[Money diary] H Γερμανία να σκεφθεί τις συνέπειες

Οι εκλογές στην Ελλάδα μπορεί να επιβεβαίωσαν τον χαρακτηρισμό της ως του «χειρότερου μαθητή» στην ευρωζώνη, όμως η λιτότητα δεν έχει πεθάνει. Η Γερμανία καλείται τώρα να αποφασίσει αν θα επιτρέψει κάποια χαλάρωση ή την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη.

Η αναμέτρηση της 6ης Μαΐου κατέδειξε ότι οι Ελληνες δεν είναι διατεθειμένοι να δεχτούν άλλες θυσίες. Η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι υπόλοιποι πιστωτές θα πρέπει σύντομα να αποφασίσουν αν θα βγάλουν την πρίζα αφήνοντας τη χώρα να πτωχεύσει και να βγει από το ευρώ. Κάτι τέτοιο θα ήταν ένα παράτολμο παιχνίδι για την επιβίωση του νομίσματος. Θα προκαλούσε πολιτική αναταραχή με άγνωστες συνέπειες για το σύνολο της Ευρώπης.

Υπάρχουν δύο τρόποι αντίδρασης. Ο ένας, να δοθεί παράταση χρόνου στους Ελληνες. Παρότι υπήρξαν κατ’ επανάληψη αμαρτωλοί, κάποιες ενδείξεις δημιουργούν προοπτικές ανάκαμψης. Η άλλη απάντηση είναι η επιμονή στους ασφυκτικούς στόχους του προγράμματος λιτότητας. Οι υποστηρικτές αυτού του σεναρίου πιστεύουν ότι οι Ελληνες θα αντιλαμβάνονταν τις συνέπειες μιας μοναχικής πορείας, κι έτσι οι επόμενες εκλογές θα είχαν διαφορετικό αποτέλεσμα. Αν όχι, η Ελλάδα θα πτώχευε και έτσι – εκτιμούν – η υπόλοιπη ευρωζώνη θα έβγαινε ενισχυμένη.

Και όμως οι κάλπες έδειξαν ότι τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων θέλουν να παραμείνει η χώρα στο ευρώ. Απλώς δεν θέλουν να ακολουθήσουν το συνακόλουθο πρόγραμμα λιτότητας. Τώρα θα πρέπει να κατανοήσουν (σύμφωνα με το δεύτερο σενάριο) ότι αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα. Το πρόβλημα με αυτή τη λύση είναι ότι πιθανόν να μη λειτουργήσει. Το χρέος της Ελλάδας έχει μεταφερθεί από τους ιδιώτες στον επίσημο τομέα και στην ΕΚΤ, αλλά ενδεχόμενη πτώχευση της Ελλάδας θα δημιουργούσε ερωτήματα στους επενδυτές για την πρόθεση των ευρωπαίων ηγετών να διασώσουν την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ισπανία. Οι συνέπειες θα ήταν ραγδαίες για το πιστωτικό σύστημα, τη Γαλλία, ακόμη και τη Γερμανία.

Χρειάζονται χρόνο. Το Βερολίνο έχει προτάξει έως σήμερα αποσπασματικές και αναποτελεσματικές λύσεις στην κρίση. Υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι η γερμανική κυβέρνηση θα αλλάξει στάση. Το καλύτερο θα ήταν να αντιληφθεί ότι είναι υποχρεωμένη να συμφωνήσει σε ένα είδος ευρωομολόγου, στην τόνωση της εσωτερικής ζήτησης, στην ανοχή σε υψηλότερο πληθωρισμό και κυρίως στην παραδοχή ότι Ελλάδα, Ισπανία κ.ά. χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επιτύχουν τους δημοσιονομικούς στόχους.

Αν η Γερμανία αρνηθεί αυτές τις παραχωρήσεις, θα θεωρείται υπεύθυνη για ό,τι συμβεί στο μέλλον.