Η Ελλάδα μπορεί να πιστεύει στον εαυτό της

Δεν έχει συμπληρώσει ακόμη 90 ημέρες στην Αθήνα, αλλά του αρέσει να ανακαλύπτει μόνος του την πόλη. Συχνά παίρνει το τρόλεϊ και πηγαίνει έως τον Πειραιά ή πίνει την μπίρα του σε κάποιο ήσυχο καφέ του Χαλανδρίου. Ο νέος γερμανός πρεσβευτής στην Αθήνα μένει σε μια δύσκολη περίοδο για τη χώρα, αλλά και για τις ελληνογερμανικές σχέσεις. Παραδέχεται ότι δεν υπάρχουν «εύκολες λύσεις» για την Ελλάδα, αλλά δηλώνει πως δεν μπορεί να τη φανταστεί έξω από την ευρωπαϊκή οικογένεια. Ο Βόλφγκανγκ Ντολτ μάς άνοιξε το σπίτι (και τον κήπο) του στο Χαλάνδρι, μας κέρασε καφέ και μας μίλησε για όλα.

Δεν είναι εύκολο να αναλαμβάνεις ένα πόστο που αυτή την περίοδο – και όχι άδικα – θεωρείται «ηλεκτρική καρέκλα». Πόσω μάλλον όταν δεν το περιμένεις. Ο νέος γερμανός πρεσβευτής παραδέχεται ότι δεν το περίμενε. Λέει όμως ότι ενθουσιάστηκε με την προσφορά. «Μπορεί να σας φαίνεται περίεργο, αλλά επαγγελματικά είναι ενδιαφέρουσα η δουλειά. Είναι πραγματικά συναρπαστική», σημειώνει προσθέτοντας: «Οχι, δεν φοβήθηκα». Οπως λέει, «η Ελλάδα δεν είναι επικίνδυνο πόστο. Το άλλο είναι ότι μου αρέσει η Μεσόγειος. Ημουν στο Ισραήλ παλαιότερα με την οικογένειά μου και μας άρεσε πολύ το τοπίο, με τη θάλασσα, τα ελαιόδεντρα, το κρασί. Σε προσωπικό επίπεδο είναι ακριβώς το μέρος όπου θα ήθελα να είμαι».

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Βόλφγκανγκ Ντολτ δεν είχε επισκεφθεί την Ελλάδα ποτέ πριν. Οπως αναφέρει χαριτολογώντας, «είμαι ίσως ο μόνος στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών που δεν είχε έρθει ποτέ στην Ελλάδα. Ολοι με συνεχάρησαν. Ολοι όσοι είχαν να σχέση με την Ελλάδα και είχαν ζήσει στη χώρα, ήταν θετικοί για τον διορισμό μου στην Αθήνα».

Για την ώρα, αντιμετωπίζει με ψυχραιμία τη νέα θέση του και δηλώνει ότι η μέχρι στιγμής εμπειρία είναι θετική και υπερέβη τις προσδοκίες του: «Δεν πίστευα ότι θα με καλωσόριζαν με θερμό και φιλικό τρόπο ως γερμανό πρεσβευτή. Παραδέχομαι ότι νόμιζα πως θα υπήρχαν επιφυλάξεις για μένα, επειδή εκπροσωπώ το “Βερολίνο”. Αυτό δεν συνέβη. Πριν από ένα Σαββατοκύριακο επισκέφθηκα δύο χωριά στην Κρήτη που καταστράφηκαν από τη Βέρμαχτ μετά το 1941. Ως Γερμανός όταν επισκέπτεσαι τέτοια μέρη υπάρχει μεγάλη ένταση, γιατί δεν ξέρεις τι να περιμένεις. Ερχεσαι αντιμέτωπος με την ιστορία των προγόνων σου. Αλλά ο τρόπος που οι δύο δήμαρχοι (στην Κάντανο και στα Ανώγεια) με υποδέχθηκαν και με φιλοξένησαν μου έκανε εντύπωση».

Διακριτικός, όπως οφείλει λόγω της ιδιότητάς του, ο κ. Ντολτ δεν παραγνωρίζει το γεγονός ότι και με την ευθύνη των μίντια η εικόνα της Ελλάδας στη Γερμανία έχει διαστρεβλωθεί: «Διαβάζω κάθε πρωί τον γερμανικό Τύπο. Είναι όμως δύσκολο σ’ ένα άρθρο, π.χ., χιλίων λέξεων να παρουσιάσεις την πλήρη εικόνα των πολλών επιπέδων και παραμέτρων της κατάστασης εδώ. Αναγκαστικά λοιπόν υπάρχουν συντομεύσεις και απλουστεύσεις».

ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ. Πιστεύει άλλωστε ότι στον ελληνογερμανικό διάλογο κυριαρχούν «πολλά συναισθήματα». Και αυτό επειδή, όπως λέει, αυτή δεν είναι μια απλή συζήτηση: «Μιλάμε για πολλά χρήματα, για σοβαρά προβλήματα και όχι μόνο στην Ελλάδα. Αυτή είναι μια μεγάλη συζήτηση και στη Γερμανία, σχετικά με το ποιος είναι ο σωστός δρόμος από εδώ και πέρα. Πολλά χρήματα γερμανών φορολογουμένων εμπλέκονται – δεν είναι χαμένα, αλλά διακινδυνεύονται, σε πολλούς δεν αρέσει αυτή η ιδέα. Είναι μια συζήτηση για το κόστος της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και πιστεύω ότι αυτή η συζήτηση πρέπει να γίνει τόσο στη Γερμανία όσο και στην Ελλάδα. Και αναρωτιέμαι αν έχουμε κάνει αρκετά για να συνεχιστεί αυτή η συζήτηση με τρόπο εποικοδομητικό και επικεντρωμένο στο μέλλον».

Ωστόσο ο γερμανός πρεσβευτής αποφεύγει να κουνήσει το δάχτυλο στέλνοντας μηνύματα ή δίνοντας συμβουλές. «Δεν νομίζω ότι περιμένει κανένας Ελληνας από τον γερμανό πρεσβευτή να του πει τι πρέπει να κάνει. Πιστεύω ότι η Ελλάδα περνάει μια ιστορική φάση. Οι πολίτες θέτουν θεμελιώδη ερωτήματα για τον τρόπο άσκησης της πολιτικής, για τους πολιτικούς, το κράτος, την κοινωνική συνοχή. Σε καιρούς ευημερίας δεν γίνεται τέτοιου τύπου συζήτηση. Και πιστεύω ότι δεν πρέπει να υποτιμούμε αυτά τα στοιχεία της συζήτησης. Με αυτή την έννοια, η περίπτωση της Πορτογαλίας ή της Ισπανίας είναι διαφορετικές, γιατί δεν υπάρχει ανάλογη συζήτηση. Ταυτόχρονα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα πράγματα είναι επώδυνα για την Ελλάδα. Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Αλλά τελικά είναι υγιές που γίνεται όλη αυτή η εσωτερική συζήτηση».

Εντύπωση, πάντως, του έχει προκαλέσει το γεγονός ότι «ακόμη και αν μιλάς με έναν Ελληνα για τον καιρό, μέσα σε πέντε λεπτά έχει γυρίσει τη συζήτηση στην πολιτική. Μέχρι τώρα δεν είχα γνωρίσει ανθρώπους που μπορούσαν να το κάνουν αυτό με τόση ευκολία».

«Δεν μπορώ να φανταστώ μια χώρα να αποχωρεί από το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Θα ήταν τρομερό πλήγμα για το ευρωπαϊκό όραμα. Οι Ευρωπαίοι ξέρουν ότι πρέπει να διατηρήσουν όρθιο αυτό το τεράστιο εγχείρημα ειρήνης, αυτή τη φωλιά», απαντά στο ερώτημα πώς φαντάζεται την Ελλάδα σε δέκα χρόνια από σήμερα.

Εμφανίζεται μάλιστα αισιόδοξος: «Πιστεύω ότι η Ελλάδα διαθέτει το κατάλληλο έδαφος για να υπάρχει αυτοπεποίθηση. Υπάρχει απίστευτο πνευματικό και διανοητικό δυναμικό, υπάρχει υψηλό μορφωτικό επίπεδο, έχει πολλούς μοντέρνους και μορφωμένους ανθρώπους και γι’ αυτό πρέπει να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό της. Υπάρχουν άνθρωποι που λένε ότι όλοι μαζί θα ξεπεράσουμε αυτόν τον χαμό».

«ΔΕΝ ΘΑ ΜΕΙΝΩ ΑΦΩΝΟΣ». Ο Βόλφγκανγκ Ντολτ σκοπεύει να ανοιχτεί στα μίντια και στην κοινωνία. Οπως λέει, «ως πρεσβευτής δεν είναι αρμοδιότητά μου να δίνω συμβουλές, αλλά δεν μπορώ να μη μιλάω. Δεν σκοπεύω να είμαι άφωνος. Φυσικά είμαι διακριτικός, αλλά μέρος της δουλειάς είναι να ακούς, να μιλάς και να επικοινωνείς». Για του λόγου το αληθές, δείχνει το σπίτι του που είναι «φτιαγμένο για επικοινωνία». «Εχουμε ένα υπέροχο κτίριο (του 1936) κι έναν κήπο. Είναι φτιαγμένα για να φιλοξενείς κόσμο. Σκοπεύω να τα χρησιμοποιήσω ως ένα μέρος όπου οι άνθρωποι συναντιούνται, ανταλλάσσουν απόψεις και νιώθουν καλά. Και ο κήπος είναι μεγάλο πλεονέκτημα. Σκοπεύω να τον χρησιμοποιήσω για συνομιλίες και για συναντήσεις. Σκοπός μου είναι να ανοιχτώ στην κοινωνία». Θέλει μάλιστα να περάσει τα αθηναϊκά σύνορα. Λέει ότι πρόσφατα μίλησε στο Εμπορικό Επιμελητήριο Χανίων και είδε «ότι εκτός Αθηνών υπάρχει μια διαφορετική προοπτική. Μέρος της συζήτησης εν καιρώ κρίσης είναι και η σχέση της πρωτεύουσας με την περιφέρεια».