Μπαίνουν κανόνες στο επάγγελμα του μεσίτη ακινήτων

Τάξη στο επάγγελμα του μεσίτη ακινήτων βάζουν οι ρυθμίσεις του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή.

Με μια σειρά διατάξεων ορίζονται οι προϋποθέσεις για την άσκηση του μεσιτικού επαγγέλματος, τίθενται συγκεκριμένες υποχρεώσεις που πλέον αναγράφονται και στις συμβάσεις μεσιτείας ενώ προβλέπονται ποινικές κυρώσεις και πρόστιμα για τους παραβάτες.

Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, όλοι οι μεσίτες θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο. Μάλιστα, σε περιπτώσεις που κάποιος ασκεί μεσιτεία χωρίς να το έχει κάνει, μπορεί να τιμωρηθεί με ποινή φυλάκισης από έξι μήνες έως και δύο χρόνια ή με χρηματική ποινή από 5.000 έως και 30.000 ευρώ.

Οι συμβάσεις μεσιτείας πρέπει να καταρτίζονται εγγράφως, αρκεί να υπάρχει ανάμεσα στα δυο μέρη υπογεγραμμένη επιστολή. Η σύμβαση θα πρέπει να περιλαμβάνει τα στοιχεία των συμβαλλόμενων μερών, τον αριθμό φορολογικού τους μητρώου καθώς και τον αριθμό Γενικού Εμπορικού Μητρώου του μεσίτη. Στην περίπτωση που η παροχή μεσιτικών υπηρεσιών είναι διασυνοριακή, θα πρέπει να αναγράφονται στη σύμβαση το μητρώο και η αρμόδια Αρχή ή οργάνωση στην οποία είναι εγγεγραμμένος ο μεσίτης, σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας στην οποία είναι η έδρα του.

Στη σύμβαση θα πρέπει επίσης να καθορίζεται η ταυτότητα του αντικειμένου της μεσολάβησης (π.χ. ακίνητο) καθώς και το ποσό ή το ποσοστό της αμοιβής του μεσίτη, το οποίο είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμο και δεν υπόκειται σε κατώτατα νόμιμα όρια.

Ο νόμος ορίζει ότι, αν δεν έχει οριστεί διαφορετικά από τους συμβαλλομένους, η διάρκεια της σύμβασης μεσιτείας καθορίζεται σε δώδεκα μήνες με δικαίωμα παράτασης για έξι μήνες. Επιτρέπεται η σύμβαση αποκλειστικής μεσιτείας, όμως δεν μπορεί να έχει διάρκεια άνω των οκτώ μηνών, με δικαίωμα παράτασης έως και τέσσερις μήνες. Στη σύμβαση πρέπει ρητά να αναφέρεται αν ο μεσίτης ακινήτων μπορεί για το ίδιο ακίνητο να εκπροσωπεί και τον ιδιοκτήτη και τον ενδιαφερόμενο. Στις υποχρεώσεις των μεσιτών ο νόμος μεταξύ άλλων ορίζει ότι θα πρέπει να ενημερώνουν για τυχόν ελαττώματα ή προβλήματα που γνωρίζουν σε σχέση με το ακίνητο, να ενημερώνουν τους πελάτες τους σε περιπτώσεις διπλής εντολής, να τηρούν το επαγγελματικό απόρρητο και να μην αποκαλύπτουν προσωπικά και οικονομικά στοιχεία των πελατών τους.

Στις περιπτώσεις άρνησης εντολέα να καταβάλει μεσιτική αμοιβή, ο μεσίτης έχει δικαίωμα να ασκήσει αγωγή με αίτημα για την επιδίκαση της μεσιτικής αμοιβής που θα πρέπει να κοινοποιηθεί στη ΔΟΥ Φορολογίας Εισοδήματος, διαφορετικά η συζήτηση στο δικαστήριο είναι απαράδεκτη.

Ελεύθερη αμοιβή. Πάντως εκτός από το νέο καθεστώς που διέπει πλέον τόσο το μεσιτικό επάγγελμα όσο και τις συμβάσεις μεσιτείας, αυτό που θα πρέπει να ξέρουν οι καταναλωτές είναι ότι η αμοιβή των μεσιτών καθορίζεται ελεύθερα και δεν υπάρχει προκαθορισμένο κατώτατο ποσοστό αμοιβής. Αυτό αναφέρεται ρητά και στις διατάξεις του νέου θεσμικού πλαισίου ενώ στο θέμα έχει αναφερθεί και η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Σύμφωνα με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού το περασμένο καλοκαίρι, «οι αμοιβές για την παροχή υπηρεσιών μεσιτείας που αφορούν αγοραπωλησίες και μισθώσεις ακινήτων είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες με τον εκάστοτε πελάτη χωρίς οποιοδήποτε κατώτατο όριο και οι μεσίτες αστικών συμβάσεων είναι ελεύθεροι να δημοσιεύουν διαφήμιση παροχής μεσιτικών υπηρεσιών χωρίς περιορισμό ως προς τη διαφημιζόμενη αμοιβή».

Αυτό σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι να αναθέσουν μια μεσιτεία μπορούν, εφόσον το θελήσουν, ακόμα και να διαπραγματευτούν το ποσοστό της αμοιβής τού μεσίτη ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να δέχονται εκείνους που τους λένε ότι το ποσοστό της αμοιβής καθορίζεται με βάση κάποιο νόμο. Για το θέμα αυτό η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε αποφανθεί για καρτέλ στη συγκεκριμένη αγορά έπειτα από έρευνα που είχε πραγματοποιήσει σε τέσσερις συλλόγους μεσιτών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και είχε επιβάλει και χρηματικά πρόστιμα.

Σύμφωνα με το πόρισμα της Επιτροπής, οι εγκαλούμενοι είχαν προχωρήσει εις βάρος των καταναλωτών σε άμεσο ή έμμεσο ορισμό κατώτατων αμοιβών, με το να ορίζουν ρητά στο Καταστατικό ή σε άλλα έγγραφά τους το ποσοστό 2% επί της αξίας του ακινήτου ως ελάχιστη αμοιβή παροχής μεσιτικών υπηρεσιών ή με συστάσεις και οδηγίες προς τα μέλη τους για παγίωση πρακτικής που αξίωνε ως κατώτατη μεσιτική αμοιβή το 2% ή και με την απαγόρευση διαφήμισης για λήψη μειωμένης (κάτω του 2%) ή μηδενικής αμοιβής.