Ελεγξε ρομπότ με τη σκέψη του

Ελβετοί επιστήμονες απέδειξαν πως ένα άτομο με μερική παράλυση μπορεί να ελέγξει ένα ρομπότ μόνο με τη σκέψη, να το μετακινήσει και να βρεθεί τελικά πιο κοντά στην τεχνολογία της τηλεπαρουσίας. Ο μοναδικός εξοπλισμός που χρειάστηκε ο ασθενής που έκανε το πρώτο μεγάλο βήμα ήταν ένα ειδικό καπέλο, το οποίο κατέγραφε και μετέδιδε σε έναν υπολογιστή τα εγκεφαλικά σήματα.

Το σενάριο επιστημονικής φαντασίας για μετακίνηση αντικειμένων και εκτέλεση διάφορων ενεργειών εξ αποστάσεως μόνο με τη σκέψη μετουσίωσαν χθες σε πραγματικότητα ειδικοί από το Ομοσπονδιακό Ιδρυμα Τεχνολογίας στη Λωζάννη.

Το πείραμα έγινε στο νοσοκομείο της Σιόν στη Νότια Ελβετία και δέχθηκε να το κάνει ο Μαρκ – Αντρέ Ντουκ, ο οποίος πάσχει από κάποια μορφή αναπηρίας. Στο πλαίσιο της διαδικασίας, οι σκέψεις του Μαρκ ή καλύτερα τα ηλεκτρικά σήματα που εκπέμπονταν από τον εγκέφαλό του όταν σκεφτόταν πως σηκώνει το παράλυτο δάχτυλό του, αποκωδικοποιούνταν σχεδόν αμέσως από έναν φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή που βρισκόταν και αυτός στο ίδιο νοσοκομείο. Το αποτέλεσμα της εντολής για την κίνηση του δαχτύλου μεταδιδόταν από τον υπολογιστή σε ένα ρομπότ ύψους 300 εκατοστών, το οποίο όμως βρισκόταν σε εργαστήριο της Λωζάννης, δηλαδή 100 χλμ. πιο μακριά, και… σήκωνε το δάχτυλό του μόλις το σκεφτόταν ο Μαρκ.

Τα προβλήματα. «Ενα από τα πιο σημαντικά προβλήματα που έχει προκύψει στην έρευνα που γίνεται τα τελευταία δέκα χρόνια για την ονομαζόμενη διεπαφή εγκεφάλου – υπολογιστή είναι η παρεμβολή του ηλεκτρικού σήματος του πόνου στα ηλεκτρικά σήματα της εντολής για την τηλεκίνηση. Επίσης εμπλέκονται και σήματα από παιχνίδια του μυαλού που προκαλεί το υποσυνείδητο», εξηγεί ο Χοσέ Μίλαν, υπεύθυνος της ελβετικής ομάδας που έκανε το πείραμα.

Ενα άλλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν, για παράδειγμα, άτομα που έχουν ακρωτηριαστεί είναι ο πόνος στο χέρι ή το πόδι που έχει κοπεί. Ονομάζεται «πόνος-φάντασμα», καθώς το χέρι ή το πόδι που πονάει δεν υπάρχει πλέον. Στην πραγματικότητα όμως αυτές είναι διάφορες δυσλειτουργίες του εγκεφάλου που παρεμβάλλονται και επηρεάζουν τα ηλεκτρικά σήματα της τηλεκίνησης.

Επιπλέον, όταν ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί πολύ εύκολα να εκτελέσει αρκετές λειτουργίες συγχρόνως, ο εγκέφαλος ενός παράλυτου θα πρέπει να επικεντρωθεί αποκλειστικά και άμεσα στην αλληλεπίδρασή του με τη συσκευή προκειμένου να δώσει μια απλή, καθαρή από σήματα, εντολή. «Αργά ή γρήγορα θα χάσεις τη συγκέντρωσή σου και αυτό θα μειώσει την ένταση του σήματος. Ετσι τα σήματα της επιθυμίας σου δεν θα είναι αρκετά ισχυρά για να φτάσουν στην πηγή που θέλεις», εξηγεί ο Μίλαν.

Οι λύσεις. Για να επιλύσει το «αιώνιο» πρόβλημα, η ομάδα αποφάσισε να προγραμματίσει τον ηλεκτρονικό υπολογιστή ώστε να αποκωδικοποιεί τα ηλεκτρικά σήματα του εγκεφάλου με παρόμοιο τρόπο που ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος στις προκλήσεις του υποσυνειδήτου. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως όταν του δοθεί η εντολή (ή επιθυμία για τον παράλυτο) «περπάτησε μπροστά», ο υπολογιστής θα την εκτελεί συνεχόμενα, έως ότου λάβει την εντολή «σταμάτησε» ή το ρομπότ συναντήσει στο διάβα του κάποιο εμπόδιο.

Το ίδιο ρομπότ που κατάφερε να μετακινήσει με τη σκέψη του ο Μαρκ, είχε χρησιμοποιηθεί και σε άλλο πείραμα, κατά το οποίο ένας ασθενής τηλεκινούσε το ηλεκτρικό αναπηρικό καροτσάκι του.