Γκολ από την Τιμοσένκο

Eπρεπε να είναι ένας ανέφελος εορτασμός όχι μόνο του ποδοσφαίρου, αλλά και της αναγέννησης της Ουκρανίας και της Πολωνίας, των δύο εθνών που υπέφεραν τα μέγιστα από τη διαμάχη ανάμεσα στους δίδυμους πόλους του δεσποτισμού τον 20ό αιώνα, τον ναζισμό και τον σοβιετικό κομμουνισμό. Το Euro 2012 ξεκινά όμως σήμερα μέσα σε σκοτάδι – κυρίως στην Ουκρανία. Αυταρχισμός, ρατσισμός, αντισημιτισμός και ομοφοβία κυριαρχούν στο βασίλειο του Βίκτορ Γιανούκοβιτς.

Μόλις χθες η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι κανένας εκπρόσωπός της δεν θα παραστεί στους τρεις αγώνες της Αγγλίας κατά την πρώτη φάση της διοργάνωσης, σε ένδειξη διαμαρτυρίας «για την επιλεκτική δικαιοσύνη και ευνομία στην Ουκρανία». Στην πραγματικότητα, είναι τόσο πολλές οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι που έχουν προαναγγείλει ανάλογο μποϊκοτάζ, που ο Γιανούκοβιτς μάλλον θα έχει το θεωρείο των VIP όλο δικό του. Η Ευρώπη έχει χάσει την υπομονή της με τον άνθρωπο που φυλάκισε τον περασμένο Οκτώβριο, έπειτα από μια παρωδία δίκης, την πρώην πρωθυπουργό και μεγαλύτερη πολιτική του αντίπαλο Γιούλια Τιμοσένκο για «κατάχρηση εξουσίας» – και γενικότερα επιδεικνύει ολοένα πιο αυταρχικές τάσεις.

Η «υπόθεση Τιμοσένκο» είναι μόνο η μία πλευρά της αρνητικής δημοσιότητας που συγκεντρώνει τελευταία η Ουκρανία με αφορμή το Euro. Οι ουκρανικές Αρχές επιμένουν ότι κανένας ξένος ποδοσφαιρόφιλος δεν θα νιώσει ανασφάλεια στο Κίεβο, στο Χάρκοβο, στο Λβοφ και το Ντόνετσκ, τις τέσσερις πόλεις που φιλοξενούν αγώνες. Σύμφωνα με την «Observer», εντούτοις, ειδικές «ζώνες ασφαλείας», αποκλειστικά για τους άγγλους φαν, και ιδιαίτερα για τους μαύρους ή ασιατικής καταγωγής άγγλους φαν, δημιουργούνται προληπτικά στο Κίεβο και στο Ντόνετσκ. Το BBC προκάλεσε την περασμένη εβδομάδα ρίγη στη Βρετανία, και όχι μόνο, προβάλλοντας στην εκπομπή Panorama ανατριχιαστικές σκηνές ρατσιστικών και αντισημιτικών επεισοδίων από τα γήπεδα της Ουκρανίας, και μάλιστα με την ανοχή των Αρχών. Στο ίδιο πρόγραμμα, ο πρώην αμυντικός της Αγγλίας Σολ Κάμπελ προειδοποιούσε ότι οι άγγλοι οπαδοί που ταξιδεύουν στην Ουκρανία μπορεί να επιστρέψουν «μέσα σε φέρετρο». Πολλοί από τους ουκρανούς ούλτρας είναι υποστηρικτές του Σβόμποντα, του ταχύτερα αναπτυσσόμενου πολιτικού κόμματος στη Δυτική Ουκρανία, που δηλώνει «εναντίον της ποικιλότητας», μιλά για «αγνότητα αίματος», τιμά τους βετεράνους της τοπικής ταξιαρχίας των Waffen-SS που ιδρύθηκε το 1943 και θαυμάζει τις παραστρατιωτικές οργανώσεις OUN και OUP, οι οποίες εφάρμοσαν εκστρατεία εθνοκάθαρσης εναντίον του πολωνικού πληθυσμού της περιοχής.

Στην Ουκρανία δεν υπάρχει ούτε ένα δημόσιο πρόσωπο που να δηλώνει ανοιχτά ομοφυλόφιλο. Η ομοφυλοφιλία νομιμοποιήθηκε το 1991, αλλά η κυβέρνηση του Γιανούκοβιτς προωθεί νομοσχέδια που ποινικοποιούν τη «διάδοσή» της… Η οργάνωση υπέρ των δικαιωμάτων των γκέι Νας Μιρ (Ο Κόσμος Μας) καταγράφει τακτικά κρούσματα ομοφοβικών επιθέσεων. Τον περασμένο μήνα η μικρή, χαμηλών τόνων γκέι κοινότητα του Κιέβου επιχείρησε να πραγματοποιήσει την πρώτη παρέλαση Gay Pride στην ιστορία της χώρας. Προσπάθησε να κρατήσει την τοποθεσία μυστική, αλλά με κάποιο τρόπο αυτή έγινε γνωστή. Eστω και διστακτικά, τα μέλη της κοινότητας εισάκουσαν τις συστάσεις της Aστυνομίας να ματαιώσουν την εκδήλωση. Και πάλι, ενώ οι ακτιβιστές μιλούσαν σε δημοσιογράφους, δέχθηκαν επίθεση τραμπούκων, πρώτα με σπρέι πιπεριού, στη συνέχεια με γροθιές και κλωτσιές.