Υστερα από τον ολοήμερο και ολονύκτιο εφιάλτη της μεγάλης πυρκαγιάς στο νότιο άκρο της Αττικής – τον οποίο δυστυχώς έζησα – και αφού οι άνεμοι κόπασαν λίγο και οι όποιοι «αρμόδιοι» για την κατάσβεση θεώρησαν πως έθεσαν υπό έλεγχο την… καταστροφή, επιχείρησα να ενημερωθώ, όντας μέσα στο πρόβλημα – ίσως και στη δίνη του κυκλώνα, καθώς το σημείο στο οποίο βρισκόμουν στο Σούνιο – Λεγρενά η πυρκαγιά, από τύχη μόνο, χάρη στην κατεύθυνση του αέρα δεν το κατέκαψε, αλλά «ξύρισε» καθετί ζωντανό σε απόσταση 200-300 μ. και σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων.
Αλλά ποια ενημέρωση; Στα πολύφερνα μπλογκ που διαφημίζουν την «αμεσότητα» και την «πληρότητά» τους (για εγκυρότητα ούτε λόγος), δεν βρήκα πουθενά ίχνος αλήθειας για την πραγματική καταστροφή.
Το καταπληκτικό είναι ότι «έγκυρα» site και τηλεοπτικοί σταθμοί περιορίζονταν στο κλισέ, «σε πύρινο κλοιό η Αττική» – αφού και άλλες μεγάλες πυρκαγιές μαίνονταν -, και στο πως ο πρόεδρος της ΝΔ, εκπρόσωποι κομμάτων και ο Πρωθυπουργός με υπουργούς επισκέφθηκαν το κέντρο επιχειρήσεων στο Χαλάνδρι για να ενημερωθούν. Για να μάθουν ότι η πυρκαγιά εκδηλώθηκε λίγο μετά τις 12 μ. από μια σπίθα οξυγονοκόλλησης κοντά σε δάσος στη Δροσιά Κερατέας και πήρε εκρηκτικές διαστάσεις, καθώς οι πυροσβεστικές δυνάμεις έχασαν χρόνο (δεν είναι αλήθεια ότι μόλις το Σάββατο η υπηρεσιακή κυβέρνηση και μόνο μπροστά στην ανάγκη υπέγραψε τις συμβάσεις για τους εποχικούς δασοπυροσβέστες, όπως καταγγέλλουν δήμαρχοι;) και έγινε «πύρινη λαίλαπα» (άλλο κλισέ), χρειάστηκε να εκκενωθεί γηροκομείο στην Παλαιά Φώκαια και πολλοί να αφήσουν τα σπίτια τους για να βρεθούν στην ασφάλεια της παραλίας ολόκληρη τη νύκτα.
δεν ειδαν. Εκείνο που δεν είδαν, προφανώς, όσοι με ευκολία μετρούσαν και κατέγραφαν παρουσίες πρωθυπουργών, υπουργών, «αρμοδίων» και αρχηγών παραμονή εκλογών, είναι πως πυροσβεστικά αεροπλάνα σηκώθηκαν τουλάχιστον δυόμισι ώρες μετά το ξέσπασμα της πυρκαγιάς – τα έβλεπα από την παραλία των Λεγρενών την ώρα που πίσω από τα βουνά, στο ανύπαρκτο πλέον δάσος στη Συντερίνα και στα Μεγάλα Πεύκα η φωτιά λυσσομανούσε, να κάνουν γύρους εις μάτην.
Να έφταιγαν οι ισχυροί άνεμοι και το κύμα που δεν επέτρεπαν αρχικά τη λήψη θαλασσινού νερού; Μπορεί. Ομως κάτι άλλο θα υπήρχε, που κάποιος «αρμόδιος» θα μπορούσε να κάνει ώστε να μη χρειάζεται να υπάρχει ή να εφευρίσκεται δικαιολογία.
Δεδομένο είναι πως πλέον εκείνη την ώρα ήταν ήδη αργά. Και αν στο τέλος σώθηκαν κάποιες περιοχές, σώθηκαν από καθαρή τύχη – τη φορά του αέρα. Φαίνεται πως κανείς από τους «μπροστάρηδες» της ενημέρωσης δεν είδε πότε σηκώθηκαν και τα ελικόπτερα – προσωπικά είδα μόνο ένα να επιχειρεί μετά τις 20.30 και όταν πια η φωτιά είχε φτάσει μερικές εκατοντάδες μέτρα από τα σπίτια των Λεγρενών, ενώ κάποια άλλα στον συνοικισμό Χάρακα καίγονταν ήδη καθώς και οι εγκαταστάσεις ενός ιχθυοτροφείου, απέναντι από το νησί Πάτροκλος (οι αποκλεισμένοι από τις φλόγες εργαζόμενοι «διέφυγαν» με βάρκες)!
Εκείνο επίσης που δεν κατέγραψε κανείς ενημερωτικός φακός είναι πως τουλάχιστον τα Λεγρενά, αλλά και το Θυμάρι και η Παλαιά Φώκαια εκκενώθηκαν από τους κατοίκους τους – και δεν εννοώ τους παραθεριστές ή τους μη μόνιμους, αλλά εκείνους που έχουν τα σπίτια τους, το βιος τους – κοντά στις εννέα με δέκα. Και μόνο κάποιοι «αμετανόητοι» έμειναν πίσω για να το παλέψουν, ουσιαστικά αβοήθητοι και χωρίς να βλέπουν πουθενά την παρήγορη παρουσία πυροσβεστικών οχημάτων. Σε μεγάλες καταστροφικές πυρκαγιές στη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, την Πεντέλη, την Πάρνηθα των οποίων επίσης υπήρξα αυτόπτης μάρτυς, κανείς δεν είχε τολμήσει να υποτιμήσει το μέγεθος της καταστροφής ούτε την ολιγωρία και τις ευθύνες των αρμοδίων. Ούτε τότε πλασαριζόταν ως πρώτη είδηση πού θα ψηφίσει ο όποιος Σαμαράς – χώρια ότι εκείνος πήγε να ψηφίσει στην Πύλο, όπου η είδηση δεν ήταν η παρουσία του αλλά ακόμα μία καταστροφική πυρκαγιά.
Κανείς τότε δεν είχε παραβλέψει την αδυναμία να σωθούν περιουσίες ατομικές αλλά και δημόσιες, όπως τα εξαιρετικά δάση στη Συντερίνα και τα Μεγάλα Πεύκα, τα δασύλλια στον Αγιο Κωνσταντίνο και τα αναγεννημένα πολλές φορές και καταπράσινα μέχρι προχθές πρανή των Λεγρενών.
Γι’ αυτό το τελευταίο, άκουσα ντόπιους να μιλούν για προηγούμενες πυρκαγιές, που κάποιοι επιτήδειοι έβαζαν όσο να βγάλουν οικοδομικές άδειες σε σημεία όπου απαγορεύεται. «Τα έκαιγαν για να χτίσουν, δεν τους έδιναν άδεια και ύστερα από χρόνια το ξαναδοκίμαζαν μπας και τους πετύχει». Υπερβολές; Μπορεί. Ηταν οι άνεμοι που εξάπλωσαν τη φωτιά και κανείς δεν είχε στόχο να οικοπεδοποιήσει τα εναπομείναντα φιλέτα της αττικής γης; Μπορεί, επίσης.
Μπορεί και να μείνει μόνο στους τύπους, ήτοι στην αυθαιρεσία, ακούγοντας μια ώριμη γυναίκα να λέει μπροστά στο καμένο σπιτικό της, κοντά στη Συντερίνα: «Ζούσαμε όλα μας τα χρόνια εδώ, σε αυτό το αυθαίρετο με την ανοχή του κράτους». Ή να μείνει στη συγκίνηση (και αυτή ήρθε πολύ αργότερα στα κανάλια) από τη γυναίκα, μητέρα ανέργου και πεθερά άνεργης νύφης, που αναγκάστηκε μαζί με τα δύο εγγονάκια της να αφήσει το τυλιγμένο στις φλόγες σπίτι της, που κλέφτες το είχαν γδύσει πριν από είκοσι ημέρες.
Μπορεί και να θυμηθεί επίσης κάποιος, προχωρώντας σε συγκρίσεις: και στην Ηλεία τα καμένα κάποιοι τα δήλωσαν αληθώς (ή και ψευδώς) για να πάρουν αποζημιώσεις, που όλοι εικάζουμε τι απέγιναν… στον δρόμο.
ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ. Δεν είδαμε όμως κανέναν να εκτιμά και να καταγράφει το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής. Και όλοι μίλησαν πολύ αργότερα για τα τουλάχιστον 15 καμένα σπίτια – και όχι τις «καμένες αυλές λίγων σπιτιών στην Παλαιά Φώκαια» που ανέφεραν αρχικά κάποια τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων. Οχι όμως και για τις ομάδες περιφρούρησης που αναγκάζονταν οι ίδιοι οι κάτοικοι να συστήσουν για να γλιτώσουν από τυχόν πλιάτσικο τις περιουσίες που άφησαν πίσω.
Φαίνεται πως αφού δεν τα είδε κανείς εκλόγιμος πολιτικός ή «πόλος ενημέρωσης» να καίγονται, δεν έγιναν παρανάλωμα της φωτιάς δεκάδες στάνες πέρα από τη Δροσιά Κερατέας, μια μάντρα αυτοκινήτων στην Τριανταφύλλιζα, σπίτια στην Καμάριζα και το Θυμάρι, περιουσίες ολόκληρες και συνειδήσεις μαζί…
Και αφού όλα αυτά δεν έγιναν είδηση σε επίσημα στόματα, φαίνεται πως δεν καταστράφηκε τελικά μια ολόκληρη πανέμορφη περιοχή της Αττικής ούτε θα βλέπουμε εφεξής καρβουνιασμένη όλη αυτή την περιοχή (ή «κρανίου τόπος», κατά το άλλο τηλεοπτικό κλισέ) για να μας θυμίζει πόσο αδιάφορος και ανέτοιμος είναι ο Ελληνας των… εκλογών.
Ολα τα κατάπιε αυτό το «ήπιο προεκλογικό κλίμα», τα επισκίασαν οι ψήφοι και οι δηλώσεις των πολιτικών αρχηγών. Μόνο ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Παναγιώτης Πικραμμένος θυμήθηκε να επισημάνει τους πύρινους κινδύνους των ημερών με τον καύσωνα και τους ισχυρούς ανέμους, ζητώντας μας «να ακούσουμε τις οδηγίες των πυροσβεστών» (που, μπροστά στο κακό, προσελήφθησαν πολλοί από αυτούς).
Ολα τα άλλα σβήστηκαν (ή υποτιμήθηκαν) στο όνομα κάποιας υπηρεσιακής κυβέρνησης περιορισμένων δυνατοτήτων και ενός συστήματος – με προεκλογική φωτογένεια – ενημερώσεων «πολιτικών αρχηγών».
Γιατί γράφονται όλα αυτά; Ισως για να υπάρξει, για τον όποιο ιστορικό ενός μέλλοντος πολύ πιο ζοφερού και σαφώς λιγότερο πράσινου, η εικόνα και τα ερωτήματα ενός αυτόπτη μάρτυρα μιας αττικής καταστροφής που – για κάποιους – δεν υπήρξε, εις το όνομα μιας ένοχης προεκλογικής «δραστηριότητας».