Οσοι μπουν στη Βουλή βγάζουν έδρα και στη Θεσσαλονίκη

Οι δύο εκλογικές περιφέρειες του Νομού Θεσσαλονίκης με τις 23 συνολικά έδρες (16 για την Α’ και 7 για τη Β’) συγκεντρώνουν περίπου το μισό εκλογικό σώμα της Κεντρικής Μακεδονίας και όπως είναι φυσικό βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όλων των κομμάτων. Αλλωστε, τόσο το 2007 όσο και το 2009, όλα τα κόμματα που εξασφάλισαν την είσοδό τους στη Βουλή, εξασφάλισαν επίσης και την κοινοβουλευτική τους εκπροσώπηση στον νομό Θεσσαλονίκης. Μια παράδοση που κατά πάσα πιθανότητα θα επιβεβαιωθεί και στις επόμενες εκλογές, με ελάχιστες ενδεχομένως εξαιρέσεις.

Από τις δύο περιφέρειες σημαντικότερη και σαφώς πιο ανταγωνιστική είναι η Α’, η οποία αποτελείται από τον δήμο Θεσσαλονίκης και τους περιφερειακούς δήμους του πολεοδομικού συγκροτήματος. Η Α’ Θεσσαλονίκης ακολουθεί κατά κανόνα τα γενικότερα εκλογικά ρεύματα της χώρας, αναδεικνύοντας κάθε φορά νικητή το κόμμα που έρχεται πρώτο στο σύνολο της χώρας. Με την ιδιαιτερότητα όμως, από το 1993 και μετά, ότι τα ποσοστά και των δύο (έως πρόσφατα) μεγάλων κομμάτων, ήταν στην Α’ Θεσσαλονίκης ελαφρώς (ή και αισθητά) μειωμένα σε σύγκριση με το εθνικό ποσοστό τους. Γεγονός, που εξ αντανακλάσεως, σημαίνει ότι όλα τα μικρότερα κόμματα εμφανίζουν δύναμη ανώτερη από τον εθνικό μέσο όρο τους και κατ’ επέκταση εξασφαλίζουν την κοινοβουλευτική τους εκπροσώπηση.

Ενα δεύτερο κρίσιμο χαρακτηριστικό της Α’ Θεσσαλονίκης είναι η σημαντική εκλογική διαφοροποίηση που υπάρχει μεταξύ του κεντρικού και των περιφερειακών δήμων. Στον Δήμο Θεσσαλονίκης η ΝΔ από το 1985 (και με μοναδική εξαίρεση το 1993) διατηρεί σταθερά την πρώτη θέση (έστω και με οριακή διαφορά 150 ψήφων όπως συνέβη το 2009). Η κυριαρχία της αυτή συνοδευόταν άλλωστε μέχρι πρόσφατα και από τον απόλυτο έλεγχο της δημαρχίας επί 24 χρόνια. Οι επόμενες εκλογές θα δείξουν αν η εκλογή Μπουτάρη, με την ανατροπή που σηματοδοτεί για την πόλη, θα έχει κάποια επίπτωση στον διαπαραταξιακό συσχετισμό δυνάμεων.

Τελείως διαφορετική είναι όμως η εικόνα στους περιφερειακούς δήμους, οι οποίοι έχουν φτάσει να αντιπροσωπεύουν πλέον σχεδόν το 55% του εκλογικού σώματος της Α’ Θεσσαλονίκης. Στον χώρο αυτόν, η αδυναμία της ΝΔ είναι εντυπωσιακή (μόλις 26,4% το 2009, έναντι 35,0% για τον δήμο Θεσσαλονίκης), ενώ αντίστοιχα τόσο το ΠΑΣΟΚ (με 42,7%), όσο και το ΚΚΕ (με 10,7%) εμφανίζονται σαφώς ενισχυμένα.

Ενόψει των εκλογών της 6ης Μαΐου και με δεδομένο το σχετικώς μικρό εκλογικό μέτρο (6,25%), όλα τα κόμματα – και όχι μόνον τα πέντε κοινοβουλευτικά των προηγούμενων εκλογών – διεκδικούν να αποσπάσουν τουλάχιστον μια έδρα στην Α’ Θεσσαλονίκης, ενώ το ΚΚΕ είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα διατηρήσει τις δύο έδρες που κατέχει από το 2007. Από τον συνολικό αριθμό εδρών που θα αποσπάσουν τα μικρότερα κόμματα εξαρτάται αν θα υπάρξει κάποια συμπληρωματική έδρα για τα δύο μεγάλα κόμματα, πέραν των όσων κερδίσουν με βάση το εκλογικό μέτρο, που το πιθανότερο θα είναι λιγότερες από όσες κατέχει το καθένα σήμερα.

Η Β’ εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης συγκεντρώνει τους εκτός πολεοδομικού συγκροτήματος δήμους του νομού, δηλαδή ένα αρκετά ανομοιογενές, γεωγραφικά και κοινωνικά, σύνολο. Ανομοιογένεια που γίνεται ακόμη μεγαλύτερη τα τελευταία χρόνια, αφού ορισμένες από τις περιοχές αυτές έχουν σήμερα μετεξελιχθεί σε περιαστικό δακτύλιο της Θεσσαλονίκης.

Ο κατά βάση αγροτικός, μέχρι πρόσφατα, χαρακτήρας της περιοχής έχει ως πολιτική αντανάκλαση μια σαφώς συντηρητικότερη τοποθέτηση σε σύγκριση με το αστικό κέντρο, με τη ΝΔ να διατηρεί την πρώτη θέση από το 1989 μέχρι το 2009, όταν έστω και οριακά το ΠΑΣΟΚ αναδείχτηκε πρώτο κόμμα.