Βρήκαν το κλειδί για την αυτοΐαση καρδιακών παθήσεων

Μόνες τους θα μπορούν να επιδιορθώνουν τις βλάβες στο μέλλον οι ασθενείς καρδιές, χάρη σε μία πρωτεΐνη που παίζει σημαντικό ρόλο στον επαναπρογραμματισμό των κυττάρων.

Επιστήμονες στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ της Γερμανίας ανακάλυψαν ότι η πρωτεΐνη Μ ογκοστατίνη είναι αυτή που κρατά το κλειδί για την επούλωση μιας «ραγισμένης» καρδιάς.

Η πρωτεΐνη αυτή ρυθμίζει την αναστροφή των καρδιακών κυττάρων σε ανώριμα κύτταρα, σε περιπτώσεις χρόνιων καρδιακών νόσων, όπως καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιομυοπάθεια. Αυτή η «οπισθοδρόμηση» των κυττάρων είναι που περιορίζει κατά πολύ τις θανατηφόρες βλάβες στην καρδιά.

Οι επιστήμονες λοιπόν, ανακάλυψαν ότι η συγκεκριμένη πρωτεΐνη επιταχύνει σημαντικά τον επαναπρογραμματισμό – ή αποδιαφοροποίηση – των κυττάρων κι ελπίζουν πως θα μπορέσουν να τη χρησιμοποιήσουν για την πλήρη και ταχεία επούλωση της καρδιάς.

Στη διάρκεια της έρευνάς τους, οι ειδικοί εντόπισαν μεγάλη συγκέντρωση ογκοστατίνης σε ιστό από καρδιές ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια. Η ομάδα του Τόμας Μπράουν στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για την Καρδιά και τους Πνεύμονες καλλιέργησε καρδιακά κύτταρα στο εργαστήριο και πρόσθεσε σε αυτά την πρωτεΐνη Μ ογκοστατίνη.

Στη συνέχεια παρατήρησαν τον επαναπρογραμματισμό των κυττάρων την ώρα που συνέβαινε στο μικροσκόπιο. «Βάσει συγκεκριμένων αλλαγών στα κύτταρα, είδαμε ότι σχεδόν όλα τα καρδιακά κύτταρα είχαν αποδιαφοροποιηθεί μέσα σε έξι μέρες από την προσθήκη της πρωτεΐνης», λέει ο Μπράουν.

«Εντοπίσαμε επίσης δείκτες βλαστοκυττάρων στα κύτταρα, που σημαίνει ότι είχαν επαναπρογραμματιστεί σε κατάσταση επιδιόρθωσης», συνεχίζει ο επιστήμονας.

Μετά οι ερευνητές δοκίμασαν τη διαδικασία σε ποντίκια με τα ίδια αποτελέσματα. Χρησιμοποίησαν μάλιστα δύο ομάδες, η μία γενετικά μεταλλαγμένη ώστε η πρωτεΐνη να μην έχει καμία επίδραση σε αυτά. «Η διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες ήταν εκπληκτική. Στην ομάδα όπου έδρασε η ογκοστατίνη σχεδόν όλα τα πειραματόζωα ήταν ζωντανά έπειτα από τέσσερις εβδομάδες, ενώ το 40% των γενετικά μεταλλαγμένων ποντικιών είχε πεθάνει λόγω θρόμβωσης», λέει ο Μπράουν.

Οι επιστήμονες αναζητούν τώρα τρόπους για να χρησιμοποιήσουν την πρωτεΐνη στη θεραπεία ασθενών με χρόνιες καρδιακές νόσους. Το ζητούμενο είναι να τονίσουν ακόμα περισσότερο τις επουλωτικές ικανότητες του καρδιακού μυός ώστε να επιτύχουν την πλήρη αποκατάσταση της καρδιακής λειτουργίας.

Η επαναστατική ανακάλυψη ανοίγει νέους δρόμους στη θεραπεία καρδιακών παθήσεων, όμως οι ειδικοί δεν μπορούν ακόμα να προσδιορίσουν χρονικά τα οφέλη, καθώς σε ένα πείραμα, η χρήση της ογκοστατίνης είχε αντίθετο από το επιθυμητό αποτέλεσμα, δηλαδή επιτάχυνε τη βλάβη της καρδιάς αντί για την επούλωσή της. «Πιστεύουμε ότι η συγκεκριμένη πρωτεΐνη έχει όλα τα φόντα για να θεραπεύσει καρδιακό μυϊκό ιστό που έχει υποστεί βλάβη. Αυτό που πρέπει να βρούμε είναι το ακριβές χρονικό διάστημα της εφαρμογής της ώστε να αποφύγουμε οποιοδήποτε αρνητικό αποτέλεσμα», τονίζει ο Μπράουν.