Η Ευρώπη ψηφίζει ανάπτυξη

Η Ευρώπη αποφάσισε. Ψηφίζει ανάπτυξη. Η πρόταση του Σοσιαλιστή υποψήφιου προέδρου της Γαλλίας, του Φρανσουά Ολάντ, για συμπλήρωση του συμφώνου δημοσιονομικής πειθαρχίας με ένα μνημόνιο ανάπτυξης γοητεύει τελευταία όλο και περισσότερους ευρωπαίους αξιωματούχους και ηγέτες. «Δεν μπορεί η Γερμανία να αποφασίζει για ολόκληρη την Ευρώπη. Λαμβάνω πολλά σήματα προς αυτή την κατεύθυνση, άμεσα και έμμεσα, από άλλες κυβερνήσεις, ακόμα και συντηρητικές» δήλωσε ο Ολάντ επαναλαμβάνοντας πως εφόσον – όπως όλα δείχνουν – εκλεγεί, θα έχει με την Ανγκελα Μέρκελ μια «αποφασιστική αλλά φιλική» συζήτηση για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού συμφώνου. Ακόμα και η «μητέρα» του συμφώνου πάντως φάνηκε αυτή την εβδομάδα να μαλακώνει αναγνωρίζοντας πως «χρειαζόμαστε ανάπτυξη, ανάπτυξη με τη μορφή συνεχών πρωτοβουλιών».

Η Μέρκελ σχολίαζε τη δήλωση του προέδρου της ΕΚΤ, του Μάριο Ντράγκι, περί ανάγκης υιοθέτησης ενός «συμφώνου ανάπτυξης» -δήλωση την οποία καλωσόρισε και ο Ολάντ, παραδεχόμενος ταυτόχρονα πως οι προσεγγίσεις διαφέρουν. Η σημαία που υψώνεται, εντούτοις, είναι η ίδια: ανάπτυξη. «Είναι προφανές ότι πρέπει να συμπληρώσουμε την ευρωπαϊκή πολιτική με μια στρατηγική ανάπτυξης» δήλωσε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο πρόεδρος του Eurogroup. «Η δημοσιονομική εξυγίανση θα πρέπει να εφαρμόζεται παράλληλα με στοχευμένες επενδύσεις» δήλωσαν χθες σε κοινή τους ανακοίνωση έπειτα από συνάντηση που είχαν στις Βρυξέλλες ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο και ο ιταλός Πρωθυπουργός Μάριο Μόντι.

Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Αραγε η προοπτική της εκλογής στις 6 Μαΐου ενός Σοσιαλιστή στην προεδρία της Γαλλίας ανέτρεψε την ιδεολογική ισορροπία μιας ΕΕ σε μεγάλο βαθμό Δεξιάς (από τα 27 κράτη-μέλη, μόνο οκτώ κυβερνήσεις έχουν σοσιαλιστές στους κόλπους τους); Μήπως έπαιξε ρόλο (ηλεκτροσόκ) και το ποσοστό-ρεκόρ της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν στον πρώτο εκλογικό γύρο, έπειτα από τις πρόσφατες επιτυχίες των λαϊκιστών σε πολλά κράτη-μέλη; Στην πραγματικότητα, επισημαίνει η γαλλική «Liberation», οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν περίμεναν τη νίκη του Ολάντ στον πρώτο γύρο προκειμένου να αναρωτηθούν για την ορθότητα μιας στρατηγικής θεμελιωμένης αποκλειστικά στη λιτότητα. Επειτα από δύο χρόνια κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, όλες οι χώρες έχουν πια αποδεχθεί πως η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών είναι επιβεβλημένη. Ομως «η λιτότητα από μόνη της δεν μπορεί να δημιουργήσει ανάπτυξη, αντίθετα από ό,τι πιστεύουν πολλοί φιλελεύθεροι» ξεκαθάρισε ο βέλγος Γκι Φερχόφσταντ, ο πρόεδρος της Ομάδας των… Φιλελευθέρων και Δημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιο. Ακόμα και οι αγορές αμφιβάλλουν για την ορθότητα της συνταγής που οι ίδιες επέβαλαν στην ευρωζώνη: συνειδητοποιώντας πως η λιτότητα σκοτώνει την οικονομική δραστηριότητα και καθιστά πολύ δύσκολη την επιστροφή σε υγιή δημόσια οικονομικά, επιτέθηκαν στο ισπανικό και το ιταλικό χρέος.

Η ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ. «Το σύμφωνο δημοσιονομικής πειθαρχίας δεν είναι διαπραγματεύσιμο» επαναλαμβάνει η Μέρκελ. Κανένας όμως δεν σχεδιάζει την αμφισβήτηση του συμφώνου. Και χρήματα στα ταμεία δεν υπάρχουν, άρα κάθε κεϊνσιανή συνταγή απαγορεύεται. «Δημοσιονομική σοβαρότητα, ναι, λιτότητα εφ’ όρου ζωής όχι» είναι το σύνθημα του Φρανσουά Ολάντ. Οι προτάσεις που ετοιμάζεται να υποβάλει στους εταίρους του έχουν απλώς στόχο την προσθήκη μιας αναπτυξιακής διάστασης στο σύμφωνο. Δεν προκάλεσαν έκπληξη στις Βρυξέλλες: συζητούνται ήδη εδώ και αρκετούς μήνες και υποστηρίζονται από την ευρωπαϊκή Αριστερά και από ένα τμήμα των Φιλελευθέρων και Συντηρητικών, είτε πρόκειται για τα project bonds, τα ευρωπαϊκά ομόλογα για τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων και τον φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.