Μετά το πένθος, η αμφισβήτηση

Με την άκρα μυστικότητα που τον χαρακτήρισε στη μεγαλύτερη διάρκεια των 56 χρόνων της ζωής του, κηδεύτηκε την Παρασκευή ο Στιβ Τζομπς. Το τελευταίο «αντίο» στον οραματιστή της Apple ειπώθηκε σε στενό οικογενειακό κύκλο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, σε άγνωστη τοποθεσία. Ο υπόλοιπος κόσμος συνέχισε αυτές τις ημέρες να αποχαιρετά τον Τζομπς αφήνοντας λουλούδια και σημειώματα έξω από τα γραφεία της Apple ή στις εισόδους των καταστημάτων της εταιρείας. Ο πλανήτης – ή τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος του – είχε πολλές δεκαετίες να ζήσει ένα τέτοιο συλλογικό πένθος και δεν είναι μόνο οι εκατομμύρια λάτρεις των προϊόντων της Apple που αναγνώρισαν στο πρόσωπο του ιδρυτή της μια σπάνια ιδιοφυΐα. Ομως, πριν ακόμα περάσει μία εβδομάδα από τον θάνατό του, υψώθηκαν οι πρώτες φωνές της αμφισβήτησης, πιστές στο πνεύμα μιας εποχής μάλλον απομυθοποιητικής.

«Οχι, δεν θέλω να πω τίποτε για τον Στιβ Τζομπς. Δεν μου φαίνεται η κατάλληλη στιγμή για να εξηγήσω πόσο απεχθάνομαι την Apple», ήταν το σχόλιο του Τζόναθαν Φράνζεν στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα». Ετσι κι αλλιώς, ο συγγραφέας της «Ελευθερίας» είχε χρησιμοποιήσει τον μυθιστορηματικό του ήρωα Ρίτσαρντ Κατς για να εκφράσει την αντιπάθειά του. «Το iPod είναι το πραγματικό πρόσωπο της πολιτικής των Ρεπουμπλικανών», εξηγεί ο τραγουδιστής της ροκ κι ένας από τους κεντρικούς χαρακτήρες της «Ελευθερίας». «Μου προσφέρθηκε η ευκαιρία να συμμετάσχω στο κυρίαρχο ρεύμα της ποπ, να φτιάχνω τσίχλες για μάσημα και να προσπαθώ να πείσω τα δεκατετράχρονα ότι το στυλ των προϊόντων της Apple είναι απόδειξη της δέσμευσης της Apple να κάνει τον κόσμο καλύτερο». Ο Τζόναθαν Σάφραν Φόερ, έτερο αστέρι της νέας γενιάς των αμερικανών συγγραφέων, δεν έχει δημιουργήσει χαρακτήρες που να μισούν την Apple. Αλλά εμφανίζεται εξίσου επιφυλακτικός μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα. «Ο Στιβ Τζομπς ήταν αναμφίβολα ιδιοφυής, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι εφευρέσεις του έκαναν τη ζωή μας καλύτερη. Αντίθετα, μπορούμε να πούμε ότι ο κόσμος σήμερα είναι όχι μόνο λιγότερο ανθρώπινος, αλλά ακόμη και λιγότερο συνδεδεμένος εξαιτίας του iPhone», σημειώνει. «Σήμερα πήρα το Μετρό στο Μανχάταν και παρατήρησα ότι όλοι, μα όλοι, ήταν καρφωμένοι σε μια οθόνη. Νομίζω ότι η ευθύνη είναι κυρίως του Τζομπς. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί», προσθέτει.

Ο κόσμος έχει αρχίσει ήδη να χωρίζεται στα δύο, σε «φιλοτζομπσικούς» και «αντιτζομπσικούς»; Ο διάλογος που έχει αρχίσει ατύπως μέσα από τις σελίδες των εφημερίδων προϊδεάζει για κάτι τέτοιο. Σε άρθρο του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς», ο Τόμας Φρίντμαν δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το στρατόπεδο στο οποίο ανήκει. «Η μελαγχολία για τον θάνατο του Στιβ Τζομπς δεν προκαλείται μόνο από την απώλεια του εφευρέτη τόσο πολλών προϊόντων που απολαμβάνουμε. Οφείλεται στην απώλεια κάποιου ο οποίος ενσαρκώνει πολλά από τα ηγετικά χαρίσματα που ξέρουμε ότι λείπουν στους πολιτικούς μας. Ο Τζομπς ήταν κάποιος που δεν διάβαζε τις δημοσκοπήσεις αλλά άλλαζε τις δημοσκοπήσεις δίνοντας στον κόσμο αυτό που ήταν βέβαιος ότι ήθελε και χρειαζόταν πριν το αντιληφθεί ακόμη ο ίδιος. Ηταν κάποιος που ακολουθούσε το όραμά του για ολόκληρα χρόνια. Πάνω απ’ όλα, ήταν κάποιος που κέρδισε τον σεβασμό των συναδέλφων του όχι με το να γίνεται αρεστός σε αυτούς αλλά ωθώντας τους σταθερά έξω από τα όρια της βολής τους», γράφει. «Ποιος πολιτικός θα μπορούσε να περιγραφεί με αυτά τα χαρακτηριστικά;».