Ενα θερμό καλοκαίρι διαπραγματεύσεων με την τρόικα για τις αλλαγές και την παράταση του Μνημονίου αρχίζει από την ερχόμενη εβδομάδα για τη χώρα, ενώ η χρηματοδότησή της θα γίνεται με το σταγονόμετρο, έως ότου επιτευχθεί συμφωνία.
Η άφιξη των επικεφαλής της αντιπροσωπείας της τρόικας στην Αθήνα τη Δευτέρα σηματοδοτεί την αρχή αυτής της αγωνιώδους διαδικασίας, στο πλαίσιο της οποίας ο στόχος της ελληνικής πλευράς είναι να εξασφαλίσει χαλάρωση κάποιων μέτρων του Μνημονίου και μεγαλύτερο χρόνο προσαρμογής, με παράταση του νέου μεσοπρόθεσμου προγράμματος κατά δύο χρόνια.
Στόχο για τον οποίο ήδη από προχθές το Eurogroup άφησε κάποιο ανοιχτό παράθυρο, αν και χωρίς να αναληφθεί συγκεκριμένη δέσμευση. Στη Σύνοδο Κορυφής της ερχόμενης Πέμπτης ίσως οι προθέσεις των δανειστών μας καταστούν σαφέστερες, προσφέροντας καλοκαιρινή ανάσα στην κυβέρνηση και βελτιώνοντας το κλίμα των διαπραγματεύσεων στη συνέχεια. Πάντως, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η τρόικα εξετάζει ως πιθανό σενάριο να δοθεί σε πρώτη φάση παράταση για ένα χρόνο και μετά βλέπουμε… Οπου το μετά θα εξαρτηθεί και από την πρόοδο που θα σημειώνει η χώρα στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
ΠΙΕΣΗ. «Θα θέλουν να βλέπουν έργο σε κάθε τομέα. Θα επιμείνουν αφάνταστα στην τήρηση των δεσμεύσεων», έλεγε σχετικά υψηλόβαθμη πηγή του υπουργείου Οικονομικών, προβλέποντας μια περίοδο μεγάλης έντασης και πίεσης. Παράταση για ένα χρόνο σημαίνει ότι τα μέτρα 11,7 δισ. ευρώ θα κατανεμηθούν στην περίοδο έως το τέλος του 2015. Πρόκειται για μια δυνατότητα την οποία δίνει το ίδιο το υφιστάμενο Μνημόνιο, σε περίπτωση βαθιάς ύφεσης ή άλλων δυσμενών παραγόντων, στους οποίους μπορεί ασφαλώς να συγκαταλεγεί η διπλή εκλογική αναμέτρηση. Το ερώτημα όμως είναι πώς θα καλυφθεί αυτή η επιπλέον χρονιά χρηματοδοτικά. Προκειμένου να αποφύγουν οι χώρες της ευρωζώνης την επώδυνη πολιτικά διαδικασία της έγκρισης νέων κονδυλίων από τα Κοινοβούλιά τους, εξετάζονται άλλες εναλλακτικές όπως η χρηματοδότηση απευθείας μέσω του νέου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Αυτό θα αποφασιστεί αργότερα.
Οι τρεις επικεφαλής της τρόικας θα δουν την Τρίτη, σύμφωνα με τις πληροφορίες, τον υπουργό Οικονομικών Βασίλη Ράπανο. Η ουσιαστική διαπραγμάτευση όμως θα αρχίσει την επόμενη Δευτέρα 2 Ιουλίου, όταν καταφθάσει στην Αθήνα όλη η αντιπροσωπεία των επιθεωρητών για να ξεκινήσει τον γνωστό γύρο των υπουργείων. Ο αρχικός προγραμματισμός τους προβλέπει να παραμείνουν στη χώρα για 15 ημέρες κατά τη διάρκεια των οποίων θα εξετάσουν, όπως είπε και ο επίτροπος Ολι Ρεν μετά το προχθεσινό Eurogroup, «τι έγινε, τι δεν έγινε και τι πρέπει να γίνει για να επανέλθει στον δρόμο της η διαδικασία των μεταρρυθμίσεων». Θα πιάσουν δηλαδή το νήμα απ’ την αρχή, για να διαπιστώσουν ασφαλώς ότι υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις και ότι είμαστε εκτός στόχων τόσο στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις όσο και στον προϋπολογισμό, όπου υπάρχει υστέρηση εσόδων (1 δισ. ευρώ) και υπέρβαση δαπανών.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ. Στο πλαίσιο αυτής της επιθεώρησης θα ανοίξει φυσικά και το μείζον θέμα της αναθεώρησης και παράτασης του Μνημονίου. Δεν είναι καθόλου σίγουρο, όμως, ότι το θέμα θα τελειώσει με μια θετική απόφαση πριν από τον Αύγουστο. Ετσι, άλλη υψηλόβαθμη πηγή του υπουργείου Οικονομικών εκτιμούσε χθες ότι είναι πιθανό η σχετική διαπραγμάτευση να συνεχιστεί, με στόχο να επιτευχθεί συμφωνία τον Σεπτέμβριο. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως το νέο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα να ψηφιστεί μαζί με τον προϋπολογισμό του 2013.
Στο μεταξύ, η χρηματοδότηση θα γίνεται με το σταγονόμετρο. Τα ευρήματα των τροϊκανών επιθεωρητών δύσκολα θα δικαιολογήσουν μια θετική έκθεση για την εκταμίευση της δόσης του Αυγούστου, ενώ είναι αμφίβολο αν οι πολλοί από τους νέους υπουργούς, με τους οποίους θα συναντηθούν θα τους εντυπωσιάσουν τόσο ώστε να τους μεταπείσουν. Ετσι, μόνο με πολιτικά κριτήρια ενδέχεται να αποφασιστεί η χορήγηση της.
Αν αυτό δεν συμβεί, είναι πιθανό – σύμφωνα με την πηγή του υπουργείου Οικονομικών – να δίνονται σταδιακά όσα κεφάλαια χρειάζονται κάθε φορά για την κάλυψη κυρίως των δανειακών αναγκών (τον Αύγουστο λήγει ομόλογο της ΕΚΤ 3,1 δισ. ευρώ). Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είπε προχθές ότι θα παρακολουθούν τη ρευστότητα που υπάρχει στην Ελλάδα και αναλόγως θα πράττουν.
Συμπληρωματικά, η ίδια πηγή ανέφερε ότι μπορεί να χρηματοδοτηθούν οι άλλες ανάγκες του Δημοσίου με ανανέωση των εντόκων γραμματίων του Ιουλίου, κάτι που θα εξασφαλίσει επαρκή ρευστότητα έως τον Αύγουστο.