«Η φωτιά στους θάμνους έγινε φωτιά στο δάσος»

Ο Ματιέ Πιγκάς, το αφεντικό του γαλλικού τραπεζικού ομίλου Lazard, είναι ένας μάλλον ασυνήθιστος τραπεζίτης: χαρακτηρίζεται «αριστερός», δηλώνει λάτρης της ραπ και του rhythm and blues, είναι σύμβουλος της προηγούμενης και της σημερινής ελληνικής κυβέρνησης, καθώς και βασικός μέτοχος της εφημερίδας «Le Monde» και του ροκ περιοδικού «Inrockuptibles». Και πρόσφατα κυκλοφόρησε το τελευταίο βιβλίο του με τον διόλου… τραπεζιτικό τίτλο «Επαναστάσεις» (Revolutions, Εκδ. Plon). «Η Ευρώπη ουδόλως διασώθηκε με την τελευταία συμφωνία για την Ελλάδα», λέει στο περιοδικό «Le Point», σε συνέντευξη που παραχώρησε με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του βιβλίου του. «Η Ελλάδα δεν είναι παρά μόνον ένα κομμάτι ενός πιο μεγάλου και πολύπλοκου παζλ, του ευρωπαϊκού. Διαπράττει κανείς ένα σοβαρό ιστορικό λάθος αν πιστεύει πως με το σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας γλίτωσε η Ευρώπη. Αυτό που γνωρίσαμε στην Ελλάδα μπορεί να το ξαναζήσουμε στην Ιταλία, την Ισπανία ή αλλού».

Γνωστός μας ως σύμβουλος της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου μέσω της Lazard, ο Ματιέ Πιγκάς εξακολούθησε να έχει τακτική επικοινωνία με τον Βαγγέλη Βενιζέλο όσο ο τελευταίος ήταν υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Παπαδήμου, προσφέροντάς του συμβουλές, πάντα εκ μέρους της Lazard, για το ελληνικό χρέος.

Το προσωνύμιο του «αριστερού τραπεζίτη», ο Πιγκάς το κέρδισε χάρη στις σχέσεις του με το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Είναι μέλος ενός σοσιαλιστικού think tank, του Ινστιτούτου Ζαν Ζορές, και το 2007 ήταν σύμβουλος της υποψήφιας των Σοσιαλιστών Σεγκολέν Ρουαγιάλ στις προεδρικές εκλογές που κέρδισε ο Νικολά Σαρκοζί. Το 2010, μαζί με άλλους δύο επιχειρηματίες, τον Πιερ Μπερζέ, τον συνεργάτη και σύντροφο του εκλιπόντος σχεδιαστή μόδας Ιβ Σεν Λοράν, και τον Ξαβιέ Νιέλ, μεγιστάνα του τομέα των τηλεπικοινωνιών, προχώρησε στην εξαγορά της εφημερίδας «Le Monde» έναντι ποσού περίπου 110 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο «αριστερός τραπεζίτης» πιστεύει πως από την Ευρώπη λείπουν οι μεγάλοι ηγέτες και θεωρεί κοντόφθαλμους αυτούς της Γαλλίας και της Γερμανίας, τον Πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί και την Καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ. «Στην αρχή μας είπαν πως το ζήτημα της Ελλάδας δεν είναι σοβαρό για την Ευρώπη, πως η Ελλάδα αποτελεί μόλις το 2% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, πως όλα θα διευθετηθούν σύντομα… Ομως η φωτιά στους θάμνους έγινε φωτιά στο δάσος», τονίζει. «Η Γερμανία είναι πρώτα και πάνω απ’ όλα στραμμένη στον εαυτό της, την παραλύει ο φόβος της για τον πληθωρισμό. Το όραμά της για την Ευρώπη είναι αυτό της “Mitteleuropa” (Κεντρική Ευρώπη), απ’ όπου κατάγεται η κ. Ανγκελα Μέρκελ. Δεν νιώθει αυτά που διακυβεύονται με τον ίδιο τρόπο που τα νιώθουν οι Ευρωπαίοι της Δύσης. Ισως γι’ αυτό ενήργησε υπερβολικά αργά και με τρόπο ανεπαρκή». Η ευθύνη της Γαλλίας είναι διαφορετικής φύσης, προσθέτει ο Πιγκάς, εξηγώντας πως η χώρα του παραβίασε τους ευρωπαϊκούς κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας και αλληλεγγύης τον Ιούλιο του 2007, λίγο μετά την εκλογή του Σαρκοζί, όταν ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος πήγε στο Eurogroup και είπε στους υπουργούς Οικονομικών πως, για να εφαρμόσει σωστά τις μεταρρυθμίσεις της, η Γαλλία δεν θα σεβαστεί το σύμφωνο σταθερότητας, θα θέσει υπό αναστολή τη μείωση των ελλειμμάτων και θα αναβάλει την επιστροφή στη δημοσιονομική πειθαρχία, που αρχικά προβλεπόταν για το 2010.

Ο Ματιέ Πιγκάς εκτιμά πως «η Ευρώπη αναδιπλώνεται στον εαυτό της, είναι μια ήπειρος γέρων που διοικείται από γέρους και για γέρους. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, τα προνόμια ορισμένων και η αύξηση των ανισοτήτων και της αβεβαιότητας για τους άλλους δημιουργούν μια εκρηκτική κοινωνικά κατάσταση». Πιστεύει πως το σημερινό στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο και βλέπει μόνο δύο δυνατά σενάρια για την Ευρώπη: «Το χειρότερο σενάριο οδηγεί στη διάλυση της ζώνης, πράγμα που θα σήμαινε υποτίμηση, πληθωρισμό, ύφεση, έκρηξη των επιτοκίων και χρεοκοπία μιας ή περισσοτέρων χωρών. Το καλύτερο σενάριο έγκειται στο να γίνουν κοινά τα χρέη των ευρωπαϊκών χωρών με την έκδοση ευρωομολόγου. Δεν θα υπήρχε πια γαλλικό, γερμανικό ή ιταλικό χρέος, αλλά ένα μόνο ευρωπαϊκό χρέος», εξηγεί σε συνεντεύξεις του τόσο στο «Le Point» όσο και στο «L’ Express».

Ο τραπεζίτης της Lazard πιστεύει πως, αν η χώρα μας αποχωρούσε από το ευρώ και κήρυττε χρεοκοπία, τα πράγματα θα ήταν ακόμη χειρότερα, διότι «η έξοδος του ενός θα σήμαινε το τέλος του όλου». Το παράδοξο, σημειώνει, είναι πως η Ευρώπη βρίσκεται συνολικά σε καλύτερη οικονομική κατάσταση από τις ΗΠΑ ή την Ιαπωνία, είναι λιγότερο χρεωμένη και έχει μικρότερο δημοσιονομικό έλλειμμα. «Εντούτοις διέρχεται μια κρίση πολύ πιο βαθιά. Για ποιους λόγους; Επειδή η Ευρώπη δεν υπάρχει. Είναι καθένας για τον εαυτό του και το χειρότερο για όλους». Για τον Πιγκάς, ο μόνος τρόπος για να τεθεί και πάλι σε κίνηση η ευρωπαϊκή οικονομία είναι να υιοθετηθεί μια στρατηγική συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών του Βορρά και του Νότου. Και να υπάρξει μια αληθινή στρατηγική ανάπτυξης, με αύξηση μισθών σε όλες τις επιχειρήσεις όπου αυτό είναι δυνατό.