[Προβολείς] Αναζητώντας τον χαμένο δικομματισμό

Δεν είναι εξ ορισμού κακός ο δικομματισμός. Ευδοκιμεί στις ώριμες αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες. Εκεί τα μεγάλα κόμματα είναι οι πόλοι που απορροφούν τα άκρα. Οι φορείς που καλλιεργούν συναινέσεις. Οι πυλώνες που εγγυώνται πολιτική σταθερότητα.

Δεν είναι κακός ο δικομματισμός όταν λειτουργεί αυθεντικά. Εδώ, τα τελευταία είκοσι χρόνια, ο όρος δικομματισμός κατέληξε να περιγράφει δύο γραφειοκρατικούς μηχανισμούς που, γερνώντας μαζί, έμοιαζαν όλο και περισσότερο.

ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία σταδιακά συνέκλιναν μέχρι συναιρέσεως: Θωπεύοντας τα ίδια ακροατήρια. Προστατεύοντας τις ίδιες συντεχνίες. Εκπροσωπώντας το ίδιο δόγμα μετατροπής του κράτους σε μοχλό εξαγοράς ψήφων.

Τώρα πια φαίνεται καθαρά ότι η δημοκρατία των δανεικών ήταν στην ουσία μονοκομματική. Το κόμμα του «δώσ’ τα όλα» είχε διαποτίσει τα κόμματα εξουσίας. Τα είχε αποξενώσει από τις (όποιες) ιδεολογικές τους καταβολές. Ετσι, αυτό που παρακολουθούμε – διαβάζοντας ενεοί τις δημοσκοπήσεις – δεν είναι απλώς η πτώση του δικομματισμού. Είναι η καταβαράθρωση της διακομματικής «ιδεολογίας» του πελατειακού λαϊκισμού. Αυτό που συνθλίβεται υπό το βάρος της ανάγκης δεν είναι μόνον η απήχηση δύο πολιτικών φορέων, αλλά ολόκληρος ο κόσμος μέσα στον οποίο έβρισκαν λόγο ύπαρξης.

Και τώρα; Με δεδομένο – και ψηφισμένο – το οικονομικό πρόγραμμα της επόμενης τριετίας, τι προεκλογικό λόγο θα αρθρώσουν τα δύο μεγάλα κόμματα; Τώρα που δεν μπορούν πια να διορίζουν, δεν μπορούν καν να υπόσχονται στις ισχυρές μειοψηφίες τη διατήρηση του status quo που τις έκανε ισχυρές, τι θα πουν;

Ακούγεται αντιφατικό, αλλά τα δύο μεγάλα κόμματα πρέπει να επιβιώσουν. Οποιος σπεύδει να ευχηθεί τον αφανισμό τους, ας το ξανασκεφτεί. Ας σκεφτεί ποιους καλεί επί σκηνής.