Νέα αφετηρία με δύσκολα στοιχήματα

Ηταν μια πρωτοφανής σε διεθνή κλίμακα αναδιάρθρωση χρέους, που όχι μόνο δεν συνοδεύτηκε από καταστροφολογία, αλλά έγινε δεκτή με ανακούφιση, ακόμη και από όσους την υπέστησαν.

Πράγματι, το PSI Plus, το οποίο πραγματοποιήθηκε με επιτυχία προχθές το βράδυ και σφραγίστηκε με την επέκτασή του σε όλα τα ομόλογα υπό ελληνικό Δίκαιο χθες το απόγευμα, έπειτα από σχετική απόφαση της ευρωζώνης, αποτέλεσε την πρώτη σημαντική θετική εξέλιξη εδώ και καιρό για την Ελλάδα. Μάλιστα, ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έσπευσε χθες να ανάψει το πράσινο φως για το δάνειο των 130 δισ. ευρώ, λέγοντας ότι έχουν εκπληρωθεί όλες οι προϋποθέσεις για την έγκριση της συνεισφοράς της ευρωζώνης.

Οχι μόνο η ελληνική κυβέρνηση, αλλά και ξένοι ηγέτες και οι πιστωτές της χώρας χαιρέτισαν το αποτέλεσμα, που μείωσε το δημόσιο χρέος κατά 105,4 δισ. ευρώ και απομάκρυνε – τουλάχιστον για το ορατό μέλλον – τον κίνδυνο χρεοκοπίας της χώρας και εξόδου από την ευρωζώνη . «Το οφείλαμε στα παιδιά και τα εγγόνια μας» είπε ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος σε συνέντευξη Τύπου χθες το μεσημέρι.

Μόνο από δαπάνες τόκων, ο προϋπολογισμός εξοικονομεί τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ τον χρόνο, χάρη στη διαγραφή του χρέους των 105 δισ. ευρώ. Ετσι, διευκολύνεται η μείωση του ελλείμματος και αποφεύγεται η λήψη αντίστοιχων μέτρων.

Σε ένα τέτοιο ασφαλέστερο περιβάλλον και με τη βοήθεια των κονδυλίων που αναμένεται να εισρεύσουν, καθώς θα εγκριθεί οριστικά τις επόμενες ημέρες η νέα δανειακή σύμβαση των 130 δισ. ευρώ, καλλιεργούνται προσδοκίες για αλλαγή του κλίματος και σταδιακή τόνωση της ανάπτυξης.

Η ΥΦΕΣΗ. Στο τελευταίο αυτό μέτωπο της ανάπτυξης, πάντως, οι ειδήσεις εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά δυσμενείς. Χθες έγινε γνωστό από την ΕΛΣΤΑΤ ότι το ΑΕΠ υποχώρησε κατά 7,5% το τέταρτο τρίμηνου του 2011 και έτσι η ύφεση διαμορφώθηκε στο 6,9% κατά μέσον όρο τη χρονιά που πέρασε, χειρότερα από την τελευταία επίσημη πρόβλεψη για 6,5%.

To PSI Plus κατέληξε σε ανταλλαγή των παλαιών ομολόγων των ιδιωτών πιστωτών σε ποσοστό 95,7%. Συγκεκριμένα, από τα 206 δισ. ευρώ της ονομαστικής αξίας των παλαιών ομολόγων αντηλλάγησαν τα 197 δισ. ευρώ, που κουρεύτηκαν κατά 53,5%, με αποτέλεσμα τη διαγραφή χρέους κατά 105 δισ. ευρώ.

Αναλυτικότερα, από τα 177 δισ. ευρώ των ομολόγων υπό ελληνικό Δίκαιο, όλα οδηγήθηκαν σε κούρεμα. Από τα 29 δισ. ευρώ των ομολόγων υπό ξένο Δίκαιο και αυτών των ΔΕΚΟ σε εθελοντική βάση προσήλθαν οι κάτοχοι των 20 δισ. ευρώ. Οι συγκεκριμένες εκδόσεις έχουν προγραμματισμένες γενικές συνελεύσεις ώς τις 23 Μαρτίου, προκειμένου να αποφασιστεί η ενεργοποίηση ή μη των ρητρών συλλογικής δράσης τους και το υπουργείο Οικονομικών έδωσε παράταση ώς τότε, προκειμένου να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής. Ο κ. Βενιζέλος δεν απέκλεισε χθες το ενδεχόμενο να διαμορφωθεί τελικά η συμμετοχή στο 100%.

Το αποτέλεσμα του PSI υπερκαλύπτει το όριο του 95% που είχε θέσει το ΔΝΤ, προκειμένου να επαρκούν οι πόροι των 130 δισ. ευρώ της νέας δανειακής σύμβασης για την υλοποίηση του προγράμματος της χώρας.
Αυτό που απομένει πλέον για να υλοποιηθεί με επιτυχία το πρόγραμμα είναι:
1. Να επιβεβαιωθεί το δάνειο των 130 δισ. ευρώ, κάτι που αναμένεται να γίνει την ερχόμενη εβδομάδα, στις 14/3 από το Eurogroup και στις 15/3 από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.  
2. Να εφαρμόζεται κατά γράμμα το Μνημόνιο ώστε να μη δημιουργούνται χρηματοδοτικά κενά λόγω μεγαλύτερων ελλειμμάτων στον προϋπολογισμό και να αρχίσει η ανάκαμψη της οικονομίας από το 2013, όπως έχει σχεδιαστεί.
Αν αυτά συμβούν, η πρόβλεψη είναι ότι το δημόσιο χρέος της χώρας θα μειωθεί σε βιώσιμα επίπεδα, στο 120% του ΑΕΠ, το 2020.
Ανοικτό παραμένει πάντως το ενδεχόμενο να υπάρξει και νέο πακέτο βοήθειας, της τάξεως των 50 δισ. ευρώ, μετά το 2015.
Πηγές της αγοράς, τραπεζικής και επιχειρηματικής, συμφωνούσαν χθες, μετά τη γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων του κουρέματος, ότι δημιουργείται πλέον θετικότερη δυναμική για τη χώρα.
Η δυναμική αυτή στηρίζεται κυρίως στο ασφαλέστερο περιβάλλον ως προς τη συμμετοχή στο ευρώ και τη χρηματοδοτική ένεση στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις.
Ωστόσο, οι ίδιοι παράγοντες επισημαίνουν ότι αυτό που θα κάνει τη διαφορά και θα δώσει την αναπτυξιακή ώθηση που χρειάζεται η οικονομία είναι η αποφασιστική – και όχι κατόπιν πιέσεων – εφαρμογή των διαρθρωτικών αλλαγών, τις οποίες χρειάζεται η οικονομία.
Προτεραιότητα μεταξύ αυτών έχει η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, για την οποία υπάρχουν και οι μεγαλύτερες δυσκολίες.
Σημαντική είναι επίσης η μείωση των τιμών προκειμένου να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό. Παρά τη μείωση των μισθών, οι τιμές εξακολουθούν πεισματικά να ανεβαίνουν στην Ελλάδα, όπως επιβεβαίωσαν τα χθεσινά στοιχεία για τον πληθωρισμό τον Φεβρουάριο, που διαμορφώθηκε στο 2,1%.
n Το Eurogroup ενέκρινε χθες, εξάλλου, την αποδέσμευση 35,7 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της ανταλλαγής των ομολόγων.