Οι νέες πληγές των φαραώ

Μια καθημερινότητα πολύ διαφορετική από αυτήν που διεκδικούσαν απέναντι στον δικτάτορα ζουν οι διαδηλωτές της Πλατείας Ταχρίρ και τα εκατομμύρια των συμπατριωτών τους στην Αίγυπτο. Ο Χόσνι Μουμπάρακ μπορεί να εγκατέλειψε την εξουσία και να βρίσκεται αντιμέτωπος με βαριές κατηγορίες, αλλά τη θέση της καταστολής έχουν πάρει η φτώχεια και η εγκληματικότητα. Οι κλοπές των αυτοκινήτων έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο και πολλοί οδηγοί ταξί ομολογούν ότι φοβούνται να εργαστούν τη νύχτα. Οταν ένας πατέρας πήγε στην Αστυνομία για να καταγγείλει την απαγωγή του γιου του, άκουσε τον αστυνομικό του τμήματος να του λέει ότι «άλλα δέκα παιδιά έχουν απαχθεί και οι απαγωγείς τους ζουν λύτρα για να τα απελευθερώσουν». Οπως σημειώνει η εφημερίδα «Ιντιπέντεντ», το σοκ είναι ακόμη πιο μεγάλο για μια κοινωνία που δεν είχε γνωρίσει ιδιαίτερες εξάρσεις βίας στο παρελθόν. Σε σχέση με τη Λιβύη, τη Συρία ή την Υεμένη, η Αραβική Ανοιξη της Αιγύπτου ήταν σχεδόν αναίμακτη. «Από ιστορική άποψη η εξέγερση στην Αίγυπτο είχε τα χαρακτηριστικά μιας ειρηνικής επανάστασης», δηλώνει στη βρετανική εφημερίδα ο καθηγητής Χαλέντ Φαχμί, πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου.

Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ. Η αύξηση της εγκληματικότητας συνδέεται με τη σχεδόν παντελή απουσία της Αστυνομίας. Την εποχή του Χόσνι Μουμπάρακ οι αστυνομικοί χρησιμοποιούσαν υπέρμετρη βία και σε πολλές περιπτώσεις χρηματίζονταν. Η αίσθηση ότι σήμερα δεν μπορούν να δράσουν ατιμώρητα, κάνει πολλούς να αρνούνται να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους. Αλλοι αποφεύγουν να εμφανιστούν στους δρόμους καθώς φοβούνται ότι θα εισπράξουν την οργή του κόσμου για τις ωμότητες των συναδέλφων τους κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Ο αιγύπτιος ιστορικός Χαλέντ Φαχμί δίνει ακόμη μία εξήγηση. Οπως επισημαίνει, το Ανώτατο Συμβούλιο των Ενόπλων Δυνάμεων, που κυβερνά τη χώρα από τον περασμένο χρόνο, υποδαυλίζει το αίσθημα της ανασφάλειας στους πολίτες προκειμένου να επωμιστούν οι επαναστάτες της Πλατείας Ταχρίρ το βάρος της αύξησης της εγκληματικότητας και της ανέχειας που συνεπάγεται η κακή πορεία της οικονομίας.

Οι ακτιβιστές από την πλευρά τους έχουν απογοητευθεί. Κάνουν λόγο για θρίαμβο της αντεπανάστασης, ενώ εκφράζουν φόβους ότι ο Στρατός και οι μυστικές υπηρεσίες επανακτούν σιγά σιγά τον πλήρη έλεγχο της εξουσίας. Στη μετά Μουμπάρακ εποχή ωστόσο η εξουσία είναι κατακερματισμένη. Και όλα δείχνουν ότι θα κατακερματιστεί ακόμη περισσότερο. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα που κυριαρχεί πολιτικά και ο Στρατός που επιχειρεί να διατηρήσει έναν εποπτικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της χώρας βρίσκονται σε μακροχρόνια διαμάχη. Αυτό που κάνει το κοκτέιλ ακόμη πιο εκρηκτικό είναι ότι οι Αιγύπτιοι περίμεναν να βελτιωθεί η ζωή τους μετά την επανάσταση. Οι οδηγοί των αστικών συγκοινωνιών στο Κάιρο απεργούν με ένα σωρό αιτήματα. «Δουλεύω στα λεωφορεία εδώ και 16 χρόνια, 8-10 ώρες την ημέρα, για 600 λίρες (75 ευρώ) τον μήνα», δηλώνει ο Χαλάφ Σαντκ, που πολύ συχνά δεν είναι σε θέση να ολοκληρώσει το δρομολόγιο με το λεωφορείο του επειδή η μηχανή «ανάβει» εξαιτίας της κίνησης.

ΚΑΧΥΠΟΨΙΑ. Μαζί με την ανασφάλεια και την απογοήτευση αυξάνεται και η καχυποψία απέναντι στο νέο καθεστώς. Ενα παράδειγμα; Οι κρεοπώλες θεωρούν ότι η επιδημία αφθώδους πυρετού που έχει χτυπήσει τα βοοειδή αυτή την περίοδο έχει υπερεκτιμηθεί σκοπίμως από τους αρμόδιους αξιωματούχους, που επιχειρούν να πλουτίσουν από τις αυξήσεις των τιμών στα πουλερικά και στα ψάρια. Σε μια κρίσιμη στιγμή για την οικονομία, η πολυδιάσπαση της εξουσίας ανάμεσα σε πολλά κέντρα καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη λήψη αποφάσεων. Η κατάσταση αυτή κάνει τους ειδικούς να κρίνουν «ζοφερές» τις προοπτικές της αιγυπτιακής οικονομίας. Τα αποθέματα της κεντρικής τράπεζας έχουν μειωθεί στο μισό και τα ιδιωτικά κεφάλαια που έφυγαν στο εξωτερικό ξεπέρασαν μέσα σε έναν χρόνο τα 12 δισ. δολάρια. Ολα αυτά σε μια χώρα όπου το ένα τέταρτο ζει σε παραγκουπόλεις, το σύστημα Υγείας υποχρηματοδοτείται, η Παιδεία έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη της και η χαώδης δημόσια διοίκηση παραμένει δυσλειτουργική. Θα χρειαστεί πολύ χρόνος, επισημαίνει η «Ιντιπέντεντ», για να αναδομηθεί μια χώρα που καταστρέφεται από τον Στρατό και την Αστυνομία εδώ και 60 χρόνια.