Ο Ομπάμα συνιστά ψυχραιμία

Την πιο κρίσιμη έως σήμερα συνάντησή τους και μία από τις κρισιμότερες συναντήσεις που έχουν λάβει ποτέ χώρα στον Λευκό Οίκο έχουν σήμερα ο Μπαράκ Ομπάμα και ο ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου. Κύριο θέμα στο τραπέζι: το Ιράν. Και κύριο ερώτημα που αναζητεί απάντηση: Θα πραγματοποιηθεί ή όχι στρατιωτική επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης κάποια στιγμή πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου;

Μιλώντας χθες στο ετήσιο συνέδριο του ισχυρού φιλοϊσραηλινού λόμπι AIPAC, από το ίδιο βήμα όπου θα πάρει σήμερα τον λόγο ο Νετανιάχου και αύριο τρεις Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι για το χρίσμα, ο αμερικανός Πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα διστάσουν να επιτεθούν στο Ιράν προκειμένου να το εμποδίσουν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, προειδοποίησε όμως πως όλα αυτά τα «σκόρπια λόγια» τελευταία περί πολέμου είναι αντιπαραγωγικά, αφού στην πραγματικότητα ωφελούν την Τεχεράνη ανεβάζοντας στα ύψη τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου. «Χάριν της ασφάλειας του Ισραήλ, της ασφάλειας της Αμερικής, καθώς και της ειρήνης και ασφάλειας του κόσμου, τώρα δεν είναι ώρα για λεονταρισμούς», δήλωσε. «Είναι ώρα να αφήσουμε τις αυξημένες μας πιέσεις να αποφέρουν καρπούς και να ενισχύσουμε την ευρεία διεθνή συμμαχία που έχουμε χτίσει». Το Ισραήλ θα αποφασίσει μόνο του το τι θα κάνει, οι αμερικανικές πιέσεις δεν θα το επηρεάσουν, ήταν το μήνυμα που έστειλε από την πλευρά του ο σκληροπυρηνικός υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Αβιγκντορ Λίμπερμαν.

Και οι δύο χώρες πιστεύουν ότι το Ιράν αναπτύσσει πυρηνικά όπλα. Εκλαμβάνουν όμως με διαφορετικό τρόπο την απειλή: για το Ισραήλ ένα πυρηνικό Ιράν είναι απειλή για την ίδια του την ύπαρξη, ενώ για την κυβέρνηση Ομπάμα η κεντρική απειλή ενός πυρηνικού Ιράν είναι η κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών που αναμφίβολα θα πυροδοτούσε στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, αυξάνοντας δραματικά την πιθανότητα ενός πυρηνικού πολέμου. Υπάρχει, όμως, όπως επισημαίνει ο Ντένις Ρος, μέχρι πρόσφατα ειδικός απεσταλμένος του Ομπάμα στη Μέση Ανατολή και το Ιράν, «και ένα θέμα χρονοδιαγράμματος, το οποίο έχει μικρότερη σχέση με το σημείο όπου βρίσκεται το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και μεγαλύτερη με το σημείο στο οποίο το Ισραήλ θα χάσει τη δυνατότητα να ενεργήσει στρατιωτικά. Λόγω της μεγαλύτερης αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος, αυτή η “ζώνη ασυλίας” έρχεται πιο γρήγορα για τους Ισραηλινούς παρά για εμάς».

Το Ισραήλ έχει στείλει τελευταία σειρά μηνυμάτων ότι σχεδιάζει στρατιωτική επίθεση κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, προτού το πρόγραμμα προχωρήσει ή οι εγκαταστάσεις καλυφθούν τόσο ώστε να είναι πολύ αργά. Απεναντίας, η Ουάσιγκτον θέλει να δοθεί περισσότερος χρόνος στις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη. Οι Ομπάμα και Νετανιάχου έχουν προβληματική ιστορία, και επιπλέον η συνάντησή τους πραγματοποιείται στις ΗΠΑ με φόντο ένα πολωμένο πολιτικό κλίμα. Η ισραηλινή εφημερίδα «Χααρέτζ» προαγγέλλει μια σκληρή παρτίδα πόκερ. Ο Νετανιάχου και οι σύμβουλοί του θα αναρωτιούνται αναμφίβολα αν οι δεσμεύσεις και οι εγγυήσεις του Ομπάμα έχουν στόχο την απόκρουση της ιρανικής απειλής ή τη διασφάλιση της εβραϊκής ψήφου στις προεδρικές εκλογές και τη μετάθεση του ιρανικού διλήμματος για μετά τον Νοέμβριο. Ο Ομπάμα, εξάλλου, πρέπει να αναρωτιέται πόσο μπορεί να εμπιστευθεί έναν ισραηλινό πρωθυπουργό που φέρεται να έχει δηλώσει ότι «σκέπτεται ρεπουμπλικανικά» – ήδη μια θεωρία συνωμοσίας θέλει τον Νετανιάχου να συντονίζει τις θέσεις του αναφορικά με το Ιράν με τους Ρεπουμπλικανούς. Στις ΗΠΑ οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Αμερικανών θα στήριζε μια επίθεση, είτε αμερικανική είτε ισραηλινή, στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης. Ο Νετανιάχου όμως γνωρίζει το αμερικανικό κοινό αρκετά καλά ώστε να συνειδητοποιεί πως αυτή η λαϊκή στήριξη θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ βραχύβια αν θεωρηθεί ότι το Ισραήλ πυροδοτεί αύξηση των τιμών του πετρελαίου, εκθέτει τους Αμερικανούς στα ιρανικά αντίποινα ή σέρνει τις ΗΠΑ σε έναν πόλεμο παρά τη θέλησή τους.