Συνεχείς διώξεις στα χρόνια του Μεγάλου Τιμονιέρη

Ο κινέζος Πρωθυπουργός Γουέν Τζιαμπάο αποκάλυψε πως η οικογένειά του υφίστατο «συνεχείς διώξεις» στα σκοτεινότερα χρόνια της διακυβέρνησης του προέδρου Μάο, σε μια ομιλία του που θεωρείται προειδοποίηση προς τη σκληροπυρηνική πτέρυγα του Κομμουνιστικού Κόμματος να μην επαναλάβει τα λάθη της ιστορίας.

Στην ομιλία, η οποία εκφωνήθηκε ενώπιον φοιτητών στο Γυμνάσιο Νανκάι στην Τιαντζίν όπου σπούδασε ο Γουέν, έφερε ξανά στη μνήμη την παράνοια και τον φόβο της ζωής στην Κίνα στα τέλη της δεκαετίας του 1950, όταν ένα βαθιά διχασμένο ΚΚ κυνηγούσε τους αντιπάλους του.

«Γεννήθηκα το 1942 σε μια οικογένεια διανοουμένων στο Γισίνγκ, στη Βόρεια Τιαντζίν. Ο παππούς μου διηύθυνε ένα σχολείο στο χωριό. Ηταν το πρώτο δημοτικό σχολείο που έκανε δεκτά τα κορίτσια, παρά την πίεση από τους τοπικούς γαιοκτήμονες. Πολλοί από τους δασκάλους ήταν απόφοιτοι πανεπιστημίου και μερικοί έγιναν καθηγητές μετά το 1949», είπε ο Γουέν, ο οποίος μιλούσε για πρώτη φορά για το παρελθόν του. Σύμφωνα με το κείμενο της ομιλίας που δημοσιεύθηκε στα επίσημα κρατικά κινεζικά μέσα ενημέρωσης, ο Γουέν είπε πως μετέφερε τη σορό του πατέρα του στο νοσοκομείο. «Πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία το 1960. Το σχολείο στο οποίο δίδαξε κράτησε τους φακέλους του, γεμάτους με τη μια αυτοκριτική μετά την άλλη, γραμμένες με μικρούς, καθαρούς χαρακτήρες», είπε. Την εποχή εκείνη το ΚΚ είχε υποχρεώσει τους διανοούμενους, πολλοί από τους οποίους είχαν σπουδάσει στο εξωτερικό ή είχαν εργαστεί για την προηγούμενη κυβέρνηση, να «αναθεωρήσουν τη σκέψη τους» μέσω της αυτοκριτικής μέχρι να «εξυγιανθούν» ιδεολογικά. Αφού τους ζήτησε να μιλήσουν για τα προβλήματα της Κίνας, ο Μάο έκανε στη συνέχεια στροφή 180 μοιρών και επιτέθηκε σ’ αυτούς που τόλμησαν να εκφράσουν δημόσια τις απόψεις τους.

«Αφού πήγα στο γυμνάσιο και το πανεπιστήμιο, η οικογένειά μου υπέστη συνεχείς επιθέσεις στις διαδοχικές πολιτικές εκστρατείες», πρόσθεσε ο Γουέν. «Το 1960, ο πατέρας μου έγινε αντικείμενο έρευνας για τα λεγόμενα “ιστορικά προβλήματα”. Δεν μπορούσε πια να διδάσκει και τον έστειλαν να εργαστεί σ’ ένα αγρόκτημα στα περίχωρα της πόλης φροντίζοντας χοίρους. Ο πατέρας μου ήταν ένας έντιμος άνθρωπος, φιλόπονος σ’ όλη του τη ζωή». Οι ηγέτες της Κίνας σπάνια μιλούν για την προσωπική ιστορία τους ή για τη ζωή της οικογένειάς τους. Επίσης οι επιθέσεις του Μάο εναντίον 550.000 διανοουμένων στο τέλος της δεκαετίας του 1950 παραμένουν ένα ευαίσθητο και αυστηρά λογοκριμένο θέμα.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ. Σύμφωνα με τον Λιου Σανγίνγκ, ερευνητή στην Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών, η ομιλία του Γουέν μπορεί να θεωρηθεί απόπειρα προειδοποίησης των μελλοντικών ηγετών της Κίνας να μην επαναλάβουν τα λάθη του παρελθόντος. «Οταν μιλάει για τα βάσανα της παιδικής ηλικίας του, πιστεύω πως εννοεί ότι δεν θέλει να δει την Κίνα να επιστρέφει σ’ αυτή την εποχή», δήλωσε.