[Διαστάσεις] Η δημοκρατία είναι πιο ισχυρή από τις αγορές

Ηταν μια συναρπαστική εκλογική αναμέτρηση, με πολύ ενδιαφέρον, πολύ σασπένς και πολλά διδάγματα. Το μόνο που μένει είναι μια «ωραία νίκη» στις 6 Μαΐου.

1) Τον είπαν άχρωμο, άοσμο, άτολμο, άπειρο και άνευρο. Πέτυχε το δεύτερο καλύτερο ποσοστό σοσιαλιστή υποψηφίου τα τελευταία τριάντα χρόνια, πέρασε τον απερχόμενο πρόεδρο για πρώτη φορά στα χρονικά της Πέμπτης Δημοκρατίας και εκτός συγκλονιστικού απροόπτου σε δύο Κυριακές θα πανηγυρίσει τη νίκη του. Το κατόρθωμα αυτό δεν το οφείλει στη θεία πρόνοια, αλλά στη σοβαρότητά του, στους μετρημένους του τόνους και στον σεβασμό των ψηφοφόρων.

2) Η ψήφος διαμαρτυρίας δεν έχει ομοιόμορφο χρώμα. Στην Ιβηρική Χερσόνησο ήταν μπλε. Στη Δανία ήταν πράσινη. Στη Γαλλία ήταν πρωτίστως μαύρη και δευτερευόντως κόκκινη. Στην Ελλάδα θα είναι σε ένα μεγάλο ποσοστό μπλε, σε ένα εξίσου μεγάλο ποσοστό κόκκινη, σε ένα μικρότερο ποσοστό ροζ και σε ένα άγνωστο – αλλά πολύ ανησυχητικό – ποσοστό μαύρη. Ο καθένας δικαιούται βέβαια να διαμαρτύρεται. Πρέπει όμως και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τις επιλογές του. Αν δούμε αύριο ναζιστικούς χαιρετισμούς στο ελληνικό Κοινοβούλιο, ας μην αναρωτηθούμε αν έγινε πραξικόπημα.

3) Ανάμεσα σε ένα αυθεντικά δεξιό ή αριστερό κόμμα και σ’ ένα «ερζάτς», οι ψηφοφόροι προτιμούν κατά κανόνα το πρώτο. Οι ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες το έχουν ζήσει στο πετσί τους: όποτε προσπάθησαν να παίξουν σε δύο ταμπλό, τιμωρήθηκαν από το εκλογικό σώμα. Για τον Νικολά Σαρκοζί, είναι το μεγάλο δίδαγμα του πρώτου γύρου: οι ακροδεξιοί τόνοι που υιοθέτησε τις τελευταίες εβδομάδες της εκστρατείας του εξόργισαν περισσότερους απ’ όσους έπεισαν. Κατά μία έννοια, σ’ αυτή την αρχή οφείλει και το ΚΚΕ τη σταθερότητά του.

4) Οι ψηφοφόροι, τουλάχιστον στην Ευρώπη, ενδιαφέρονται περισσότερο για την πολιτική απ’ ό,τι νομίζουν συχνά οι πολιτικοί και δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Αντίθετα με τις προβλέψεις των περισσότερων αναλυτών, η συμμετοχή στον πρώτο γύρο της περασμένης Κυριακής ξεπέρασε το 80%. Ακόμη κι οι ψηφοφόροι του Εθνικού Μετώπου σκοπεύουν να κινητοποιηθούν στον δεύτερο γύρο σε ποσοστό άνω του 75% (ενώ οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι οι μισοί θα προτιμούσαν να μείνουν στο σπίτι τους).

5) Η αλαζονεία του Βερολίνου αντιμετωπίζεται με περισσότερη, όχι με λιγότερη Ευρώπη. Πριν από λίγες εβδομάδες, η Ανγκελα Μέρκελ σχεδίαζε να πραγματοποιήσει κοινές προεκλογικές εμφανίσεις με τον Νικολά Σαρκοζί. Σήμερα αναγκάζεται να δηλώσει το αυτονόητο, ότι δηλαδή θα συνεργαστεί με όποιον πρόεδρο εκλεγεί.

6) Κυβερνήσεις δεν εκλέγουν οι αγορές, αλλά οι λαοί. Το επιτόκιο δανεισμού της Γαλλίας πριν από τον πρώτο γύρο είχε μειωτική, όχι αυξητική τάση και η χθεσινή πτώση του χρηματιστηρίου άφησε αδιάφορα τα κομματικά επιτελεία. Καλό είναι να λάβουν αυτό το μήνυμα όλοι όσοι φοβούνται τους οίκους αξιολόγησης ή τους «γραφειοκράτες των Βρυξελλών». Οπως έγραψε ο Ολάντ σε ένα πρόσφατο tweet του: «Η δημοκρατία είναι πιο ισχυρή από τις αγορές. Η Γαλλία είναι πιο μεγάλη από την κερδοσκοπία».