Σε ετοιμότητα το Βερολίνο

Την τελευταία στιγμή η Ανγκελα Μέρκελ άλλαξε γνώμη. Προτίμησε να είναι στην Καγκελαρία όταν θα ανακοινώνονται τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ελλάδα το βράδυ της Κυριακής. Μολονότι ήταν «διασφαλισμένη η επικοινωνία» και στο αεροπλάνο που θα τη μεταφέρει στο Μεξικό για τη Σύνοδο του G20, επέλεξε να παραμείνει στο Βερολίνο, καθυστερώντας την αναχώρησή της για 14 ώρες. Το ίδιο και ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Προτίμησαν την πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα που παρέχει το Βερολίνο για να προετοιμαστεί η επόμενη ημέρα των ελληνικών εκλογών. Η κρισιμότητά τους επέβαλε την αλλαγή προγράμματος.

Η επόμενη ημέρα των εκλογών στην Ελλάδα θα φέρει επί τάπητος τη συζήτηση για το πρόγραμμα της χώρας. Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών, στη γερμανική κυβέρνηση περιμένουν ότι συζήτηση για το ελληνικό πρόγραμμα θα πρέπει ούτως ή άλλως να γίνει, γιατί πρέπει να καλυφθεί και το χαμένο έδαφος στην υλοποίηση του προγράμματος λόγω των απανωτών εκλογών. Το Βερολίνο θα αντιμετωπίσει τη συζήτηση αυτή με «εποικοδομητική διάθεση», έλεγαν στα «ΝΕΑ» κορυφαίοι παράγοντες του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών.

Το πρώτο ζητούμενο είναι να μπει τέλος στην ακυβερνησία και να υπάρξει κυβέρνηση-συνομιλητής στην Αθήνα. Γνωρίζουν στο Βερολίνο πως, όποια κυβέρνηση και να προκύψει από τις εκλογές, θα θέσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θέμα επαναδιαπραγμάτευσης. Περιμένουν όμως να αποσαφηνιστεί το αίτημα της επαναδιαπραγμάτευσης. Πολλά από αυτά που ακούγονται σήμερα εκλαμβάνονται ως προεκλογικές κορόνες που θα αποδυναμωθούν, όταν ο νικητής κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού με κόμματα που έχουν άλλη θέση.

Ρεαλιστική για το Βερολίνο θεωρείται μια συζήτηση για το πώς μπορεί να βελτιωθεί η εφαρμογή του δεύτερου δανειακού προγράμματος μέσα στο χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνηθεί και με την αντιπρόταση ισοδύναμων μέτρων. Εάν γίνουν αξιόπιστες προτάσεις για άλλους δρόμους που θα οδηγούν στην υλοποίηση των στόχων, θα αντιμετωπιστούν «εποικοδομητικά» από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών. Ταυτόχρονα όμως προβάλλονται και τρία κατηγορηματικά «όχι»:

n Οχι περισσότερα χρήματα, γιατί είναι ήδη πολλά.

n Οχι περισσότερος χρόνος, γιατί ο χρόνος είναι χρήμα.

n Οχι τρίτο πρόγραμμα για την Ελλάδα, γιατί δεν έχουν εφαρμοστεί τα προηγούμενα δύο.

Το πρώτο πακέτο στήριξης 110 δισ. και το δεύτερο 130 δισ. ευρώ συνιστούν το 5% του ΑΕΠ της ευρωζώνης. Καμία χώρα του πλανήτη δεν έχει στηριχτεί όσο η Ελλάδα, λένε χαρακτηριστικά. Για το ύψος της βοήθειας έχει εξαντληθεί κάθε περιθώριο και νέα αύξηση δεν πρόκειται να περάσει από τη γερμανική Βουλή. Δεν θα το ζητήσει ούτε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, γιατί θα χάσει κάθε αξιοπιστία απέναντι στους βουλευτές τους οποίους διαβεβαίωνε κατηγορηματικά ότι ήταν η τελευταία φορά που τους πίεσε για την Ελλάδα. Αλλά ούτε το ΔΝΤ δέχεται να δώσει περισσότερα στην Ελλάδα. «Στο ΔΝΤ είναι πολύ πιο ανυπόμονοι από μας», λένε στο Βερολίνο. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε πει προ μηνών ότι η Ελλάδα και μετά το 2015 και τη λήξη του δεύτερου προγράμματος θα συνεχίσει να χρειάζεται στήριξη. Προϋπόθεση όμως είναι να εφαρμοστεί το πρόγραμμα. Η απειλή της μη εφαρμογής της συμφωνίας ακυρώνει ήδη σήμερα κάθε προοπτική νέας ενίσχυσης, την οποία θα χρειαστεί η χώρα μέχρι να ορθοποδήσει χωρίς τα δεκανίκια των συμμάχων και να διασφαλίσει την αυτόνομη χρηματοδότησή της από τις αγορές.

ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ. Στο κόστος σκοντάφτει και η επαναδιαπραγμάτευση του χρονοδιαγράμματος. Επιμήκυνση κατά ένα ή δύο χρόνια της διάρκειας προσαρμογής σημαίνει ένα πρόσθετο δημοσιονομικό έλλειμμα 15-20 δισ. Υπό την έννοια αυτή «ο χρόνος είναι χρήμα». Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ άφησε να διαφανεί ένα παράθυρο διαπραγμάτευσης για το χρονοδιάγραμμα. Αλλά στο Βερολίνο θεωρούν ότι η άποψη Γιούνκερ είναι μειοψηφία στην ευρωζώνη και οι εταίροι θα πρέπει να αποφασίσουν ομόφωνα. Πάντως στο χρονοδιάγραμμα μπορεί να γίνει η πιο ανώδυνη υποχώρηση. Προϋπόθεση διαπραγμάτευσης όμως δεν θα είναι η μετωπική σύγκρουση, αλλά έμπρακτα δείγματα της βούλησης της Αθήνας να προχωρήσει σε διαρθρωτικές αλλαγές, όπως άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, μείωση του δημόσιου τομέα, ιδιωτικοποιήσεις κ.λπ.

Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΗΣ ΕΞΟΔΟΥ. Τα πρώτα εκλογικά αποτελέσματα το βράδυ της Κυριακής μπορεί να μη στείλουν καθαρό μήνυμα. «Ισως χρειαστεί να περιμένουμε λίγο περισσότερο για να αποκρυσταλλωθεί η εικόνα», λένε παράγοντες της γερμανικής κυβέρνησης. Οι διαβουλεύσεις είναι έντονες για τα σενάρια της επόμενης ημέρας. Οχι όμως για το σενάριο άμεσης εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ. «Δεν είναι θέμα των συζητήσεων, δεν το θέλει κανείς», λένε στα «ΝΕΑ» κυβερνητικοί παράγοντες στο Βερολίνο. «Και ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Τσίπρας λέει ότι θέλει οπωσδήποτε να μείνει η Ελλάδα στο ευρώ», προσθέτουν. Φαίνεται ότι παίρνουν κατά γράμμα τη διαβεβαίωση. Κατά τα άλλα, θεωρούν ότι καλλιεργεί «λανθασμένες προσδοκίες» στον λαό.