Αυγούστου 1964, δεύτερο από τα τέσσερα παιδιά μιας μικρομεσαίας οικογένειας που θεωρούσε όμως τη μόρφωση το παν. Η νοικοκυρά μητέρα της λυπόταν που δεν είχε πάει πανεπιστήμιο. Για επιπλέον εισόδημα ο μηχανικός πατέρας της άνοιξε μια εταιρεία καθαρισμού και ως έφηβη, η Μελίντα βοηθούσε τρίβοντας πατώματα. Εργατική και ευφυής, αποφοίτησε πρώτη από τις Ουρσουλίνες και πέντε χρόνια αργότερα έπαιρνε μάστερ (με αριστεία) στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές από το Πανεπιστήμιο Duke της Βόρειας Καρολίνας. Βρήκε δουλειά αμέσως, στο Σιάτλ, στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη τότε Microsoft, συμμετείχε στην ανάπτυξη πολλών προϊόντων της – Publisher, Microsoft Bob, Encarta, Expedia… To αφεντικό, το γνώρισε το 1987 σε μια συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη. Αρχισαν πολύ σύντομα να βγαίνουν και το 1994 παντρεύτηκαν σε ένα νησάκι της Χαβάης. Δύο χρόνια αργότερα γεννήθηκε η κόρη τους Τζένιφερ και η Μελίντα εγκατέλειψε τη Microsoft για να αφιερωθεί στην οικογένειά της. Σήμερα έχουν τρία παιδιά, η Τζένιφερ είναι 16, ο Ρόρι 13 και η Φίμπι 10. Ευτυχώς που ο Μπιλ Γκέιτς από το 2008 δεν πολυασχολείται με τη Microsoft γιατί το Ιδρυμα Γκέιτς έχει πολλή δουλειά και κάποιες φορές πρέπει να κάθεται εκείνος στο σπίτι – μια έπαυλη 125 εκατ. δολαρίων στη Λίμνη Ουάσιγκτον, όπου δεν μπαίνουν ποτέ, είναι πια γνωστό, προϊόντα της Apple – με τα παιδιά.

«Δίνω την ψυχή μου σε ό,τι και αν κάνω. Κάθε χρόνο λοιπόν συναντώ τους νέους δασκάλους των παιδιών και τους λέω αν ποτέ διαπιστώσουν ότι παραείμαι προστατευτική να μου το πουν, γιατί δεν θέλω να είμαι».

Και ο σύζυγος. Είναι ο πιο διάσημος «dropout» (φοιτητής που εγκατέλειψε τις σπουδές του) του Χάρβαρντ, πολυεκατομμυριούχος, ιδιοφυής και οπαδός της ρήσης του φιλάνθρωπου Αντριου Κάρνετζι πως «το να πεθαίνει κάποιος πλούσιος, σημαίνει να πεθαίνει απαξιωμένος». Ο Μπιλ Γκέιτς δεν χρειάζεται πολλές συστάσεις. Περισσότερο ενδιαφέρον έχουν αυτά που λέει για τη σύζυγό του και αυτά που λένε άλλοι για το ζευγάρι – ότι η Μελίντα έκανε τον Μπιλ πιο ανοιχτό, υπομονετικό, συμπονετικό. Εκείνος της αναγνωρίζει το επικοινωνιακό χάρισμα που του λείπει, ομολογεί πως χωρίς αυτήν μάλλον δεν θα έκανε τόσο μεγάλο φιλανθρωπικό έργο, και σίγουρα δεν θα το χαιρόταν τόσο πολύ. Από την πλευρά του, ο Γουόρεν Μπάφετ, στενός τους φίλος από το 1991, θεωρεί τη Μελίντα ευφυέστερη και από τον Μπιλ ακόμα, ικανότερη στο να βλέπει την «big picture», όλες τις διαστάσεις ενός θέματος. Κάποιος ρώτησε τον Μπάφετ πριν από χρόνια κατά πόσο θα είχε πάρει την απόφαση να μεταβιβάσει σταδιακά την περιουσία του (και μιλάμε για 44 δισ. δολάρια) στο Ιδρυμα Γκέιτς αν «έλειπε» η Μελίντα. «Καλή ερώτηση», σχολίασε. «Και η απάντηση είναι, δεν ξέρω».