[Φαινόμενα] Sex and the city στην εποχή της κρίσης

Ενα από τα απογεύματα της εβδομάδας που πέρασε, με τον τόπο να βράζει από τη ζέστη και τον προεκλογικό πυρετό, η παρουσίαση της έκδοσης ενός συλλογικού τόμου με θεωρητικά κείμενα που έχουν επίκεντρο της ανάλυσής τους την τηλεοπτική σειρά «Sex and the city» συγκέντρωσε αξιοσημείωτο πλήθος κόσμου στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Θεοχαράκη. Αξιοσημείωτη ήταν και η συμμετοχή στον διάλογο που ακολούθησε τις ομιλίες, με αποτέλεσμα να παραταθεί μέχρι αργά το βράδυ ο χρόνος που συνήθως αφιερώνεται σε τέτοιου είδους τελετές. Δεδομένου μάλιστα ότι η εν λόγω έκδοση ουδεμία σχέση έχει με τη «θεία ελαφρότητα» του γκλάμορους λάιφ στάιλ που αποτέλεσε το δελεαστικό περιτύλιγμα της σειράς.

Πρόκειται για συλλογικό τόμο σε επιμέλεια της Αγγελικής Γαζή από το Τμήμα Επικοινωνίας του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, με τίτλο «Sex and the city – ταυτότητα και αναζήτηση νοήματος στη μετανεωτερική αφήγηση» (Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις), αποτελούμενος από 12 θεωρητικά κείμενα ελλήνων και ξένων πανεπιστημιακών, τα οποία προσεγγίζουν τις πτυχές της σύγχρονης κουλτούρας που αποτύπωνε αλλά και διαμόρφωνε η τηλεοπτική σειρά. Μιας κουλτούρας, η οποία κατέληξε στην παταγώδη κατάρρευση του κόσμου χάριν του οποίου διαμορφώθηκε.

Οπως κι αν έχει, το «Sex and the city» αποτέλεσε τον τηλεοπτικό ύμνο μιας ολόκληρης εποχής. Συνέθεσε με μια «καινοτόμο» τηλεοπτική γλώσσα την πεμπτουσία του ξέφρενου καταναλωτισμού, ο οποίος τη σφράγισε, που είναι το σεξ και το ντεκόρ του πλούτου, το οποίο οφείλει να το πλαισιώνει έχοντας πάντα ιδανικά πρότυπα – ή και ιδανικά θύματα – γυναικείους χαρακτήρες.

Η καινοτομία συνίσταται στο γεγονός ότι σε αντίθεση με τις μέχρι τότε τηλεοπτικές σειρές, που πρόβαλλαν το μοντέλο της «ιδανικής οικογένειας», καθώς αυτή ήταν ο πυρήνας της οικονομίας, εξωράισε το μοναχικό άτομο και για την ακρίβεια την επιτυχημένη γυναίκα, με όρους τους οποίους καθόρισε η ίδια η σειρά: με καριέρα, ανεξάρτητη, κυνηγός ανδρών αλλά εξίσου και ακριβών αξεσουάρ, χωρίς να διαχωρίζει το ένα από το άλλο.

Ετσι οι τέσσερις πρωταγωνίστριες ήταν οι πρώτοι τηλεοπτικοί ρόλοι στην ιστορία της αμερικανικής τηλεόρασης που μιλούσαν ανοιχτά για το σεξ – «σαν άνδρες» – και αγόραζαν με πάθος ρούχα και αξεσουάρ που «ταυτοποιούσαν» το κοινωνικό τους στάτους.

Ενδιαφέροντα κείμενα στον εκδοθέντα τόμο αναφέρονται διεξοδικά στα ζητήματα θηλυκής ταυτότητας, αναλύουν τη ναρκισσιστική έκφρασή της μέσα από την αχαλίνωτη κατανάλωση σεξουαλικών επαφών και προϊόντων, τη διάσταση μεταξύ αγάπης και σεξ και μεταξύ σχέσης και συντροφικότητας, την αναζήτηση της ευτυχίας στα χρόνια του ξέφρενου καταναλωτικού γλεντοκοπήματος και φυσικά τοποθετούν όλο αυτό το σαπουνοπερικό αφήγημα εντός της «ιδανικής πόλης» που του προσδίδει νόημα, της Νέας Υόρκης και δη του Μανχάταν, εμβληματικό – σημειώνει η Κωνσταντοπούλου, σελ. 151 – ως η καρδιά της μαζικής κουλτούρας, της σοουμπίζ και κυρίως της μόδας.

Κεντρικοί ομιλητές στην παρουσίαση του βιβλίου η Λίζα Τσαλίκη, από το Τμήμα ΜΜΕ και Επικοινωνίας του Παντείου, που ανέλυσε διεξοδικά τον μεταφεμινισμό, τις νέες αντιλήψεις του makeover ως μεθόδους γυναικείου καταναγκασμού, που είναι η διαρκής προσπάθεια να ταυτιστούν οι γυναίκες με πρότυπα εμφάνισης που προβάλλονται από τη σόουμπιζ, χωρίς ποτέ να είναι «αρκετά καλές», η εμπορευματοποίηση του σώματος της εγκύου και η μόδα να είναι η γυναίκα αμέσως μετά τη γέννα όσο αδύνατη και καλλίγραμμη ήταν πριν, στοιχεία που πρόβαλλε το «Sex and the city» μέσα από την εγκυμοσύνη της Μιράντας. Ακολούθως ο Παναγής Παναγιωτόπουλος από το Πολιτικό της Νομικής, που με γλαφυρά παραδείγματα μίλησε για τη διάχυση των προτύπων κατανάλωσης σε όλα τα κοινωνικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας, ο συγγραφέας και αρθρογράφος Θανάσης Χειμωνάς, στους ένθερμους θεατές της σειράς, που αναρωτήθηκε για τα πρότυπα εντέλει με τα οποία ταυτίζονται οι γυναίκες και πόσο διαφορετικά είναι από εκείνα που αναγνωρίζουν ως ιδανικά οι άνδρες και η ηθοποιός Παναγιώτα Βλαντή, που παρατήρησε ότι οι τέσσερις γυναικείοι χαρακτήρες της σειράς θα μπορούσαν να συνιστούν πτυχές μιας μόνον γυναίκας.

Αλλά αυτό που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη σημερινή συζήτηση – όπως αποδείχθηκε και από τη διάρκεια του διαλόγου που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της παρουσίασης του βιβλίου – για όσα πρέσβευε το «Sex and the city» είναι η κατάρρευση του μοντέλου της ευμάρειας ως μοναδικής συνθήκης, στην οποία μπορεί να συμβαίνουν όλα αυτά.