Σήμα κινδύνου για τα μνημεία της Συρίας από την UNESCO

Μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, του Βυζαντίου και των Σταυροφοριών απειλούνται από την εμφύλια διαμάχη στη Συρία, την ώρα που ο αριθμός των θυμάτων ανεβαίνει δραματικά στη χώρα και το σχέδιο του Κόφι Ανάν για κατάπαυση κρέμεται από μια κλωστή. Πριν από μερικές ημέρες, η Ιρίνα Μπόκοβα απηύθυνε έκκληση για την προστασία των μνημείων της χώρας τονίζοντας ότι «ένα τραύμα στην κληρονομιά της χώρας θα ήταν τραύμα στον λαό της». Η ανησυχία της επικεφαλής της UNESCO βασίζεται σε μία σειρά από ντοκουμέντα που είδαν το τελευταίο διάστημα το φως της δημοσιότητας. Βίντεο που κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα έδειχνε να υψώνεται καπνός από τα ερείπια της Απάμειας, ρωμαϊκής πόλης που χτίστηκε το 300 π.Χ. και αποτέλεσε στρατιωτικό κέντρο του ελληνιστικού κράτους της Συρίας. Το Κρακ των Ιπποτών, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία μεσαιωνικής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής και «το ωραιότερο κάστρο στον κόσμο» σύμφωνα με τον Λόρενς της Αραβίας, φέρεται να έχει καταληφθεί από αντικαθεστωτικούς. Στην αρχαία πόλη Μπόσρα, όπου βρίσκεται ένα από τα ωραιότερα ρωμαϊκά αμφιθέατρα, εμφανίστηκαν ελεύθεροι σκοπευτές και άρματα μάχης.

ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΙΑ. Ο κίνδυνος δεν προέρχεται μόνο από τα όπλα αλλά και από τους αρχαιοκάπηλους. Στην Απάμεια κλάπηκαν ένα ρωμαϊκό άγαλμα και ψηφιδωτά της ρωμαϊκής εποχής, συμμορία βρέθηκε να κάνει ανασκαφές στην Παλμύρα, αρχαία πόλη στην Κεντρική Συρία γνωστή και ως Νύμφη της Ερήμου, ενώ κλέφτες χτύπησαν το μουσείο αρχαιοτήτων της Χάμα αφαιρώντας άγαλμα που χρονολογείται από την αραμαϊκή εποχή.

Οπως πάντως σημειώνουν οι βρετανικοί «Τάιμς», οι λεηλασίες δεν έχουν φτάσει τα επίπεδα του Ιράκ μετά την εισβολή του 2003.

Αντιθέτως, αυξάνεται δραματικά ο αριθμός των θυμάτων. Σύμφωνα με την αντιπολίτευση, μόνο την περασμένη εβδομάδα έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι. Τουλάχιστον 120 άμαχοι άφησαν την τελευταία τους πνοή προχθές από βομβαρδισμούς στη Χάμα, ενώ είκοσι ήταν τα θύματα στη Χομς. Η αμείωτη ένταση με την οποία συνεχίζονται οι συγκρούσεις καθιστά εξαιρετικά αμφίβολη την εφαρμογή του σχεδίου για κατάπαυση του πυρός, αρχής γενομένης από τις 12 Απριλίου, που έχει εκπονήσει ο ειδικός απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν και έχουν αποδεχθεί οι αντιμαχόμενες πλευρές. Ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός δηλώνει ότι θα σεβαστεί το ειρηνευτικό σχέδιο αν και εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για την εφαρμογή του από το συριακό καθεστώς. «Το καθεστώς δεν θα εφαρμόσει το σχέδιο αυτό, το σχέδιο θα αποτύχει», δήλωσε ο Ριάντ αλ Ασάαντ, επικεφαλής του Ελεύθερου Συριακού Στρατού. Από την πλευρά του, το καθεστώς Ασαντ ζητά γραπτές εγγυήσεις ότι οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης θα σταματήσουν τις συγκρούσεις πριν αποσυρθούν τα κυβερνητικά στρατεύματα.

Το ειρηνευτικό σχέδιο του Κόφι Ανάν προβλέπει «έναρξη της αποχώρησης των κυβερνητικών στρατευμάτων από τα αστικά κέντρα και τις περιοχές γύρω από αυτά έως την Τρίτη (σ.σ. 10 Απριλίου) ώστε να εφαρμοστεί κατάπαυση του πυρός 48 ώρες αργότερα». Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών έκανε ωστόσο λόγο για «παρερμηνεία», τονίζοντας ότι δεν θα αρχίσει η αποχώρηση του Στρατού χωρίς γραπτές εγγυήσεις από την αντιπολίτευση για τερματισμό των συγκρούσεων. Υπό το φως αυτών των εξελίξεων, ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ δήλωσε «σοκαρισμένος» για την κλιμάκωση της βίας στη Συρία καλώντας την ηγεσία της χώρας να τηρήσει τις δεσμεύσεις της.