Ο ιδεαλιστής του ευρωπαϊκού ονείρου

Συνάντησα τον Μάριο Σοάρες στο γραφείο του απέναντι από τη Βουλή. Ογδόντα χρόνων πια, ένας άνθρωπος που έχει ζήσει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Αφρική, τα χρόνια της πορτογαλικής δικτατορίας ως αντιστασιακός, εξόριστος στη Γαλλία. Ο πρώτος εκλεγμένος πρωθυπουργός της χώρας, Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο άνθρωπος που έβαλε την Πορτογαλία στην ΕΕ. Ενας άνθρωπος που όταν μου μιλούσε για τη σημερινή Ευρώπη σχεδόν ούρλιαζε. Ενας θυμωμένος άνθρωπος που μου έλεγε ότι «η Ευρώπη στην οποία εγώ έβαλα τη χώρα μου, δεν είναι η Ευρώπη που βλέπω τώρα μπροστά μου. Οι πολιτικοί με τους οποίους εγώ συνομιλούσα τη δεκαετία του ’80 δεν έχουν καμία σχέση με αυτά τα ανθρωπάκια που η αγορά τα σέρνει από τη μύτη».

Μου έλεγε ακόμα ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα, το κόμμα που αυτός ίδρυσε, ήταν το κόμμα που κυβερνούσε και που υποχρεώθηκε να οδηγήσει την Πορτογαλία στο Μνημόνιο. Και μου έλεγε πως όταν φτάσεις στο σημείο που φτάσαμε, όταν δεν μπορείς να δανειστείς, όταν οι αγορές σού κλείνουν την πόρτα, έχεις να διαλέξεις: ή θα πεινάσεις ή θα κάνεις αυτό που κάναμε, άρα σωστά το κάναμε. «Και από εδώ και πέρα πρέπει να κάνουμε ό,τι θα μας λέει η τρόικα. Αλλά στην τρόικα ποιος λέει τι να κάνει; Οι πολιτικοί ή οι αγορές; Και η απάντηση είναι οι αγορές. Εγώ αυτό δεν το δέχομαι. Δεν δέχομαι οι αγορές να μου υπαγορεύουν. Εγώ ζω σε έναν κόσμο, όπου η πολιτική οδηγεί τις αγορές». Από την Πορτογαλία κρατάω αυτή τη συζήτηση γιατί ο Σοάρες είναι ένας από τους τελευταίους επιζώντες της γενιάς των ιδεαλιστών του ευρωπαϊκού ονείρου.