Ο άνθρωπος των ειδικών αποστολών

Στα πέτρινα χρόνια του Μνημονίου, πολλοί ήταν οι πολιτικοί και αξιωματούχοι που πέρασαν δύσκολες στιγμές με την τρόικα. Ο Γιώργος Ζανιάς έζησε μάλλον τις περισσότερες, από τις διάφορες θέσεις που κατείχε.

Ο νέος πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας είδε φρύδια να σηκώνονται και άκουσε σκληρές εκφράσεις για τη χώρα του πολλές φορές, στις αίθουσες των Βρυξελλών και του υπουργείου Οικονομικών στην Αθήνα. Ενιωσε δυσάρεστα στη μοναξιά της ομάδας εμπειρογνωμόνων που προετοιμάζει τα Eurogroup, της λεγόμενης Euro Working Group, όπου οι συναντήσεις είναι κλειστές, με έναν εκπρόσωπο από κάθε χώρα, χωρίς διερμηνείς.

Ο Γ. Ζανιάς όμως ήταν – και είναι όπως φαίνεται – άνθρωπος ειδικών αποστολών. Χωρίς πολλά πολλά έκανε τη δουλειά του. Διαπραγματευόταν χωρίς να πτοείται. Μια κουβέντα είναι αυτή, βεβαίως, γιατί τον περασμένο Οκτώβριο χτύπησαν καμπανάκια όταν ξαφνικά ανέβασε πίεση σε μια αποστολή. Ευτυχώς, το επεισόδιο ήταν περαστικό.

ΜΕ ΤΡΕΙΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥΣ. Βασικός συνεργάτης τριών υπουργών και ισάριθμων πρωθυπουργών, την τελευταία τριετία, ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2009 στη θέση του προέδρου του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, με τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου. Συνέχισε με τον Βαγγέλη Βενιζέλο και στο τέλος βρέθηκε στο πλευρό του Φίλιππου Σαχινίδη, προτού γίνει ο ίδιος υπηρεσιακός υπουργός.

Για τους πρωθυπουργούς της περιόδου αυτής, τον Γιώργο Παπανδρέου, τον Λουκά Παπαδήμο και τον Παναγιώτη Πικραμμένο υπήρξε επίσης στενός συνεργάτης, ενώ στις Συνόδους Κορυφής έπαιζε και τον ρόλο του λεγόμενου sherpa, του μοναδικού συμβούλου για κάθε χώρα που επιτρέπεται να μπει στα άδυτα των συνεδριάσεων των αρχηγών-κρατών. Εννοείται ότι τον ρόλο του sherpa δεν τον έπαιξε με τον Λουκά Παπαδήμο, ο οποίος δεν χρειαζόταν βεβαίως συμβουλές στα οικονομικά!

Εκείνη την περίοδο ο Γ. Ζανιάς δεν έλειψε ούτε από μία Σύνοδο Κορυφής ούτε από ένα Eurogroup και Ecofin ούτε από ένα Euro Working Group. Πώς μεταφράζεται αυτό; Σε 120 ημέρες τον χρόνο στο εξωτερικό, όπως έχει υπολογίσει. Μία στις τρεις ημέρες του χρόνου, όχι απλώς εκτός έδρας αλλά και με ξενύχτια.

Οχι ότι τις υπόλοιπες ημέρες, όταν ήταν στην Αθήνα, είχε ωράριο δημοσίου υπαλλήλου. Το σπίτι του τον έβλεπε ελάχιστα, αργά το βράδυ.

Αλλωστε και στην Αθήνα, ένα από τα βασικά καθήκοντά του είχε σχέση με την τρόικα. Ηταν αυτός που έκανε κατά κανόνα την πρώτη επαφή μαζί της σε κάθε τριμηνιαίο έλεγχο. Με ό,τι σημαίνει αυτό…

ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. Ολοκληρώνοντας την υπηρεσιακή υπουργική θητεία του – στην οποία επιστρατεύτηκε περίπου ως φυσική επιλογή, αλλά προσπάθησε να της δώσει και ουσιαστικό περιεχόμενο ενεργοποιώντας τους παραλυμένους εισπρακτικούς μηχανισμούς – ο Γ. Ζανιάς θα ετοιμαζόταν για μια θέση στο Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Αυτό θα συμπλήρωνε ένα λαμπρό βιογραφικό, που αρχίζει με σπουδές στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ), μάστερ στο Πανεπιστήμιο του Ρέντιγκ και διδακτορικό στην Οξφόρδη και συνεχίζεται με ακαδημαϊκή καριέρα, αρχικά στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και ακολούθως στη θέση του καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών.

Τελικά, η διαδρομή του άλλαξε αναπάντεχα. Προς το καλύτερο, πάντως, αφού – ενώ βρισκόταν άλλη μία φορά στις Βρυξέλλες για το Eurogroup, την περασμένη εβδομάδα – έγινε γνωστή η τοποθέτησή του στη θέση του προέδρου της Εθνικής, όπου διαδέχεται τον Βασίλη Ράπανο.