Πρώτο βήμα στήριξης των τραπεζών με €18 δισ.

Στα ταμεία των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών βρίσκεται από τη Δευτέρα η προκαταβολή των 18 δισ. ευρώ από το πακέτο των 50 δισ. ευρώ που προβλέπει το Μνημόνιο για την ανακεφαλαιοποίηση του εγχώριου χρηματοπιστωτικού κλάδου. Οι Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank, Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς με τη στήριξη που έλαβαν σε μορφή ομολόγων του EFSF, πιστοληπτικής διαβάθμισης ΑΑΑ, αναπλήρωσαν τις απώλειες που υπέστησαν από τη συμμετοχή τους στο PSI, επαναφέροντας τους δείκτες κεφαλαιακής τους επάρκειας στα ελάχιστα επιτρεπτά όρια. Το γεγονός αυτό επιτρέπει στα τέσσερα πιστωτικά ιδρύματα να επανέλθουν, έπειτα από ολιγοήμερο αποκλεισμό, στις πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για την άντληση φθηνής ρευστότητας.

Οι διοικήσεις των τραπεζών ευελπιστούν ότι η προσωρινή ανακεφαλαιοποίησή τους θα συμβάλει στην εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης απέναντι στο σύστημα, το οποίο αποκτά ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας της τάξης των 18 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση των πιέσεων που δέχεται κυρίως από το μέτωπο των καταθέσεων μετά τις εκλογές. Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου η διαρροή ρευστότητας από αναλήψεις ξεπέρασε τα 2,5 δισ. ευρώ. Η πολιτική αβεβαιότητα και η αρνητική ειδησεογραφία για την ελληνική οικονομία αναστάτωσαν πολλούς καταθέτες, οι οποίοι έσπευσαν να σηκώσουν τις αποταμιεύσεις τους υπό τον φόβο της άτακτης χρεοκοπίας.

Ετσι, ανακόπηκε η ανοδική τάση που σημειώθηκε το δίμηνο Μάρτιος – Απρίλιος. Σήμερα, η ΕΚΤ θα δώσει στη δημοσιότητα τα στοιχεία για την πορεία των αποταμιεύσεων στην Ελλάδα τον Απρίλιο, στα οποία αναμένεται να αποτυπωθεί η άνοδος των μεγεθών για δεύτερο συνεχή μήνα, ενώ εντός της εβδομάδος θα ακολουθήσει η δημοσιοποίηση των αντίστοιχων δεδομένων και από την εγχώρια νομισματική Αρχή. Οι τραπεζίτες σημειώνουν ότι τα περιθώρια επιστροφής καταθέσεων είναι σημαντικά, υπό την προϋπόθεση σχηματισμού κυβέρνησης, που θα διασφαλίσει την παραμονή της χώρας στο ευρώ και θα ολοκληρώσει το πρόγραμμα ανακεφαλαιοποίησης του κλάδου.

Επιστροφή 20 δισ. ευρώ. «Το πρώτο βήμα έγινε με την προκαταβολή των 18 δισ. ευρώ», τονίζει τραπεζικό στέλεχος και προσθέτει ότι «η εμπιστοσύνη του αποταμιευτικού κοινού θα ανακτηθεί σταδιακά». Σημειώνεται ότι τα χρήματα αυτά δεν αποτελούν ρευστότητα όπως οι καταθέσεις, αλλά αποκαθιστούν τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας που μειώθηκαν λόγω του PSI. Τα ομόλογα του EFSF μπορούν να δοθούν ως ενέχυρο για την άντληση ισόποσης ρευστότητας από την ΕΚΤ, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν είναι δυνατή η τοποθέτησή της σε δάνεια.

Ενίσχυση της χρηματοδότησης μπορεί να υπάρξει μόνο σε περίπτωση που καταγραφεί εισροή κεφαλαίων από νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Συντηρητικές εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς κάνουν λόγο για τη δυνατότητα ανάκτησης καταθέσεων τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ, τα οποία σήμερα βρίσκονται σε λογαριασμούς στο εξωτερικό ή σε προσωπικές κρυψώνες. Σημειώνεται πάντως ότι ακόμη υπάρχουν αρκετές εκκρεμότητες που πρέπει να ρυθμιστούν από την κυβέρνηση που θα προκύψει μετά τις εκλογές, σε σχέση με τον τρόπο παρέμβασης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στην αγορά.

Στην παρούσα φάση δεν δόθηκε κάποιο αντάλλαγμα στο ΤΧΣ, αυτό όμως αναμένεται να συμβεί σε δεύτερο χρόνο μετά τις εκλογές, καθώς εκκρεμεί η οριστικοποίηση των όρων της ανακεφαλαιοποίησης. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να καθοριστούν η αναλογία κοινών μετοχών – μετατρέψιμων ομολογιών που θα λάβει το ΤΧΣ, αλλά και οι όροι επιστροφής της βοήθειας από τους ιδιώτες μετόχους.