Οι αγορές απέναντι στη δημοκρατία

Στις 31 Οκτωβρίου ο Γιώργος Παπανδρέου έβαλε για δεύτερη φορά ένα πιστόλι πάνω στο τραπέζι, το δημοψήφισμα. Αυτή τη φορά όμως ήταν πραγματικά γεμάτο. Και οι εξελίξεις αποδείχθηκαν καταιγιστικές εντός κι εκτός ελληνικών συνόρων. Ενόσω εδώ ψάχναμε πρωθυπουργό και συναίνεση, στην Ευρώπη – μετά το αρχικό σοκ – εγκαινιάστηκε μια συζήτηση που κωδικοποιείται στη φράση «δημοκρατία εναντίον αγορών». Τελευταία πράξη του δράματος, που έδωσε και νέα τροφή στον δημόσιο διάλογο, η αλλαγή ηγεσίας στην Ιταλία. Οπως και στην Ελλάδα, την εξουσία ανέλαβε χωρίς να στηθούν κάλπες ένας τεχνοκράτης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Και στις δυο περιπτώσεις η πίεση αγορών και εταίρων προς αυτή τη λύση ήταν σφοδρή.

Μπορεί οι Μερκοζί να υποδέχθηκαν τον Παπανδρέου στις Κάννες χωρίς το απαραίτητο διπλωματικό τακτ, ωστόσο όσο περνούσαν οι μέρες ουκ ολίγες φωνές χαιρέτισαν την προσφυγή στην κρίση του ελληνικού λαού ως επιστροφή στις αρχές της δυτικής δημοκρατίας. Σε αυτό το στρατόπεδο ανήκουν όσοι φρονούν πως οι πολιτικοί ερήμην των πολιτών ακολουθούν τις επιταγές των τραπεζών και καταλήγουν να τρέχουν πίσω από τις αγορές προσπαθώντας να σβήσουν τις φωτιές που ανάβει ένας άκρατος και αρρύθμιστος καπιταλισμός. Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται αυτοί που πιστεύουν στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και θεωρούν πως ακόμη κι αν η Ενωση είναι θεσμικά ανολοκλήρωτη, έχει τις δυνατότητες να τιθασεύσει τις περιβόητες αγορές προς όφελος των λαών.

Η κρίση χρέους της ευρωζώνης έχει φέρει στο φως πολλούς από τους σκελετούς που οι Ευρωπαίοι, Βόρειοι και Νότιοι, κρατούσαν καλά φυλαγμένους στις ντουλάπες τους. Για κάποιους όμως το σημαντικότερο ζήτημα που έθεσε είναι η σχέση πολιτικών και τραπεζιτών. Δύο άνθρωποι πολιτικά ευαισθητοποιημένοι, με γνώση των ευρωπαϊκών θεσμών αλλά και της οικονομίας, δίνουν στα «ΝΕΑ» τη δική τους άποψη στο ντιμπέιτ «δημοκρατία εναντίον αγορών».