Αγωνία στην αγορά για τις ζημιές από τα «κόκκινα» δάνεια

Στους όρους παρέμβασης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, στις αποφάσεις για τη λογιστική και φορολογική αντιμετώπιση των ζημιών από το PSI και στα τελικά πλάνα κεφαλαιακής ενίσχυσης που θα δώσει στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος, συνεκτιμώντας και τα στοιχεία της BlackRock για τα «κόκκινα» δάνεια, στρέφεται πλέον η προσοχή των διοικήσεων των τραπεζών και των μετόχων τους. Η αγορά πήρε μια πρώτη γεύση του ελλείμματος κεφαλαίων που επιφέρει η συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων, χωρίς ωστόσο να μπορεί να διατυπωθεί αυτή τη στιγμή μια ασφαλής πρόβλεψη για την οριστική εικόνα των απομειώσεων που θα πρέπει να αναπληρωθούν.

Βέβαιη θεωρείται πάντως από τις διοικήσεις των τραπεζών η αλλαγή του νόμου για τον αναβαλλόμενο φόρο, που εκτιμάται ότι θα διασφαλίσει τη μείωση κατά 20% των προ φόρων ζημιών από το PSI. Σημειώνεται πάντως ότι στα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν την Παρασκευή, δεν έγινε από όλους τους ομίλους ίδια χρήση της σχετικής νομοθεσίας, γεγονός που δεν επιτρέπει τη χωρίς επεξεργασία σύγκριση των μεγεθών που γνωστοποιήθηκαν. Τα 18 δισ. ευρώ για τα οποία χρειάστηκε να παράσχει βεβαίωση κάλυψης το ΤΧΣ υπολογίστηκαν με βάση τις προ φόρων ζημιές ύψους 26 δισ. ευρώ που δημοσιοποιήθηκαν, προκειμένου ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας να διαμορφωθεί πάνω από το 8%.

Ωστόσο έως και τον ερχόμενο Σεπτέμβριο οι εποπτικοί κανόνες γίνονται βάσει των συμφωνιών σε επίπεδο ΕΕ αυστηρότεροι, καθώς οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να διατηρούν τον δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων (Core Tier 1) πάνω από το 9%. Η HSBC εκτιμά ότι για να συμβεί αυτό στους τέσσερις μεγαλύτερους ομίλους, χωρίς να συνεκτιμά τις επιπτώσεις από την BlackRock, χρειάζονται επιπλέον 4 δισ. ευρώ, αυξάνοντας τον συνολικό λογαριασμό στα 22 δισ. ευρώ.

Με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, τα πλάνα ανακεφαλαιοποίησης θα δοθούν στη δημοσιότητα από την κεντρική τράπεζα περί τα τέλη Μαΐου. Τραπεζικοί κύκλοι σημειώνουν σχετικά ότι ο τελικός λογαριασμός είναι πολύ πιθανό να κυμανθεί σε υψηλότερα επίπεδα, εκτιμώντας πάντως ότι στο χειρότερο σενάριο δεν θα ξεπεράσουν τα 25 δισ. ευρώ για τους τέσσερις μεγάλους. Οι τραπεζίτες είναι αισιόδοξοι ότι οι επιπτώσεις από την BlackRock θα είναι πολύ μικρές λόγω του μεγάλου ύψους προβλέψεων στις οποίες έχουν προχωρήσει τα τελευταία τρίμηνα. Αυτό σημαίνει ότι οι τραπεζίτες θα πρέπει να αναζητήσουν από την αγορά κατά μέγιστο 2,5 δισ. ευρώ (10% των κεφαλαιακών αναγκών), προκειμένου να αποφύγουν την άμεση κρατικοποίηση και την απώλεια ελέγχου του μάνατζμεντ. Πρόκειται για ένα ποσό που δεν θεωρείται δύσκολο να αντληθεί τόσο από υφιστάμενους όσο και από νέους μετόχους, αρκεί τα κίνητρα που θα δοθούν στους επενδυτές να είναι επαρκή.

Τα «κόκκινα» δάνεια. Τα στοιχεία που ανακοίνωσαν οι τράπεζες αποτυπώνουν τη σημαντική επιδείνωση της ποιότητας του δανειακού τους χαρτοφυλακίου στην Ελλάδα λόγω της ύφεσης που πλήττει την οικονομία. Ειδικότερα, η Εθνική Τράπεζα ανακοίνωσε καθυστερήσεις ύψους 13% επί του συνόλου των χορηγήσεών της στην Ελλάδα από 8,4% στο τέλος του 2010. Στην Alpha Bank ο ίδιος δείκτης διαμορφώθηκε στο 13% από 8,7%, ενώ στη Eurobank σε 15,8% από 9,9%. Τέλος, στην Τράπεζα Πειραιώς το αντίστοιχο ποσοστό έφθασε στο 13,2% από 6,9% την αμέσως προηγούμενη χρήση. Με βάση τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος και τις εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, εκτιμάται ότι στο σύνολο του συστήματος στο τέλος του 2011 οι επισφάλειες προσέγγισαν το 16%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε «κόκκινα» δάνεια ύψους 39 δισ. ευρώ περίπου.