Ο γιος της Ανοιξης

Ηταν ο μικροπωλητής που άλλαξε τον κόσμο. Ο 26χρονος Μοχάμεντ Μπουαζίζι, χωρίς σύζυγο, χωρίς παιδιά, χωρίς δουλειά και χωρίς μέλλον, δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι ο θάνατός του θα οδηγούσε στην Αραβική Ανοιξη. Η βρετανική εφημερίδα «Times» ανακήρυξε «πρόσωπο της χρονιάς» τον Τυνήσιο, του οποίου η αυτοπυρπόληση και ο θάνατος προκάλεσαν μεγάλες διαδηλώσεις και ανατροπή καθεστώτων.

Η αυτοπυρπόλησή του στη μικρή πόλη Σίντι Μπουζίντ της Τυνησίας δεν ήταν μια προμελετημένη επαναστατική πράξη αλλά μια εν θερμώ αντίδραση στα προβλήματα της καθημερινότητας μέσα σε μια διεφθαρμένη δικτατορία. Εβαλε φωτιά στον εαυτό του επειδή κανείς δεν άκουγε τα παράπονά του για την υπάλληλο του δήμου Φέντια Χάμντι που τον σταμάτησε επειδή πουλούσε χωρίς άδεια φρούτα από το καρότσι του και τον χαστούκισε μπροστά στους φίλους του. Του κατέσχεσε δύο καφάσια αχλάδια, ένα καφάσι μπανάνες, τρία καφάσια μήλα και την ηλεκτρονική ζυγαριά του – η αξία όλων αυτών έφθανε τα 180 ευρώ. Ο Μπουαζίζι κέρδιζε περίπου 60 ευρώ την εβδομάδα.

Η δραματική διαμαρτυρία του άγγιξε μια ευαίσθητη χορδή στον αραβικό κόσμο, όπου εκατομμύρια πολίτες καθημερινά δίνουν μάχη για την επιβίωση απέναντι σε διεφθαρμένους αξιωματούχους και ηγεμόνες. Η μητέρα του δήλωσε ότι πιστεύει πως ο Μοχάμεντ δεν είχε σκοπό να αυτοκτονήσει. Η αντίδρασή του όμως έδειξε στις μάζες ότι είναι εφικτό να ζητήσει τον λόγο κάποιος από τον τοπικό αστυνόμο, τον πράκτορα, τον κυβερνήτη, ακόμα και τον ηγέτη της χώρας.

Τις πρώτες ημέρες της εξέγερσης στην Τυνησία ο μύθος ήθελε τον Μπουαζίζι απόφοιτο σχολής ηλεκτρονικών υπολογιστών που δεν μπορούσε να βρει δουλειά. Αυτή η εκδοχή, ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ της νέας γενιάς του facebook που διέδωσε την είδηση της διαμαρτυρίας του, δεν ήταν πραγματική. Ο Μοχάμεντ προερχόταν από μια πάμφτωχη οικογένεια με επτά παιδιά και δεν σπούδασε ποτέ. Ο οικοδόμος πατέρας του πέθανε όταν εκείνος ήταν τριών ετών και η μητέρα του αργότερα παντρεύτηκε τον κουνιάδο της. Στα 12 ο Μπουαζίζι ξεκίνησε να πουλά λαχανικά στον δρόμο για να βοηθήσει την οικογένειά του. Εκανε αίτηση για τον Στρατό, αλλά απορρίφθηκε. Στα 19 άρχισε κάθε μέρα να πουλά φρούτα με το καροτσάκι του και αναγκάστηκε να δανειστεί μια ζυγαριά γιατί το ζητούσαν οι πελάτες. Γι’ αυτό αντέδρασε έντονα όταν η δημοτική υπάλληλος του την κατέσχεσε στις 17 Δεκεμβρίου 2010. Εκείνη το αρνείται περιγράφοντας πως ήταν πολύ θυμωμένος και της τραβούσε τα ρούχα, οι αυτόπτες μάρτυρες όμως επιβεβαιώνουν τη δική του εκδοχή.

Αμέσως μετά ο Μπουαζίζι πήγε στο κτίριο του δήμου για να πάρει πίσω την πολύτιμη ζυγαριά. Οταν του το αρνήθηκαν, ζήτησε να δει τον κυβερνήτη – μάταια. Στάθηκε απ’ έξω και άρχισε να φωνάζει: «Εάν δεν με δεχθείς, θα αυτοπυρποληθώ». Και το έκανε λίγο αργότερα με υγρό για τον αναπτήρα. «Οταν άναψε το σπίρτο, πίστευε ότι το υγρό δεν θα αναφλεγόταν τόσο γρήγορα. Νόμιζε ότι θα προλάβουν να τον σώσουν», λέει η μητέρα του. «Ομως η φωτιά εξαπλώθηκε στο σώμα του ραγδαία». Πολύ σύντομα συγκεντρώθηκαν στο σημείο φίλοι, συγγενείς και γνωστοί – μέχρι το βράδυ έφτασαν 700 άτομα. Την επόμενη μέρα συγκεντρώθηκαν χιλιάδες και η Αστυνομία άνοιξε πυρ. Το ίδιο και τις επόμενες μέρες. Το κύμα αγανάκτησης εξαπλώθηκε σαν πυρκαγιά σε όλη τη χώρα.