Από την εξίσωση της Ευρώπης λείπει η οικονομική ανάπτυξη

Οι πολίτες από την Πράγα έως το Παρίσι και το Αμστερνταμ τις τελευταίες ημέρες έδειξαν ξεκάθαρα ότι δεν αντέχουν τη λιτότητα που τους επιβάλλεται στο όνομα της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της προσπάθειας να αντιμετωπιστεί η κρίση στην ευρωζώνη.

Καθώς όμως οι διαδηλωτές βγαίνουν στους δρόμους και οι εθνικιστές με τα ακροδεξιά κόμματα κερδίζουν έδαφος, δεν είναι ξεκάθαρο το ποια ακριβώς είναι η εναλλακτική λύση, αφού πολλοί οικονομολόγοι λένε ότι η αύξηση των κρατικών δαπανών που προβάλλουν πολλοί σαν αντίδοτο στην κρίση δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα φέρει ανάπτυξη.

Πλέον η ίδια η ευρωζώνη αντιμετωπίζει τριγμούς και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι αντιδρούν επειδή θεωρούν ότι η Γερμανία επιβάλλει στις άλλες χώρες να μειώσουν σημαντικά τα ελλείμματά τους κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Η ίδια η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου άλλωστε ζήτησε πριν από λίγες μόνο ημέρες να πραγματοποιηθεί στροφή σε άλλες πολιτικές. Μια παγκόσμια στροφή προς τη λιτότητα στο τέλος θα αποδειχθεί μη αποτελεσματική, είπε η Κριστίν Λαγκάρντ από την Ουάσιγκτον. Σε παρόμοιο τόνο ήταν και οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ Τίμοθι Γκάιτνερ, ο οποίος κάλεσε τους Ευρωπαίους να αντιμετωπίσουν την κρίση με προσωρινή έστω αύξηση των δαπανών. Το ΔΝΤ μάλιστα ζήτησε να εξεταστεί και η λύση των ευρωομολόγων. Επιπλέον, πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν από την EKT να προχωρήσει σε νέο γύρο παροχής φθηνής ρευστότητας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Το πιο σημαντικό για την ευρωζώνη είναι να μπορέσει να βγει από τον φαύλο κύκλο στον οποίο σήμερα βρίσκεται: οι περικοπές στον προϋπολογισμό (η λιτότητα) μειώνουν την ανάπτυξη και αυξάνουν την ανεργία, με αποτέλεσμα να μειώνονται στη συνέχεια τα κρατικά έσοδα. Φαίνεται ότι από την εξίσωση λείπει η οικονομική ανάπτυξη.

Και οι αντιδράσεις αυξάνονται. Στη Γαλλία ο Φρανσουά Ολάντ κέρδισε ψήφους υποσχόμενος αναπτυξιακά μέτρα και προσλήψεις, π.χ. δασκάλων και αστυνομικών. Στην Πράγα 90.000 άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για τις περικοπές της κυβέρνησης, την αύξηση της φορολογίας και την αύξηση της διαφθοράς. Στην Ολλανδία έχει δημιουργηθεί πολιτική κρίση επειδή τα κόμματα της κυβέρνησης δεν μπορούν να συμφωνήσουν για τα μέτρα λιτότητας. Οι αντιδράσεις αυτές όμως δεν φαίνεται να κάμπτουν την επιμονή του Βερολίνου για μέτρα λιτότητας.

Βασικό επιχείρημα όσων τάσσονται κατά της ενίσχυσης των κρατικών δαπανών ως μέτρου αντιμετώπισης της κρίσης – σε αυτούς περιλαμβάνονται και ηγέτες χωρών με οικονομικά προβλήματα – είναι ότι με τον τρόπο αυτόν θα μειώνονταν οι πιέσεις προς τους πολιτικούς ηγέτες ώστε να προχωρήσουν στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.