[Διαστάσεις] Καυτό λάδι σε ανοιχτή πληγή

Ο Πολ Κρούγκμαν δεν κρύβει τις απόψεις του. Πριν από λίγο καιρό άρχισε να εκφράζει αμφιβολίες για το αν η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει στο ευρώ. Το περασμένο Σάββατο, σε συνέντευξή του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» είπε ότι δεν πιστεύει πως οι Ευρωπαίοι μπορούν να σώσουν την Ελλάδα. Λίγες ημέρες αργότερα, μόλις λίγες ημέρες αργότερα, ήταν πια βέβαιος. «Θα με εξέπληττε αν οι Ελληνες άντεχαν περισσότερα από δύο χρόνια στην ευρωζώνη», είπε στην «Ιντιπέντεντ». «Θα με εξέπληττε αν άντεχαν ακόμη κι έναν χρόνο». Λίγο να επέμενε ακόμη ο δημοσιογράφος, ο νομπελίστας δεν θα μας έδινε ούτε έναν μήνα.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι αυτό. Στο κάτω κάτω, ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει, πολύ περισσότερο μάλιστα αν είναι νομπελίστας. Μπορεί επίσης να αναγνωρίζει ότι δεν ξέρει αν η Ελλάδα θα τα βγάλει πέρα την πρώτη τριετία μετά την υποτίμηση της δραχμής (ο Αλέκος Αλαβάνος είχε πει ότι λίγους μήνες μόνο θα υποφέρουμε, αλλά ίσως να έχει καλύτερη πληροφόρηση). Εκεί που ο Κρούγκμαν διασχίζει την κόκκινη γραμμή είναι όταν αποκαλύπτει (χωρίς να ρωτηθεί) τι θα έκανε αν ήταν έλληνας καταθέτης: «Θα προσπαθούσα να βγάλω τα χρήματά μου από τις τράπεζες, γιατί θα θεωρούσα πολύ πιθανό να διαπιστώσω ύστερα από ένα μακρύ Σαββατοκύριακο ότι ο λογαριασμός μου έχει μετατραπεί σε δραχμές και είναι κατά 30% ή 50% μικρότερος».

Πρόκειται γι’ αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «αυτοεκπληρούμενη προσδοκία»: προβλέποντας και προσδοκώντας κάτι, το βοηθάς να εκπληρωθεί. Στην ίδια τακτική επιδίδεται κάθε τόσο και ένας άλλος καταστροφολόγος, ο Νουριέλ Ρουμπινί. Αλλά και ο γνωστός αρθρογράφος των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» Βόλφγκανγκ Μινχάου (μία από τις 50 προσωπικότητες που ζήτησαν προχθές «να δοθεί χρόνος στην Ελλάδα») έγραφε τις προάλλες ότι είναι «οικονομικά παράλογο» να διατηρεί κάποιος τις καταθέσεις του σε ελληνική τράπεζα. Αν οι τρανοί και οι σπουδαίοι κάνουν τέτοιες βαρυσήμαντες παρατηρήσεις, τι να περιμένει μετά κανείς από τους απλούς πολίτες; Πόση είναι εν τέλει η απόσταση ανάμεσα στο πατριωτικό καθήκον και τον πανικό;

Ο τρόπος με τον οποίο πολλοί πολιτικοί, οικονομολόγοι και άλλοι ειδικοί μιλούν για την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ είναι υποκριτικός και επικίνδυνος, γράφει η Μπάρμπαρα Σπινέλι στη «Ρεπούμπλικα». Ακατανόητη είναι επίσης η απόφαση που έλαβε στις αρχές Μαΐου το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας να χορηγήσει στην Ελλάδα τα 4,2 από τα 5,2 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν συμφωνηθεί. «Καυτό λάδι αξίας ενός δισεκατομμυρίου σε μια ανοιχτή πληγή», σχολίασε ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουλιάνο Αμάτο (άλλη μία από τις 50 προσωπικότητες) στη «Sole 24 Ore». Η Ευρώπη τρέχει πάντα πίσω από τις εξελίξεις. Απειλεί. Πιέζει. Αλλά δεν έχει πραγματικό εναλλακτικό σχέδιο για την περίπτωση που οι πιέσεις της δεν αποδώσουν. Ισως βέβαια και να μη χρειαστεί τέτοιο σχέδιο. Ισως τη λύση να τη δώσουν τελικά οι αγορές. Και θα είναι οδυνηρή.