Πόλεμος εντυπώσεων από Συρία και Τουρκία

Η ένταση στις συροτουρκικές σχέσεις από την κατάρριψη ενός τουρκικού στρατιωτικού αεροπλάνου F-4 την περασμένη Παρασκευή από τη συριακή αντιαεροπορική άμυνα παρέμεινε χθες υψηλή. Οι δύο χώρες ανακοίνωσαν η καθεμιά τη δική της εκδοχή για το επεισόδιο και, έπειτα από μια επτάωρη συνεδρίαση του τουρκικού Υπουργικού Συμβουλίου, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μπουλέντ Αρίντς δήλωσε πως η συριακή ενέργεια δεν θα μείνει ατιμώρητη. Πρόσθεσε ωστόσο ότι η Τουρκία δεν προτίθεται να πάει σε πόλεμο και θα δράσει με βάση το διεθνές δίκαιο. Αν και διευκρίνισε ότι θα επικαλεστεί το Αρθρο 5 του καταστατικού χάρτη του ΝΑΤΟ, που προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους συνιστά επίθεση εναντίον ολόκληρης της Συμμαχίας, η προοπτική μιας δυτικής στρατιωτικής επέμβασης στη Συρία παραμένει απομακρυσμένη.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΦΑΝΤΟΜ. Οι τουρκικές εφημερίδες αποκάλυψαν χθες την ασύρματη επικοινωνία των Σύρων την ώρα της κατάρριψης βάσει πληροφοριών από το επιτελείο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο. «Ερχεται το αεροσκάφος του γείτονα», δηλαδή της Τουρκίας, είναι η πρώτη αναφορά που γίνεται. Στη συνέχεια οι Σύροι ακούγονται να λένε: «Το χτυπήσαμε, το χτυπήσαμε». Αποκαλύφθηκε επίσης, με βάση τις ίδιες πηγές, η πορεία του αεροσκάφους. Στις 11.37 βρισκόταν ακριβώς κάτω από το ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα στην Κύπρο, στις 11.42 μπήκε στον εναέριο χώρο της Συρίας, ειδοποιήθηκε σχετικά από τη βάση του, στις 11.47 βγήκε από τον συριακό εναέριο χώρο και στις 11.58 χτυπήθηκε ενώ βρισκόταν σε διεθνή εναέριο χώρο και κατευθυνόταν προς την Τουρκία, σύμφωνα πάντα με τον τουρκικό Τύπο.

Η Δαμασκός ανέφερε μια διαφορετική εκδοχή. Ο εκπρόσωπος του συριακού υπουργείου Εξωτερικών Τζιχάντ Μακντέσι διέψευσε τα «ψέματα», όπως τα αποκάλεσε, των αραβικών και δυτικών μέσων ενημέρωσης και των τούρκων αξιωματούχων. Δήλωσε πως το τουρκικό F-4 είχε παραβιάσει τη συριακή κυριαρχία, επλήγη από αντιαεροπορικό πυροβόλο που έχει βεληνεκές 2,5 χλμ. και όχι από πύραυλο και κατέπεσε μέσα στα συριακά χωρικά ύδατα. Τα συντρίμμια του αεροπλάνου παραδόθηκαν την Κυριακή στην τουρκική πλευρά και αποδεικνύουν ότι καταρρίφθηκε από πυροβόλο, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. Υπογράμμισε πως η Συρία παραμένει προσηλωμένη στις «σχέσεις καλής γειτονίας» με την Τουρκία, αλλά προειδοποίησε το ΝΑΤΟ, που συνεδριάζει σήμερα για να συζητήσει την κατάρριψη του τουρκικού αεροπλάνου, πως το συριακό έδαφος είναι «ιερό».

Η αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον δήλωσε ότι η Συρία θα λογοδοτήσει για την κατάρριψη, ενώ ο βρετανός ομόλογός της υπογράμμισε πως δεν θα επιτραπεί στη Δαμασκό να δρα ατιμώρητη.

ΝΕΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ. Η Τουρκία ανακοίνωσε επίσης χθες πως υπήρξε και άλλο αεροπορικό επεισόδιο με τη Συρία πάνω από τη Μεσόγειο, κατά το οποίο ένα αεροπλάνο έρευνας και διάσωσης Casa N-235 του τουρκικού Στρατού που συμμετείχε στις έρευνες για τους δύο πιλότους του F-4 δέχθηκε πυρά από τις συριακές δυνάμεις, τα οποία σταμάτησαν έπειτα από τουρκική προειδοποίηση.

Ωστόσο, μια στρατιωτική δράση είναι απίθανο να εγκριθεί είτε από το Συμβούλιο Ασφαλείας είτε από τον Αραβικό Σύνδεσμο και η έξωθεν επέμβαση χωρίς τις ευλογίες των οργανισμών αυτών είναι αδιανόητη. Επιπλέον, μεταξύ των 28 μελών του ΝΑΤΟ δεν υπάρχει καμιά όρεξη για άλλον έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή – πολύ περισσότερο που η περίπτωση της Συρίας προβλέπεται ότι θα είναι δυσκολότερη απ’ αυτή της Λιβύης. Ετσι, προς το παρόν, παρά την αύξηση του αριθμού των νεκρών στη Συρία, οι ενέργειες της διεθνούς κοινότητας περιορίζονται σε κυρώσεις και έντονες δηλώσεις. Αυτό συνέβη και χθες, όταν οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 χωρών της ΕΕ καταδίκασαν την κατάρριψη, υιοθέτησαν σειρά νέων κυρώσεων κατά της Συρίας (πρόσθεσαν έξι εταιρείες κι ένα πρόσωπο στον κατάλογο αυτών που οι τραπεζικοί λογαριασμοί τους έχουν παγώσει), αλλά υπογράμμισαν πως η ΕΕ δεν θα υποστηρίξει την ανάληψη στρατιωτικής δράσης.

Ο Ασαντ μπορεί έτσι και συνεχίζει την καταστολή. Οι στρατιωτικές δυνάμεις του συνέχισαν χθες τον βομβαρδισμό της Χομς, οι κάτοικοι της οποίας απηύθυναν έκκληση προς τους διεθνείς οργανισμούς, καταγγέλλοντας ότι εδώ και τρεις εβδομάδες αποτελούν στόχο γενοκτονίας. Ο Ερυθρός Σταυρός ανακοίνωσε πως προσπαθεί να διευθετήσει την ασφαλή απομάκρυνση των πολιτών που είναι παγιδευμένοι στην πόλη αυτή. Πολίτες εγκατέλειπαν εξάλλου χθες περιοχές της Δαμασκού εξαιτίας των σφοδρών βομβαρδισμών περιοχών στα προάστια. Σφοδρές μάχες μεταξύ των στρατευμάτων του Ασαντ και ανταρτών μαχητών αναφέρθηκαν επίσης χθες στις πόλεις Ιντλίμπ, Ντέιρ αλ Ζορ και Ντεράα.