[Πρόσωπα] Το «τρομερό παιδί» της Νότιας Αφρικής

Για τους υποστηρικτές του, ο Τζούλιους Μαλέμα, αρχηγός της οργάνωσης Νεολαίας του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (ANC) που κυβερνά εδώ και 17 χρόνια τη Νότια Αφρική, είναι η φωνή αυτών που δεν έχουν φωνή. Για άλλους είναι ένας επικίνδυνος λαϊκιστής που προξενεί αναταραχή σε μια περίοδο που η Νότια Αφρική χρειάζεται νηφαλιότητα και αποτελεσματική δράση για να ξεπεράσει την οικονομική επιβράδυνση και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας. Χθες το ANC ανέστειλε για πέντε χρόνια την κομματική ιδιότητα του Μαλέμα με την κατηγορία ότι διχάζει το κόμμα.

Γεννημένος μέσα στη φτώχεια, ο 30χρονος «Τζούτζου», όπως είναι γνωστός στους υποστηρικτές του, εκμεταλλεύθηκε τη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η πρόοδος της Νότιας Αφρικής προς μια δικαιότερη κοινωνία ήταν μάλλον επιφανειακή στα χρόνια μετά το απαρτχάιντ καθώς η ανεργία είναι υψηλή και η κατανομή του εισοδήματος παραμένει τόσο άνιση όσο και οπουδήποτε αλλού στη γη. Ως επικεφαλής, από το 2008, του Συνδέσμου Νεολαίας του ANC, έχει συγκεντρώσει πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας πολλαπλασιάζοντας τις προκλήσεις. Τραγούδησε τον παλιό ύμνο του αγώνα κατά του απαρτχάιντ «Σκοτώστε τον Μπόερ» (τον λευκό κτηματία), με αποτέλεσμα να καταδικαστεί τον Σεπτέμβριο για υποκίνηση φυλετικού μίσους. Πιο πρόσφατα καταφέρθηκε κατά της ινδικής μειονότητας χρησιμοποιώντας τον μειωτικό χαρακτηρισμό «κούληδες». Και ζητάει την εθνικοποίηση των ορυχείων και των τραπεζών, ακόμη και την κατάσχεση εδαφών που ανήκουν σε λευκούς για να αναδιανεμηθούν σε μαύρους ακτήμονες. Τον περασμένο μήνα συγκέντρωσε χιλιάδες νέους για μια πορεία προς το Χρηματιστήριο του Γιοχάνεσμπουργκ. Σε περιφερειακό επίπεδο, θέλει να ανατρέψει τον πρόεδρο της Μποτσουάνας Ιαν Χάμα και τον βασιλιά της Σουαζιλάνδης Μσουάτι Γ’ ενώ εγκωμιάζει τον πρόεδρο της Ζιμπάμπουε Ρόμπερτ Μουγκάμπε και θρηνεί τον «αντι-ιμπεριαλιστή μάρτυρα» Μουάμαρ Καντάφι. Ο Μαλέμα ανησυχεί πλέον σοβαρά τους οικονομικούς κύκλους, μεγάλο μέρος των λευκών (αποτελούν το 9% του νοτιοαφρικανικού πληθυσμού), πολλούς μαύρους που φοβούνται την αστάθεια και τώρα την ηγεσία του ANC. Ενώ στις αρχές του 2008 έλεγε πως είναι έτοιμος «να σκοτώσει» για τον πρόεδρο Ζούμα, τώρα τον επικρίνει και λέει πως θέλει να καθαρίσει το κόμμα από τους «υποκριτές».

Ο Μαλέμα είναι γεμάτος αντιφάσεις. Μολονότι υπερασπίζεται τους φτωχούς, κατοικεί στο Σάντον, την πλούσια συνοικία του Γιοχάνεσμπουργκ, λέγοντας πως πρέπει να ζει μέσα στον καπιταλισμό για να τον πολεμάει καλύτερα. Μολονότι υπερασπίζεται τους φτωχούς, διάγει βίο πολυτελή, αγαπάει τα ωραία ρούχα, τα ακριβά ρολόγια, τα δυνατά αυτοκίνητα και τα μεγάλα σπίτια – λέει πάντως πως θα τα επιστρέψει όλα, όταν η Νότια Αφρική θα έχει πραγματώσει τον σοσιαλισμό… Μπορεί το ANC να ανέστειλε για πέντε χρόνια την κομματική ιδιότητα του Μαλέμα, όμως οι κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες που δημιουργούν ένα περιβάλλον γόνιμο για δημαγωγούς παραμένουν.