Το νέο πρόσωπο της Γαλλίας
Κάποιοι της προσάπτουν «υπέρμετρη φιλοδοξία». Και άλλοι «υπερβολική ευγένεια» για να αντέξει τα δεξιά χτυπήματα. Κάποιοι καλωσορίζουν στο πρόσωπό της όλες τις καινοτομίες της Αριστεράς στην εξουσία – ισότητα, νεότητα, εθνοτική ποικιλότητα... Και άλλοι γκρινιάζουν ότι ενσαρκώνει όλα τα προβλήματα μιας Αριστεράς που έμεινε δέκα χρόνια στην αντιπολίτευση: έλλειψη προετοιμασίας και στρογγυλοποίηση
Είναι ίσως η πιο πολυσυζητημένη – και πιο φωτεινή – νέα είσοδος της γαλλικής κυβέρνησης. Αυτή η οποία, στο πέρας του πρώτου Υπουργικού Συμβουλίου, έδωσε το στίγμα της κυβέρνησης που συγκρότησε ο Φρανσουά Ολάντ μετά την εκλογή του στην Προεδρία: «Αποτελεσματικότητα και υποδειγματική στάση». Αυτή που ανακοίνωσε την πρώτη απόφαση που ελήφθη: Μείωση κατά 30% στις αποζημιώσεις προέδρου, πρωθυπουργού και υπουργών. Αυτή που κλήθηκε να αντιμετωπίσει την πρώτη κρίση, όταν η Βαλερί Τριερβελέρ έστειλε μέσω twitter, παραμονές του δεύτερου γύρου των γαλλικών κοινοβουλευτικών εκλογών, μήνυμα υποστήριξης στον αντάρτη Σοσιαλιστή αντίπαλο της Σεγκολέν Ρουαγιάλ, της «πρώην» του Ολάντ: «Η κ. Τριερβελέρ είναι μια γυναίκα μοντέρνα που εκφράζεται ελεύθερα…».
Ηταν η ίδια που κλήθηκε λίγες ημέρες αργότερα να απαλύνει την πίκρα της ηττημένης Σεγκολέν, μιας πολιτικού για την οποία εργαζόταν χρόνια: «Χρειαζόμαστε τη Σεγκολέν Ρουαγιάλ… Ελπίζω ότι η φωνή της θα συνεχίσει να ακούγεται». Είναι ταυτόχρονα εκπρόσωπος της κυβέρνησης και υπουργός Γυναικείων Δικαιωμάτων. Είναι 34 ετών, η βενιαμίν της κυβέρνησης του Ζαν-Μαρκ Ερό, 20 χρόνια μικρότερη από τον μέσο γάλλο βουλευτή. Είναι τόσο βαριά η ευθύνη, που δεν μπορεί παρά να ερμηνευτεί ως ένα μεγάλο στοίχημα του Ολάντ.
Ηταν η Νατζάτ αυτή που έτρεξε στα ραδιόφωνα και στις τηλεοράσεις για να απαντήσει στις επικρίσεις της Δεξιάς ότι δεν μπορεί η κυβέρνηση να αυξάνει κατά 2% τον κατώτατο μισθό την ώρα που λείπουν 10 δισ. ευρώ για να μειώσει εφέτος το έλλειμμα στο 4,5% του ΑΕΠ. Αυτή που δήλωσε προσφάτως ότι θέλει «να δει την πορνεία να εξαφανίζεται», προκαλώντας τον ενθουσιασμό των φεμινιστικών οργανώσεων, την οργή πολλών ιερόδουλων και μια μεγάλη συζήτηση για τη χρησιμότητα ή μη της ποινικοποίησης του πελάτη, βάσει των εμπειριών στη Σουηδία ή στη Νορβηγία. Αυτή που σπεύδει να παρουσιάσει έναν νέο νόμο περί σεξουαλικής παρενόχλησης, μια και ο παλαιός καταργήθηκε από το γαλλικό Συνταγματικό Συμβούλιο ως υπερβολικά ασαφής, και που υπόσχεται να πάψουν στη Γαλλία οι γυναίκες να πληρώνονται κατά 27% λιγότερο από τους άνδρες.
ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ. Το προαναφερθέν στοίχημα του Φρανσουά Ολάντ με την αγορίστικη κουπ και την εντυπωσιακή αυτοκυριαρχία ήρθε στη ζωή στις 4 Οκτωβρίου του 1977 στο Μαρόκο, το δεύτερο από τα επτά παιδιά μιας οικογένειας. Στη Γαλλία η Νατζάτ Βαλό-Μπελκασέμ πάτησε για πρώτη φορά το πόδι της όταν ήταν τεσσάρων ετών, μαζί με τη μητέρα και τη μεγαλύτερη αδελφή της. Σκοπός, και δικαιολογία, η οικογενειακή επανένωση με τον οικονομικό μετανάστη πατέρα, που εργαζόταν ως οικοδόμος στην Αμιάν.
Στα περίχωρα αυτής της πόλης μεγάλωσε η Νατζάτ, σε μια φτωχική συνοικία. Οι γονείς της, ως ξένοι, δεν είχαν δικαίωμα ψήφου και η οικογένεια δεν ασχολούνταν με τα πολιτικά• μόνο κάποιες εκφράσεις αποδοκιμασίας αποτυπώθηκαν στη μνήμη των παιδιών με το που εμφανιζόταν στην τηλεόραση ο Ζαν-Μαρί Λεπέν. Στο σχολείο η Νατζάτ «άνθησε» – η έκφραση δική της. Δεν την ενθουσίαζαν πια μόνο τα βερβερικά τραγούδια των γονέων, αλλά και το «Ζαντίγκ» του Βολταίρου. Στα 18 της πήρε τη γαλλική υπηκοότητα, αποφοίτησε με υποτροφία από τη διάσημη SciencePo, τη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού. Εκεί γνώρισε και τον μέλλοντα σύζυγό της, νυν σύμβουλο στο υπουργείο Παραγωγικής Ανάκαμψης, Μπορίς Βαλό• τον παντρεύτηκε το 2005 και απέκτησε μαζί του, τρία χρόνια αργότερα, δίδυμα. Εντυπωσιασμένος από την ευφυΐα και την εργατικότητά της, ένας καθηγητής την προτείνει στη σύζυγό του, τη Σοσιαλίστρια βουλευτή Μπεατρίς Μαρ. Η Νατζάτ είναι ακόμη φοιτήτρια όταν αναλαμβάνει βοηθός της. Το 2002 η πρόκριση του Λεπέν στον δεύτερο προεδρικό γύρο τής κόβει την ανάσα και την ωθεί να γίνει επισήμως μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Εναν χρόνο αργότερα τη στρατολογεί στο γραφείο του ο δήμαρχος της Λυών, που θα τη συστήσει το 2006, ως περιφερειακή σύμβουλο πλέον, στη Σεγκολέν Ρουαγιάλ.
Η «τόλμη» της 29χρονης γοητεύει τη Σοσιαλίστρια υποψήφια για την προεδρία και την συμπεριλαμβάνει στην τριμελή ομάδα εκπροσώπων της. Η Ρουαγιάλ θα χάσει, αλλά η Νατζάτ θα παραμείνει δίπλα της• ήταν εκπρόσωπός της και στην περυσινή μάχη για το σοσιαλιστικό χρίσμα. Επειτα όμως και από αυτή τη νέα ήττα η Νατζάτ μεταπήδησε, με τις ευλογίες της Ρουαγιάλ, στην ομάδα των εκπροσώπων του Φρανσουά Ολάντ. Ετσι πρωτοέγινε γνωστή στο ευρύ κοινό, με τον δυναμισμό και το επικοινωνιακό της χάρισμα, έτσι κατέληξε να αναλάβει, μετά τη νίκη, το διπλό πόστο εκπροσώπου και υπουργού Γυναικείων Δικαιωμάτων.
ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΑΛΛΑΧ. Ο Ολάντ είχε δεσμευτεί για ισότητα μεταξύ των φύλων στην κυβέρνησή του. Το τήρησε, στο σχήμα συμπεριλαμβάνονται, ύστερα και από έναν μίνι ανασχηματισμό που ακολούθησε τον θρίαμβο της εξασφάλισης κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας, 19 άνδρες και 19 γυναίκες. Είχε δεσμευτεί επίσης για εθνοτική ποικιλότητα: επτά μέλη της κυβέρνησης προέρχονται από εθνοτικές μειονότητες – ένα από αυτά και η Βαλό-Μπελκασέμ, η οποία δηλώνει μη θρήσκα μουσουλμάνα.
Η Δεξιά και η Ακροδεξιά της επιτέθηκαν για τη διπλή γαλλομαροκινή υπηκοότητά της. Η ίδια δηλώνει εξ ολοκλήρου Γαλλίδα, που αποδέχεται όμως τις ρίζες της• αυτοχαρακτηρίζεται «αγνό προϊόν της Γαλλικής Δημοκρατίας» και της «αξιοκρατίας», αρνούμενη να παίξει τον περιοριστικό ρόλο του συμβόλου. Υπερασπίζεται επίσης την απόφασή της να εγκαταλείψει τη μάχη για μια βουλευτική έδρα στις πρόσφατες εκλογές – ο γάλλος Πρωθυπουργός είχε ξεκαθαρίσει ότι όποιος υπουργός έχανε θα ετίθετο αυτομάτως εκτός κυβέρνησης και η περιφέρεια την οποία είχε επιλέξει η ίδια είναι παραδοσιακά δεξιά. Γάλλοι αρθρογράφοι, όπως ο Μπρινό Ροζέ-Πετί του «Nouvel Observateur», γκρινιάζουν ότι έχει αναλάβει υπερβολικά πολλούς ρόλους και κινδυνεύει να «καεί» μιλώντας επί παντός επιστητού. Δεν μπορεί τη μια να προαναγγέλλει διασκέψεις ειδικών με στόχο την εξαφάνιση της πορνείας και την επομένη να δικαιολογεί την αύξηση του κατώτατου μισθού, λένε. Αφήστε που όταν εμφανίστηκε σε μια εκπομπή αντιμέτωπη με τη δεξιά πρώην υπουργό Προϋπολογισμού, Βαλερί Πεκρές, δεν απέφυγε την εικόνα της ημιμαθούς μαθήτριας που δέχεται νουθεσίες και ειρωνείες. Είναι όμως ακόμη νωρίς, η εκπρόσωπος και υπουργός, όπως και η Σοσιαλιστική κυβέρνηση, θα κριθούν σε βάθος χρόνου. Στο μεταξύ, τα δίδυμά της θα εξακολουθήσουν να τη βλέπουν ελάχιστα, η Νατζάτ δουλεύει 15ωρα, επτά ημέρες την εβδομάδα.