Ο Νίκολιτς στο τιμόνι της Σερβίας

Ενα βήμα πίσω ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας κρίνεται από τους αναλυτές η νίκη του Τόμισλαβ Νίκολιτς στον χθεσινό, δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Σύμφωνα με τα έξιτ πολ ο Νίκολιτς, άλλοτε στενός σύμμαχος του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς που στη συνέχεια εγκατέλειψε την εθνικιστική ρητορική για να υιοθετήσει πιο μετριοπαθείς θέσεις, απέσπασε το 49,4% των ψήφων. Ο απερχόμενος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς έμεινε στο 47,5%. «Εύχομαι στον Νίκολιτς καλή τύχη», δήλωσε ο φιλοευρωπαϊστής Τάντιτς παραδεχόμενος την ήττα του στην εκλογική αναμέτρηση. Ο νέος Πρόεδρος της Σερβίας πρέπει τώρα να αναζητήσει το πρόσωπο του πρωθυπουργού που θα ηγηθεί της κυβέρνησής του. Εργο όχι και τόσο εύκολο, δεδομένου του αποτελέσματος που έβγαλαν οι κάλπες των βουλευτικών εκλογών οι οποίες διεξήχθησαν στις 6 Μαΐου, δηλαδή την ίδια ημέρα κατά την οποία έγινε ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών. Παρά το γεγονός ότι το Προοδευτικό Κόμμα του Νίκολιτς κέρδισε τις περισσότερες έδρες, οι Δημοκρατικοί του Τάντιτς έχουν συμφωνήσει με τους Σοσιαλιστές ότι θα τους στηρίξουν για να αποκτήσουν την πλειοψηφία στη Βουλή. Ο Νίκολιτς είχε καταγγείλει νοθεία στην εκλογική διαδικασία.

Το χθεσινό αποτέλεσμα αναμένεται να έχει συνέπειες στην προσπάθεια που καταβάλλει η Σερβία να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αβεβαιότητα προκαλείται επίσης ως προς τη στάση που θα υιοθετήσει το Βελιγράδι απέναντι στους γείτονές του και ιδιαίτερα το Κόσοβο, που ήταν σερβική επαρχία πριν ανακηρύξει την ανεξαρτησία του το 2008. Παρότι η Σερβία δεν έχει αναγνωρίσει το Κόσοβο ως ανεξάρτητο κράτος, ο Μπόρις Τάντιτς είχε κινηθεί εμφανώς προς μια κατεύθυνση που άνοιγε νέο δρόμο ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο Νίκολιτς που πήρε τη ρεβάνς από τον Τάντιτς έπειτα από δύο συνεχόμενες ήττες, αποκηρύσσει σε όλους τους τόνους το εθνικιστικό του παρελθόν υποστηρίζοντας ότι έχουν αλλάξει τα συναισθήματά του και η στάση του απέναντι στην άλλοτε «μισητή» Ευρώπη. Πολλοί παρατηρητές ωστόσο εκτιμούν ότι η αλλαγή αυτή δεν είναι παρά ένα τέχνασμα που επιστράτευσε για να κερδίσει περισσότερες ψήφους. Προς επίρρωση αυτής της εκτίμησης, αναλυτές παρατηρούν ότι ο Νίκολιτς διατηρεί πολύ στενούς δεσμούς με το Κρεμλίνο. Στο παρελθόν, εξάλλου, οραματιζόταν τη χώρα του επαρχία της Ρωσίας.

Σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ο Νίκολιτς επέμενε χθες ότι «η Σερβία δεν θα αποκλίνει από την ευρωπαϊκή οδό». Ο Μπόρις Τάντιτς, από την πλευρά του, είχε καταφέρει να κερδίσει δύο εκλογικές αναμετρήσεις χάρις στη σαφή φιλοευρωπαϊκή στάση του. Ο απερχόμενος πρόεδρος δεν αποκλείεται να πλήρωσε την αύξηση της αποχής κατά τουλάχιστον 10%. Είναι βέβαιο, πάντως, ότι του στοίχισε η κακή οικονομική κατάσταση που επικρατεί στη Σερβία, συνέπεια της οποίας είναι η αύξηση της ανεργίας αλλά και τα κρούσματα διαφθοράς κυβερνητικών αξιωματούχων που ενόχλησαν σφόδρα την κοινή γνώμη. Ο λαϊκιστής Νίκολιτς πρέπει τώρα να ανταποκριθεί στις προεκλογικές δεσμεύσεις του για αύξηση της απασχόλησης, οικονομική ασφάλεια και δισεκατομμύρια δολάρια ξένων επενδύσεων.