[Money diary ] Μπορεί να αποφύγει την ύφεση η αμερικανική οικονομία;

Στο προηγούμενο άρθρο με το ίδιο ερώτημα εξετάσαμε τις προοπτικές της οικονομίας των ΗΠΑ σε σχέση με την κατανάλωση. Μια προσεκτική ματιά στα στοιχεία δείχνει ότι έχει μειωθεί. Αντίθετα η απασχόληση – το κλειδί της ανάπτυξης – φαίνεται ότι καταγράφει βελτίωση. Τους τελευταίους μήνες οι προσλήψεις πράγματι αυξήθηκαν, όμως αυτό μπορεί να αποδειχθεί πρόσκαιρο. Τα απογοητευτικά στατιστικά για τον Μάρτιο υπογραμμίζουν τον συγκυριακό χαρακτήρα αυτής της εξέλιξης. Το ποσοστό της ανεργίας έχει μειωθεί: από 9,1% τον περασμένο Αύγουστο βρίσκεται στο 8,2%. Ομως η έρευνα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων δείχνει ότι κανείς από τους μικρούς επιχειρηματίες (ποσοστό 0%) δεν προτίθεται να προσλάβει προσωπικό τους επόμενους τρεις μήνες. Επίσης, μόλις 2,7% όσων είναι άνεργοι άνοιξαν νέα επιχείρηση το τελευταίο τρίμηνο έναντι του 12% στο τελευταίο τρίμηνο του 2009.

Διαρθρωτικό πρόβλημα. Αντίθετα με τον επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Fed Μπεν Μπερνάνκι, ο οποίος θεωρεί ότι η υψηλή ανεργία σχετίζεται μόνο με την οικονομική συγκυρία, προσωπικά εκτιμώ ότι το πρόβλημα είναι διαρθρωτικό. Ενδεικτικό είναι το ότι η μέση διάρκεια παραμονής εκτός αγοράς εργασίας για τους ανέργους είναι εννέα μήνες, ενώ 43% αυτών παραμένουν άνεργοι τουλάχιστον έξι μήνες.

Σε περιόδους ανάκαμψης καταγράφεται υψηλός αριθμός παραιτήσεων διότι οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι θα βρουν καλύτερες συνθήκες εργασίας σε άλλον εργοδότη. Ομως μετά την ύφεση του 2007-2009 ο αριθμός των εθελοντικών αποχωρήσεων παραμένει σε πολύ χαμηλά και ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες καταγράφει σημαντική μείωση.

Η αισιοδοξία των μικρών επιχειρηματιών βρίσκεται βέβαια υψηλότερα από τα επίπεδα της κρίσης, όμως η μεγαλύτερη ανησυχία τους είναι οι χαμηλές πωλήσεις. Οι ίδιοι προσβλέπουν σε υψηλότερη κερδοφορία μέσω αύξησης της παραγωγικότητας και μείωσης του κόστους εργασίας καθώς οι μισθολογικές δαπάνες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η αύξηση των πωλήσεων τη διετία 2009-2010 συνοδεύτηκε από αναιμική αύξηση προσλήψεων και ακόμα χειρότερα από τη μείωση προσωπικού σε άλλες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, αν οι νεοπροσληφθέντες όσο και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι δαπανούσαν τον μισθό τους στην κατανάλωση αγαθών, θα ανατροφοδοτούσαν την ανάκαμψη κι αυτή με τη σειρά της θα βελτίωνε την αγορά εργασίας. Οπως είπαμε όμως στο πρώτο μέρος, αυτό δεν συμβαίνει διότι ο κόσμος ανησυχεί κι έτσι επιτείνει την οικονομική συρρίκνωση. Θα ακολουθήσει και τρίτο μέρος.