Μιλούν τη γλώσσα των πουλιών

Πολύ προτού φτάσει το τηλέφωνο, οι κάτοικοι του Κούσκιοϊ δεν είχαν πρόβλημα να επικοινωνήσουν με κάποιον που βρισκόταν μακριά: απλώς σφύριζαν. Για πολλές γενιές, οι τούρκοι χωρικοί που κατοικούσαν σε αυτή την ορεινή περιοχή συνδιαλέγονταν σε μια γλώσσα που αποτελούνταν από σφυρίγματα. Και τώρα οι κάτοικοι του χωριού Κούσκιοϊ αγωνίζονται για να κρατήσουν ζωντανή αυτή τη «γλώσσα των πουλιών». Οι καλύτεροι γνώστες της συγκεντρώθηκαν την Κυριακή για να διαγωνιστούν στο πλαίσιο ενός φεστιβάλ που γίνεται κάθε χρόνο για την προώθηση της παράδοσης. Φέτος μάλιστα χορηγός του ήταν μια… εταιρεία κινητής τηλεφωνίας. «Αφότου έφτασαν τα κινητά, πολλοί άνθρωποι, ιδιαίτερα τα παιδιά, δεν βλέπουν με μεγάλο ενθουσιασμό τη γλώσσα των σφυριγμάτων» λέει στους «Τάιμς» του Λονδίνου ο Ιμπραήμ Κονταλάκ, 45 ετών, από τα φαβορί του φετινού διαγωνισμού. Οι συμμετέχοντες σφυρίζουν οδηγίες ο ένας στον άλλο από τις απέναντι πλευρές μιας χαράδρας και τη συνεννόησή τους εκτιμά μια επιτροπή κριτών. «Δεν έχει σημασία ποιος κερδίζει» λέει ο Μαχμούτ Τζιβελέκ, ο οποίος σφύριξε επιτυχώς στον συναθλητή του να βγάλει το καπέλο του και να χορέψει έναν τοπικό χορό. «Είναι μια κουλτούρα που βρίσκεται στο αίμα μας». Στο τέλος οι κριτές συμμερίστηκαν την άποψή του και κήρυξαν νικητές όλους τους διαγωνιζομένους.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Οπως φαίνεται και από τις άλλες γλώσσες σφυριγμάτων που υπάρχουν στον κόσμο (μία εξ αυτών «ομιλείται» στο χωριό Αντιά, στη Νότια Εύβοια), η γλώσσα των πουλιών αναπτύσσεται σε περιοχές όπου το κακοτράχαλο έδαφος και ο αραιός πληθυσμός εμποδίζουν τη φυσιολογική επικοινωνία. «Εμφανίστηκε στο Κούσκιοϊ ως αποτέλεσμα της ανάγκης» λέει ο Σερέφ Κετσέκ, επικεφαλής της Ενωσης της Γλώσσας των Πουλιών. «Οι άνθρωποι έψαχναν ένα μέσο επικοινωνίας που να μην απαιτεί να βρίσκονται κοντά ο ένας στον άλλον».

Σύμφωνα με τον Κετσέκ, η γλώσσα έχει περίπου 20 διαφορετικά σφυρίγματα και περίπου το 80% των 1.000 κατοίκων του χωριού εξακολουθεί να την καταλαβαίνει. Ομως τώρα έχουν στηθεί στην κοιλάδα αναμεταδότες και οι χωρικοί κρατούν πλέον κινητά τηλέφωνα συχνότερα απ’ ό,τι βάζουν τα δάχτυλα στο στόμα για να σφυρίξουν.