Το ειδύλλιο τελείωσε

Λίγο προτού τελειώσει το 2011 μήπως βρισκόμαστε μπροστά στο τέλος της «ιδιαίτερης σχέσης» του Βλαντίμιρ Πούτιν με τη Ρωσία; Αυτό το ερώτημα προκύπτει μετά τη δεύτερη και ακόμη μεγαλύτερη μαζική διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, παραμονή των Χριστουγέννων, στη Μόσχα εναντίον του πανίσχυρου Πρωθυπουργού που σκοπεύει τον Μάρτιο να επιστρέψει στην προεδρία. Για δεύτερη φορά μέσα σε δύο εβδομάδες η αντιπολίτευση κατέβασε δεκάδες χιλιάδες Ρώσους – σύμφωνα με υπολογισμούς, περισσότερους από 100.000 – στη Λεωφόρο Ζαχάροφ με αίτημα την επανάληψη των βουλευτικών εκλογών της 4ης Δεκεμβρίου καθώς υπάρχουν πολλές καταγγελίες για νοθεία.

Σε μια κίνηση με ιδιαίτερη πολιτική σημασία ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο οποίος στις 25 Δεκεμβρίου πριν από 20 χρόνια είχε παραιτηθεί από το Κρεμλίνο ανακοινώνοντας τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης, προέτρεψε τον Πούτιν να ακολουθήσει το παράδειγμά του και να υποβάλει την παραίτησή του.

Σχολιάζοντας το κύμα των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που διογκώνεται διαρκώς στη Ρωσία ο Γκορμπατσόφ δήλωσε μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό Εκο Μασκβί ότι «αν ο Πούτιν παραιτηθεί τώρα, θα τον θυμούνται για τα θετικά που έκανε κατά τη διάρκεια των 12 ετών που βρίσκεται στην εξουσία». Οι πρόσφατες διαδηλώσεις στη Μόσχα είναι οι μεγαλύτερες μετά τις μαζικές διαμαρτυρίες που έφεραν την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. «Είμαι χαρούμενος», πρόσθεσε ο 80χρονος Γκορμπατσόφ, «που έζησα για να δω τον κόσμο να ξυπνά. Αυτό μου δημιουργεί μεγάλες ελπίδες». Ο «Γκόρμπι» μπορεί πλέον να μην έχει μεγάλη επιρροή μέσα στη Ρωσία σήμερα, όμως το γεγονός ότι από την πλευρά της αντιπολίτευσης δεν υπάρχει κάποιος κοινά αποδεκτός ηγέτης διευκολύνει τις κινήσεις του Κρεμλίνου, που υποσχέθηκε πρόσφατα μεταρρυθμίσεις στον εκλογικό νόμο, ώστε να μη σημειωθούν και στο μέλλον παρατυπίες.

Ενδιαφέρον έχει και η σύσταση των διαδηλωτών, καθώς οι Ρώσοι που κατέβηκαν στους δρόμους προέρχονται τόσο από φιλελεύθερες και αριστερές ομάδες όσο και από εθνικιστικούς κύκλους με κοινά συνθήματα, όπως «Η Ρωσία χωρίς τον Πούτιν». Ο ρώσος Πρωθυπουργός, ο οποίος δεν σχολίασε τη μεγάλη διαδήλωση του Σαββάτου, αρχικά είχε καταγγείλει τους διαμαρτυρομένους ως πράκτορες της Δύσης, ενώ πρόσφατα τους ειρωνεύτηκε λέγοντας ότι οι λευκές κορδέλες που φορούν στο πέτο τους είναι… προφυλακτικά. Πάντως, εκπρόσωπός του επανέλαβε ότι ο Πούτιν «συνεχίζει να έχει τη στήριξη της πλειοψηφίας των ρώσων πολιτών».

«ΑΦΥΠΝΙΣΗ». Μεγάλο μέρος του ρωσικού Τύπου χαιρέτισε τη μαζική συμμετοχή στις διαδηλώσεις με τίτλους όπως «Η αφύπνιση της κοινωνίας των πολιτών», ενώ πολλές εφημερίδες αναρωτήθηκαν «Και τώρα τι;» λόγω των μεγάλων διακοπών στη Ρωσία – από 1η έως 10 Ιανουαρίου. «Αλλες χώρες εκλέγουν κάποιον αξιωματούχο, έναν μάνατζερ. Για τη Ρωσία είναι μια ερωτική σχέση αυτή με τον Πούτιν που τώρα μετατρέπεται σε σχέση μίσους», σχολίασε ο Αλεξάντρ Κονοβαλόφ, πρόεδρος του Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών. Πρόσθεσε ότι ο Πούτιν, που σκοπεύει να εκλεγεί και πάλι πρόεδρος στις εκλογές της 4ης Μαρτίου 2012, «δεν πρόκειται να αντέξει μία προεδρική θητεία, πόσω μάλλον δύο που θέλει, αν δεν προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις που θα ικανοποιήσουν τους πολίτες. Αυτή τη στιγμή γινόμαστε μάρτυρες της αποθεσμοποίησης των Αρχών και αυτό είναι κάτι πολύ σοβαρό».