Θέλει συνεταίρους, όχι αγοραστές

Συνεταίρους, και όχι ιδιοκτήτες, στη δημόσια περιουσία βλέπει ο ΣΥΡΙΖΑ τους ιδιώτες στις αποκρατικοποιημένες περιπτώσεις δημόσιας περιουσίας, ενώ απορρίπτει πλήρως κάθε σκέψη για καθολική αποδέσμευση του κράτους από κρατικές επιχειρήσεις στρατηγικού χαρακτήρα.

Οπως φάνηκε από την τοποθέτηση του προέδρου του κόμματος στην ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων στη Βουλή, ο τομέας των αποκρατικοποιήσεων θα αποτελέσει μία από τις αιχμές του δόρατος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η οποία σήκωσε τους τόνους για το θέμα αυτό και αναμένεται να τους ανεβάσει κι άλλο το επόμενο διάστημα.

Αποφεύγοντας να δώσει λεπτομέρειες της πρότασης του κόμματός του για το πώς πρέπει να γίνουν οι αποκρατικοποιήσεις, ο κ. Τσίπρας έστειλε το δικό του μήνυμα «ενθάρρυνσης» προς τους έλληνες και ξένους επενδυτές, καθώς και όσους θα κληθούν να χειριστούν τα θέματα από πλευράς του Δημοσίου, λέγοντας: «Οσοι μέσα στη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων δεν υπερασπιστούν το δημόσιο συμφέρον θα είναι υπόλογοι έναντι του ελληνικού λαού». Προτού αρχίσουν δε οι διαδικασίες, γίνουν γνωστά τα τιμήματα και οι όροι, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε να προεξοφλήσει το αποτέλεσμα λέγοντας «θα λογοδοτήσουν για τη λεηλασία. Κι αυτό δεν είναι ούτε προειδοποίηση ούτε απειλή. Προειδοποιούμε κυρίως τους ριψοκίνδυνους αετονύχηδες αγοραστές, αν τολμήσουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα μας για να βάλουν χέρι στη δημόσια περιουσία θα χάσουν τα λεφτά τους».

Και για το θέμα των αποκρατικοποιήσεων πάντως στο κόμμα της Κουμουνδούρου υπάρχει πολυγλωσσία καθώς – και αυτό το συνεταιριστικό μοντέλο – φαίνεται να το απορρίπτουν ορισμένα στελέχη της λεγόμενης αριστερής πτέρυγας του κόμματος, προτάσσοντας την ανάγκη να διασφαλισθεί ο δημόσιος χαρακτήρας της κρατικής περιουσίας. Επιμένουν μάλιστα ακόμη και για περιπτώσεις όπως είναι μια γαλακτοβιομηχανία (Δωδώνη) ή μια βιομηχανία παραγωγής ζάχαρης, τομείς δηλαδή τους οποίους δύσκολα μπορεί να εντάξει κάποιος στις στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεις για τη χώρα.

Τα στελέχη που διαφωνούν κάθετα με τις αποκρατικοποιήσεις, τις οποίες ονομάζουν ιδιωτικοποιήσεις, είναι οι συνήθεις ύποπτοι του Αριστερού Ρεύματος Π. Λαφαζάνης και Δ. Στρατούλης, με τον δεύτερο όμως να χαμηλώνει τους τόνους στις δημόσιες διατυπώσεις. Ετσι, το θα «πάνε φυλακή οι επενδυτές» ακούστηκε δύο φορές, μία στο ραδιόφωνο και μία σε τηλεόραση και στη συνέχεια εξαφανίστηκε από τη δημόσια ρητορική καθώς, όπως επισημαίνουν πηγές της Κουμουνδούρου, «αποτέλεσε επιχείρημα στα χέρια των πολιτικών μας αντιπάλων οι οποίοι ξεκίνησαν να μας φορτώνουν με τη ρετσινιά ότι εμείς θα διώξουμε κάθε επενδυτή».

Πώς όμως βλέπει τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ τις αποκρατικοποιήσεις; Κοινή γραμμή αποτελεί πως είναι αντίθετος γιατί, όπως εξηγεί ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Δημήτρης Παπαδημούλης, «η Ελλάδα από το 1991 έως το 2008 έκανε τις διπλάσιες ιδιωτικοποιήσεις απ’ ό,τι ο μέσος όρος της ευρωζώνης. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ελλάδα σήμερα έχει το μικρότερο μέγεθος δημόσιας περιουσίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση». Το άλλο επιχείρημα είναι ότι εξαιτίας της ύφεσης και της γενικότερης οικονομικής κρίσης «οι αποτιμήσεις ακόμα και των φιλέτων του Δημοσίου είναι τρομακτικά μικρές».

Ωστόσο η Κουμουνδούρου θα συμφωνούσε σε κάποιες οριακές καταστάσεις να προχωρούν αποκρατικοποιήσεις, όμως με όρους. Το σχήμα που θα έβλεπε η Κουμουνδούρου περιγράφεται από τον Γιάννη Δραγασάκη ως εξής: «Διερεύνηση των δυνατοτήτων για σύναψη προγραμματικών συνεργασιών ανάμεσα στον δημόσιο τομέα και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, εγχώριες ή και αλλοδαπές, με στόχο την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, την επέκτασή τους σε νέες δραστηριότητες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό».

Αυτό το μοντέλο των «αναπτυξιακών κοινοπραξιών», όπως εξηγεί στέλεχος από τον οικονομικό τομέα, αφορά κυρίως τα οικόπεδα και γενικά το real estate και όχι τις ΔΕΚΟ που προορίζονται για αποκρατικοποίηση. «Θα μπορούσε για παράδειγμα να έχουμε ένα ακίνητο – φιλέτο π.χ. στην Κέρκυρα ή τη Ρόδο που προορίζεται για τουριστική αξιοποίηση. Αντί να το πουλήσουμε, να κάνουμε μια συμφωνία με ένα άλλο κράτος ή επιχείρηση που ελέγχεται από ένα άλλο κράτος ή είναι ιδιωτική στη βάση «εγώ βάζω το οικόπεδο, εσύ βάζεις τα κεφάλαια» και εισπράττεις μακροχρόνια οφέλη. Στην εταιρική σχέση μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και του άλλου μέρους, η συμμετοχή και το μάνατζμεντ καθορίζεται ανάλογα με το τι βάζει ο καθένας. Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος και του επενδυτή και του Δημοσίου ώστε να μη χάσει το περιουσιακό τους στοιχείο». Από το παραπάνω μοντέλο, το ίδιο στέλεχος εξαιρεί το Ελληνικό γιατί, όπως τονίζει, «αυτή είναι μια διαφορετική περίπτωση».

Το άλλο μοντέλο που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι να παραχωρηθούν στις διοικήσεις των ασφαλιστικών ταμείων, ακίνητα ή επιχειρήσεις, όπως π.χ. ο ΟΠΑΠ, ώστε να «μετριασθεί» η απώλεια που είχαν από την ένταξή τους στο PSI (πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων).

Είναι σαφέστατη η αντίθεση του ΣΥΡΙΖΑ στην αποκρατικοποίηση εταιρειών στρατηγικού χαρακτήρα όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, η ΕΥΑΘ, ο ΟΣΕ, ενώ υπενθυμίζουν την περίπτωση του ελληνικού ΟΤΕ που «εξαγοράστηκε από τη γερμανική Ντόιτσε Τέλεκομ, η οποία έχει βασικό μέτοχο το γερμανικό κράτος». Και στο ερώτημα «πώς θα μειωθούν οι αρνητικές παρενέργειες του δημόσιου τομέα στις ΔΕΚΟ» – πελατειακές σχέσεις, διαφθορά, υπέρογκα προνόμια, στρεβλή ανάπτυξη συνδικαλιστικού κινήματος, ζημιές – απαντούν διά του Γ. Δραγασάκη: «Nέο μοντέλο οργάνωσης και διοίκησης το οποίο θα διασφαλίζει την αποτελεσματική και διαφανή λειτουργία τους, την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, τη ριζική αντιμετώπιση φαινομένων διαφθοράς, διαπλοκής ή και υποταγής δημοσίων επιχειρήσεων σε ιδιοτελή συμφέροντα», χωρίς όμως να εξηγούν ποιο είναι ακριβώς αυτό το μοντέλο.