«Το Ισραήλ να επιστρέψει στα σύνορα του 1967»

Ο Ζέεβ Στέρνχελ γεννήθηκε στο Przemyl της Πολωνίας το 1935 και στην ηλικία των επτά βρέθηκε έγκλειστος στο γκέτο της πόλης. Μετά τη λήξη του πολέμου εγκαταστάθηκε στη Γαλλία και το 1951 μετανάστευσε στο Ισραήλ. Εργάστηκε σε κιμπούτς και σπούδασε Ιστορία και Πολιτικές Επιστήμες στο εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, όπου διδάσκει σήμερα ως καθηγητής. Μεταπτυχιακές σπουδές έχει ολοκληρώσει στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού, όπου και εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή. Στο πιο σημαντικό του έργο, τον «Αντιδιαφωτισμό» (εκδ. Πόλις, 2009), υποστηρίζει ότι η ιστορία των τελευταίων τριών αιώνων σφραγίζεται από τη συνεχή διαμάχη των οπαδών και των εχθρών του Διαφωτισμού.

Ενεργό μέλος του ειρηνιστικού κινήματος στο Ισραήλ, έχει ταχθεί εναντίον της κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών από το Ισραήλ. Το 2008 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Πολιτικών Επιστημών του Ισραήλ, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις ακροδεξιών κύκλων. Το 2008 πληγώθηκε από έκρηξη παγιδευμένου μηχανισμού στο σπίτι του.

Τι έχει αλλάξει στο Ισραήλ μετά τη δολοφονία του Γιτζάκ Ράμπιν, που το 1995 είχε ταρακουνήσει την κοινωνία;

Τίποτε σχεδόν. Η Αριστερά έζησε μια μεγάλη απώλεια και η Δεξιά μάλλον χάρηκε. Η πολιτική κληρονομιά του, ωστόσο, οι ιδέες για τις οποίες αγωνιζόταν, έμειναν στο παρελθόν.

Σε ποιον πρέπει να χρεώσουμε το ημιαυτόνομο καθεστώς των εποικιστών στα κατεχόμενα εδάφη;

Σε όλη την ισραηλινή κοινωνία. Δεν καταλάβαμε ποτέ τη στιγμή που έπρεπε προς τα πού πήγαινε το πράγμα. Ώς τα μέσα του 1970 το βλέπαμε μόνο σαν κάτι περίεργο. Και δεν βρήκαμε το θάρρος να αντιμετωπίσουμε τους εποικιστές αναζητώντας πολιτική συναίνεση. Ακόμη και μέσα στην Αριστερά, υπήρξαν πολιτικοί υπέρ του εποικισμού. Ο Σιμόν Πέρες, κατεξοχήν.

Θα προτείνατε μια συγκεκριμένη λύση, εάν είχατε απέναντί σας τον Νετανιάχου;

Εχω κάτι πολύ απλό. Να αποδεχτούμε το αποτέλεσμα του αγώνα μας ώς το 1949 και τα όρια της Πράσινης Γραμμής του 1967 – έστω και με ορισμένες τροποποιήσεις. Να αποδεχτούμε, με άλλα λόγια, ότι εμείς οι Ισραηλινοί δεν θα μετακινήσουμε τα σύνορα προς τα ανατολικά και οι Παλαιστίνιοι θα σταματήσουν να ονειρεύονται την επιστροφή προς τα δυτικά. Ο,τι πετύχαμε μέχρι τότε ήταν δίκαιο. Ο,τι έγινε μετά το 1967 ήταν άδικο και καθόλου απαραίτητο. Κάτι που κατέληξε σε πολιτική καταστροφή.