Με την πλάτη στον τοίχο στην ευθεία για τις εκλογές

ΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ στη Μέση Ανατολή συνέβαλαν στη μετατροπή της Κύπρου σε ένα χρηματοπιστωτικό κέντρο υπηρεσιών στην Ανατολική Μεσόγειο που εξασφάλιζε υψηλό βιοτικό επίπεδο και ποιότητα ζωής. Είναι χαρακτηριστικό πως η δραστηριότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα έφθασε τα τελευταία χρόνια να είναι οκτώ φορές μεγαλύτερη από το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν. Μόνο το Λουξεμβούργο ξεπερνούσε τις επιδόσεις αυτές. Μάλιστα, ο αείμνηστος Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος είχε παραδώσει το 2008 στον Δημήτρη Χριστόφια ένα κρατικό πουγκί με 650 εκατομμύρια.

Οταν η κρίση εξαπλώθηκε στην Ευρώπη, οι εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης και του ΑΚΕΛ τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης Χριστόφια ήταν – και ο ίδιος ο Πρόεδρος το είχε δηλώσει – πως η κρίση «θα περνούσε από δίπλα μας».

Ετσι, παρέμειναν στο συρτάρι υποδείξεις των Βρυξελλών για αναδιάρθρωση της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής, απελευθέρωση κλειστών επαγγελμάτων, για το Εθνικό Σύστημα Υγείας κ.ά. Κάποια μέτρα που ελήφθησαν ταυτόχρονα με την αντικατάσταση του υπουργού Οικονομικών – κυριότερο των οποίων ήταν το διετές πάγωμα μισθών – φαίνεται ότι δεν μπόρεσαν να αναστρέψουν την κατάσταση. Το έλλειμμα ξέφυγε από τον στόχο του 2,5% το πρώτο τρίμηνο του 2012, με αποτέλεσμα να προστεθούν άλλα 200 εκατομμύρια στο συνολικό ποσό που χρειάζεται η Κύπρος.

ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ. Την όλη κατάσταση επιδείνωσε η ελληνική περιπέτεια και η έκθεση των κυπριακών τραπεζών σε ελληνικά ομόλογα. Συνολικά, περίπου 4 δισ. ευρώ – ποσό πολύ μεγάλο για τη μικρή κλίμακα της κυπριακής οικονομίας – αντιπροσώπευε το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων για τις κυπριακές τράπεζες. Η Τράπεζα Κύπρου δεν χρειάστηκε μέχρι στιγμής βοήθεια, αλλά η Λαϊκή Τράπεζα αδυνατεί να καλύψει με ίδιες δυνάμεις το ποσό των 1,8 δισ. για την ανακεφαλαιοποίησή της.

Αν κάτι έλειψε, ήταν η πολιτική διορατικότητα για το μέγεθος και τη μεταδοτικότητα της διεθνούς οικονομικής κρίσης, λένε οικονομικοί αναλυτές. Σημειώνουν πάντως ότι ανεξαρτήτως της κρίσης η κυπριακή οικονομία είχε εγγενή προβλήματα, τα οποία η κρίση έφερε στην επιφάνεια. Οπως π.χ. ο υπερβολικός δανεισμός, ο οποίος οδήγησε σε ένα φούσκωμα της οικονομίας, σε μια πλασματική υπερθέρμανση. Μέχρι που ήλθε η ύφεση (-1% υπολογίζεται για το 2012) και έφερε μαζί της την ανεργία (περί το 10%), φαινόμενο πρωτόγνωρο για τα κυπριακά δεδομένα.

Ολα αυτά διαδραματίζονται ενόψει της προεκλογικής περιόδου για τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2013, η οποία έχει ήδη αρχίσει. Η προσπάθεια που καταβάλλουν ο Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας και το ΑΚΕΛ είναι να αποφύγουν τον Μηχανισμό, ώστε να μην πάνε στην προεδρική αναμέτρηση με ένα Μνημόνιο στην πλάτη, κάτι που ασφαλώς θα περιόριζε τις εκλογικές τους προοπτικές.