Η λάμψη της Σκιάς

Ο Αλέν Μιμούν είχε σημαδευτεί από μια κακιά μοίρα να είναι πάντα το… βαγόνι της ατμομηχανής. Μπροστά πήγαινε ο Ζάτοπεκ και πίσω του αυτός. Μπροστά η ατμομηχανή κι ακολουθούσε το βαγόνι, ο μικρόσωμος Μιμούν. Σε τρεις Ολυμπιακούς Αγώνες η ίδια κι απαράλλαχτη εικόνα: ο Ζάτοπεκ πρώτος στα 5 χιλιόμετρα, στα 10 χιλιόμετρα να αποθεώνεται και λίγα μέτρα πίσω ιδροκοπώντας ο Μιμούν. Σαν τη σκιά!

Ο Γαλλοαλγερινός Μιμούν πολέμησε επτά χρόνια στα μέτωπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη Γαλλία, στην Τυνησία, στη Μέση Ανατολή, στη Σικελία. Στο Κασίνο τραυματίστηκε στο πόδι. «Να του το κόψουμε» είπαν οι γιατροί. Το γλίτωσε. Με το που τελειώνει ο πόλεμος, αρχίζει τις προπονήσεις, έτσι για το κέφι του. Καταλαβαίνει ότι κάτι μπορεί να κάνει στις μεγάλες αποστάσεις και το 1948 συμμετέχει με την ομάδα της Γαλλίας στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου. Πέφτει όμως μπροστά του η Ατμομηχανή. «Ο Ζάτοπεκ είναι ένας γίγαντας, τα πάντα, εγώ ένα τίποτα» θα πει όταν καταλαβαίνει πως ο Τσέχος είναι ανίκητος. Ο κόσμος αποθέωνε τον Ζάτοπεκ και πίσω ακολουθούσε ευλαβικά η σκιά του. Το ’50 στους Πανευρωπαϊκούς η μοίρα δεν αλλάζει. Ο Ζάτοπεκ πρώτος, ο Μιμούν δεύτερος. Στο Ελσίνκι το ’52 το ίδιο. Η μάχη στα 10.000 μέτρα περνάει στην ιστορία. Ο Μιμούν για λίγο έχει πιστέψει ότι θα πάρει την πρωτιά, όμως ο Ζάτοπεκ στα τελευταία 150 μέτρα ανεβάζει στροφές και προσπερνάει. Οπως πάντα. Και ο Μιμούν είχε μάθει πια: αντί για το νήμα, θα έβλεπε ξανά την πλάτη του Ζάτοπεκ.

Η μοίρα του ήταν αυτή: να βλέπει στη ζωή του πλάτες μπροστά κι εκείνος να ακολουθεί. Είχε υποταχτεί.

«Σαν ήταν η μάνα μου έγκυος, είδε ένα όνειρο» έλεγε ο Μιμούν κάποτε. «Ονειρεύτηκε πως περπατούσε σε ένα βουνό και πάνω της το φεγγάρι έλαμπε σαν πολυέλαιος. Ξάφνου το φεγγάρι κύλησε στην αγκαλιά της και το μάζεψε με το βέλο της. Την επομένη ιστόρησε το όνειρό της σε μια φίλη. Αν γεννήσεις γιο, της είπε εκείνη, εξηγώντας το όνειρο, θα κάνει κάτι πολύ σπουδαίο στη ζωή του». Τα όνειρα όμως περνούν και χάνονται σαν ο ήλιος ανατείλει και οι αχτίδες του φωτίζουν την ασχήμια της πραγματικότητας. Και η πραγματικότητα ήταν πως ο Μιμούν είχε πια πατήσει τα 36, ο Ζάτοπεκ τα 34 και οι μηχανές τους ήθελαν πολύ κάρβουνο για να διασχίσουν τους δρόμους.

Μελβούρνη 1956 το δίδυμο ανταμώνει ξανά. Η Ατμομηχανή γερασμένη με… ρεκτιφιέ και η Σκιά θαμπή, ξέθωρη. Ο Μιμούν τερματίζει με το ζόρι στα 10 χιλιόμετρα 11ος, ο Ζάτοπεκ δηλώνει συμμετοχή μόνο στον Μαραθώνιο. «Κι εγώ Μαραθώνιο» λέει ο Μιμούν. Πού πας, γεροξεκούτη, προσπαθούν να τον συνετίσουν από τη γαλλική ομάδα. Ο Μιμούν επιμένει. Ξέρει ότι είναι η τελευταία του ευκαιρία και δεν θα την αφήσει.

«Είχα τρία σημάδια που με έκαναν να αισιοδοξώ» θα πει αργότερα. «Την ίδια μέρα με τον Μαραθώνιο γεννήθηκε η κόρη μου, ο καιρός που από το πρωί ήταν βροχερός ξαφνικά είχε καθαρίσει και το πιο σημαντικό, είχα το νούμερο 13. Είπα ή θα βουλιάξω ή θα απογειωθώ». Και απογειώνεται. Ούτε η ζέστη ούτε η υγρασία ούτε και ο Ζάτοπεκ τον τρομάζουν πια. Πετάει καβάλα στο όνειρό του και δεν σταματάει. Επειτα από 35 χιλιόμετρα είναι πρώτος χωρίς σταγόνα νερό στα χείλη. Κοιτάζει πίσω και δεν βλέπει κανέναν. Ούτε μπροστά του βλέπει πλάτη. Είναι η πρώτη φορά έπειτα από τριάντα χρόνια που δεν ακούει την Ατμομηχανή πίσω του να τον απειλεί. Και ξαφνικά η Σκιά γίνεται ήλιος, ήλιος που πυρακτώνει τα πάντα. Ξεχύνεται στο στάδιο και είναι η πρώτη φορά που δεν θα ακούσει την ιαχή: ΖΑ-ΤΟ-ΠΕΚ. Αποθεώνεται. Τερματίζει και γυρίζει πίσω. Περιμένει τον Ζάτοπεκ να μπει κι αυτός στο στάδιο. Ο Τσέχος φθάνει κατάκοπος στην 6η θέση, ο Μιμούν πέφτει στα γόνατα και τον αγκαλιάζει. «Εμίλ, είμαι Ολυμπιονίκης, Εμίλ σε νίκησα» του λέει κλαίγοντας και ο Ζάτοπεκ στέκεται προσοχή, τον χαιρετάει στρατιωτικά και τον ασπάζεται. «Φίλε μου, με έκανες υπερήφανο σήμερα» του λέει και φεύγουν αγκαλιασμένοι.

Αργότερα ο Μιμούν θα πει δακρυσμένος: «Αν δεν υπήρχε ο Ζάτοπεκ δεν θα είχε καμιά σημασία για μένα εκείνο το χρυσό μετάλλιο. Ο Ζάτοπεκ με έκανε Ολυμπιονίκη!».

Το όνειρο της μάνας είχε βγει τελικά αληθινό.