Ο Σαμαράς και το κυνήγι του κόκκινου Μινώταυρου

Ο Απρίλης, σύμφωνα με το ποίημα του Τ.Σ. Ελιοτ, είναι ο μήνας ο σκληρός. Πράγματι, ο Απρίλης του 2010 βρήκε τον Γιώργο Παπανδρέου στο Καστελλόριζο να ζητά σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση διεθνή οικονομική βοήθεια. Ο Μάιος όμως, παρά την ανθοφορία της άνοιξης, αποδεικνύεται σκληρότερος. Καθ’ οδόν προς το ΔΝΤ – που θα συγκροτήσει τρόικα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – ο τότε πρωθυπουργός προσπαθεί να εξασφαλίσει ευρύτερη συναίνεση. Ηδη από τον Φεβρουάριο συναντά κατ’ ιδίαν τους πολιτικούς αρχηγούς σε αλλεπάλληλους γύρους. Καταλήγει όμως στο να εστιάσει την πίεσή του στον Αντώνη Σαμαρά και τη ΝΔ ως κόμμα εξουσίας. Η Αριστερά έχει ήδη γυρίσει την πλάτη στον Παπανδρέου. Αλλά κι ο Σαμαράς αποφασίζει να πάει σε «όχι» στο Μνημόνιο. Η ΝΔ βρίσκεται λοιπόν στην ίδια πλευρά με τα κόμματα της Αριστεράς – αν και όχι ακριβώς για τους ίδιους λόγους.

Θα το πας μέχρι τέλους;

Η περίοδος εκείνη έχει τις ιδιαιτερότητές της. Στον αντίποδα της προσπάθειας του Μαξίμου να κάνει διακομματικές επαφές, ο Σαμαράς επιχειρεί και πετυχαίνει συναντήσεις με τις ηγεσίες της Αριστεράς. Διευθυντής γραφείου του είναι τότε ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος. Η ΝΔ έχει διαύλους και με το ΚΚΕ – μέσω Θανάση Παφίλη -, όπου η επαφή του Σαμαρά με την Αλέκα Παπαρήγα είναι παλιά και προσωπική. Αλλά και με τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι συναντήσεις γίνονται στη Βουλή. Το ραντεβού του Σαμαρά με τον Αλέξη Τσίπρα είναι πολιτικά γλαφυρό. Ο Σαμαράς, με τη γνωστή του άνεση στην προσωπική επαφή, ρωτά τον Αλέξη «πώς τα βλέπεις τα πράγματα;», αναπτύσσει τις επιφυλάξεις του για το Μνημόνιο και επικαλείται τον Κέινς. Επιφυλακτικός είναι και ο Τσίπρας. «Δεν είναι η πρώτη φορά διεθνώς που συντηρητικός πολιτικός παίρνει θέση κόντρα στο ΔΝΤ», του λέει. Είναι, πράγματι, η περίπτωση Κίρχνερ στην Αργεντινή. «Το θέμα», προσθέτει ο Τσίπρας, «είναι αν θα το πας μέχρι τέλους…».

Η επιφύλαξη είναι προφητική. Αλλά η Κουμουνδούρου τρίβει ακόμη τα μάτια της έναν χρόνο αργότερα – και όχι από τα δακρυγόνα που πέφτουν βροχή στην Πλατεία Συντάγματος. Είναι το καλοκαίρι των «Αγανακτισμένων» και η ΝΔ του Σαμαρά εξακολουθεί να έχει αρνητική θέση απέναντι στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Παπανδρέου, έχοντας καταψηφίσει και το Μεσοπρόθεσμο τον Ιούλιο του 2011. Μιλώντας για τον Σαμαρά, ο Τσίπρας και οι συνεργάτες του έχουν ένα ερώτημα: «Τι πάει να κάνει αυτός;». Πράγματι, το καλοκαίρι του 2011 είναι η στιγμή που ΝΔ και κόμματα της Αριστεράς έχουν σχηματίσει ένα γαλαζοκόκκινο μέτωπο, το οποίο έχει φέρει σε δεινή θέση την κυβέρνηση Παπανδρέου και δημιουργεί απορίες και ανησυχία στην Ευρώπη. Είναι το ζενίθ μιας πολιτικής που πάντα γοήτευε την ηγεσία της ΝΔ.

Η στροφή

«Κάνετε λάθος!». Το λένε στελέχη του ΚΚΕ αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ στους επιτελείς της ΝΔ στο Κοινοβούλιο. Στη ΔΗΜΑΡ τα ‘χουν με τον Χρύσανθο Λαζαρίδη, στενό συνεργάτη του Σαμαρά, που μετράει κι ένα γερό πέρασμα από την Αριστερά στην πολιτική διαδρομή του. Αφορμή για γκρίνιες, παραινέσεις και βέλη είναι η επιλογή του προέδρου της ΝΔ να ανοίξει μέτωπο με την Αριστερά σε μια σειρά από κομματικές και κοινοβουλευτικές ομιλίες του, με φόντο την επιλογή της Συγγρού να υπερψηφίσει τη νέα δανειακή σύμβαση. Ωστόσο, επόμενο ήταν η στροφή της ΝΔ από το «όχι» στο «ναι» να ντυθεί και με την αντίστοιχη πολιτική ρητορική. Ακόμη περισσότερο: η Συγγρού μπορεί να ψήφισε «όχι» στο Μνημόνιο και το Μεσοπρόθεσμο γιατί – με τη σύμφωνη γνώμη του Κέινς – ο Σαμαράς και οι συν αυτώ θεωρούσαν τα μέτρα αντιαναπτυξιακά. Εβαλε όμως πλάτη σε είκοσι και βάλε νομοσχέδια μεταξύ Μαΐου 2010 και Οκτωβρίου 2011. Ο Σαμαράς είναι επίσης κατά της δραχμής, ενώ καταλογίζει δημόσια πλέον στα κόμματα της Αριστεράς τις αντιφάσεις τους στο θέμα της παραμονής της χώρας στο ευρώ.

Οταν έφθασε η ώρα της στροφής σε μια κριτική στάση απέναντι στην Αριστερά, ο Σαμαράς βρήκε θετικό αντίλαλο στο εσωτερικό της ηγετικής ομάδας της Συγγρού. Λογικό. Ακόμη κι ο ήπιος – αλλά συνειδητοποιημένα δεξιός – Κώστας Τασούλας είχε χαρακτηρίσει την Αριστερά ως «Μινώταυρο της Μεταπολίτευσης» ως εισηγητής τον Μάιο του 2010 στη συζήτηση για το Μνημόνιο, κι ας το καταψήφισε η ΝΔ. Το αποτέλεσμα ήταν να διαμαρτυρηθεί μετά ανεπισήμως το ΚΚΕ. Σε προσωπικό επίπεδο, ο Σαμαράς έχει άνεση και με την Αλέκα, αλλά και με τον Φώτη Κουβέλη. Μετείχαν μαζί στα οικουμενικά σχήματα του 1989-90 και ως υπουργοί Οικονομικών και Δικαιοσύνης, αντιστοίχως, Σαμαράς και Κουβέλης συνεργάστηκαν για να καταργηθεί το μεσαιωνικό μέτρο της προσωποκράτησης για οφειλές.

Χωρίς αναστολές

Παρ’ όλα αυτά, ο Σαμαράς ανήκει στους ηγέτες συντηρητικών κομμάτων που δεν έχουν αναστολές. Εξελέγη, άλλωστε, αρχηγός της ΝΔ τον Νοέμβριο του 2009 επιμένοντας ότι «δεν πρέπει να κρύβουμε τις ιδέες μας». Η μετωπική κριτική στην Αριστερά έχει να κάνει με το παρόν αλλά και με το μέλλον. Στο παρόν, ο πρόεδρος της ΝΔ θέλει να απονομιμοποιήσει πολιτικά τα κόμματα της Αριστεράς που κρίνουν χωρίς να κρίνονται. Σε ό,τι αφορά το μέλλον – κι εδώ πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η ΝΔ ετοιμάζεται να κυβερνήσει μετά τις εκλογές -, η αμφισβήτηση της Αριστεράς είναι σαφώς προεργασία για μελλοντικές πολιτικές.

Ο Σαμαράς έχει καθαρές ιδέες για το τι θέλει να κάνει τόσο στα θέματα των ιδιωτικοποιήσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών όσο και στο μέτωπο της εγκληματικότητας και, κυρίως, της λαθρομετανάστευσης. Ειδικά η λαθρομετανάστευση είναι προτεραιότητα. Η Αριστερά είναι παντού εμπόδιο σε πολιτικές που θέλει να υλοποιήσει η διακυβέρνηση Σαμαρά.

Το φάντασμα Λεπέν

Ούτως ή άλλως, η αποφασιστικότητα του Σαμαρά προδιαγράφει μια σύγκρουση διαρκείας. Οι εξ αριστερών επικριτές της ΝΔ επισημαίνουν, βέβαια, ότι την υποχρεώνουν σε αναβάπτιση σε συντηρητικές ιδέες τα διάφορα πολιτικά φρούτα από τα δεξιά της – όχι τόσο ο Καρατζαφέρης που πληρώνει την αξιοπιστία τού μπες-βγες στην κυβέρνηση Παπαδήμου και φθίνει, αλλά το πείραμα Καμμένου και η Χρυσή Αυγή. Το αντεπιχείρημα έρχεται, βέβαια, από τη Γαλλία. Εκεί ο Νικολά Σαρκοζί κάνει, όπως και το 2007, διμέτωπο προεκλογικό αγώνα. Κοντράρεται με τους Σοσιαλιστές, αλλά θέλει να «επαναπατρίσει» πολιτικά τους ψηφοφόρους που έχουν πέσει στη μαύρη τρύπα του Εθνικού Μετώπου, όπου η Μαρίν Λεπέν διαδέχθηκε τον μπαμπά της. Και, σε τελική ανάλυση, η παθητικότητα του Καραμανλή κατά τίποτα δεν ανέκοψε τη δυναμική του ΛΑΟΣ.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο Σαμαράς έριξε την πρώτη κανονιά σ’ έναν ιδεολογικό πόλεμο διαρκείας. Αυτός αφορά μια σειρά από κρίσιμες θεματικές κι έχει στρατηγικό αλλά και τακτικό χαρακτήρα. Η ΔΗΜΑΡ, ας πούμε, ενοχλείται «από το τσουβάλιασμα με τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ». Ενώ η Κουμουνδούρου δέχεται επίθεση για τον Τσάβες αλλά και τα θέματα του πανεπιστημιακού ασύλου. Το νέο μέτωπο Δεξιάς – Αριστεράς είναι άλλη μια απόδειξη ότι η ελληνική πολιτική γύρισε σελίδα…