Του Βαζιλέιου, της Ιφιζενέιας και Ουαδίποδα ανήμερα!

Στα χέρια της στήλης έφτασε μια απολαυστική, όσο και αποκαλυπτική του ελληνικού μπάχαλου, επιστολή του συγγραφέα Βασίλη Αλεξάκη, που ζει και εργάζεται στο Παρίσι, προς τη Διεύθυνση Διαβατηρίων, στην οδό Χίου 8, στην Καισαριανή και ειδικότερα προς τον διευθυντή της.

Δημοσιεύεται ασχολίαστη – καθώς σχόλιο είναι το περιεχόμενο και η παραδοξότητα, όπως αποδεικνύεται, στη λειτουργία της εν λόγω υπηρεσίας:

«Ζω και εργάζομαι μόνιμα στη Γαλλία σαν δημοσιογράφος και συγγραφέας από τον Σεπτέμβριο του 1968, εδώ και αρκετά χρόνια δηλαδή. Το πρώτο ελληνικό μου διαβατήριο μου απέδιδε το όνομα BASILE, που είναι το αντίστοιχο γαλλικό του Βασίλης.

Αργότερα, αναγνωρίζοντας ίσως την κάποια απήχηση των μυθιστορημάτων μου, που υπογράφω ως VASSILIS, οι ελληνικές αρχές προσέθεσαν και το όνομα αυτό στο διαβατήριό μου, δίπλα στο BASILE.

Αυτά τα δύο ονόματα αναγράφονται και στο σημερινό ελληνικό μου διαβατήριο, που είναι έργο της υπηρεσίας σας, αυτά και μόνον γνωρίζουν οι γαλλικές αρχές, η Κεντρική Αστυνομία του Παρισιού, οι κοινωνικές υπηρεσίες, η γαλλική Ενωση Συντακτών, η εδώ τράπεζα καθώς και ο ταχυδρόμος της γειτονιάς μου.

Μαθαίνω λοιπόν με κατάπληξη από το ελληνικό προξενείο στο Παρίσι ότι η υπηρεσία σας δεν αναγνωρίζει το ίδιο της το έργο κι ότι εννοεί να μου αλλάξει όνομα: θέλει να με ονομάσει VASILEIOS, που διαβάζεται Βαζιλέιος στα γαλλικά, δεδομένου ότι δεν υπάρχει παρόμοια δίφθογγος στη γλώσσα αυτή και συνεπώς το ει δεν διαβάζεται ι όπως στα ελληνικά αλλά εϊ. Το έχετε ξανακούσει, στην Ελλάδα όπου ζείτε, το όνομα αυτό; Γνωρίζετε καμία Ελληνίδα που να ονομάζεται Ιφιζενέια; Αν ο Οιδίποδας σας ζητούσε διαβατήριο θα τον βαφτίζατε Ουαδίποδα; Διότι ούτε η δίφθογγος οι προφέρεται ι σε άλλη γλώσσα.

Δεν μπορώ να πιστέψω ότι στόχος της υπηρεσίας σας είναι η κακοποίηση της ελληνικής γλώσσας ούτε ότι φιλοδοξεί να διδάξει ελληνική ορθογραφία στους ξένους λαούς. Εκτός πλέον κι αν η μεταγραφή των ονομάτων σύμφωνα με την ορθογραφία τους είναι ένα πρώτο βήμα προς τον παραγκωνισμό του ελληνικού αλφαβήτου και την αντικατάστασή του από το λατινικό. Ανήκει άραγε και η γλώσσα σ’ αυτά που πρέπει να πουλήσουμε για να σταθεί η χώρα μας στα πόδια της;

Οπως βλέπετε, οι καιροί στους οποίους ζούμε με έχουν κάνει καχύποπτο. Δεν αμφιβάλλω ότι ακολουθείτε κάποιους κανόνες: αλλά τα παραδείγματα που σας ανέφερα, και στα οποία ο καθένας μπορεί να προσθέσει πολλά άλλα, αρκούν για να πεισθείτε ότι οι οδηγίες αυτές χρειάζονται άμεση και ριζική αναθεώρηση από μία επιτροπή γλωσσολόγων, που να έχουν γνώση βεβαίως των κυριοτέρων ξένων γλωσσών και στην οποία, αν και απλός συγγραφέας, θα συμμετείχα ευχαρίστως κι εγώ.

Αλλά πέρα από την διακωμώδηση των ονομάτων, η πρακτική της υπηρεσίας σας δημιουργεί ένα αληθινό δράμα για τους Ελληνες του εξωτερικού που, όπως ξέρετε, είναι μερικά εκατομμύρια: κλονίζει την ταυτότητα με την οποία είναι γνωστοί στη χώρα παραμονής τους, αναιρεί την ιστορία τους, αμφισβητεί την ίδια τους την ύπαρξη.

Αντιλαμβάνεστε ότι οποιαδήποτε αλλαγή του ονόματός μου μού στερεί την κοινωνική μου ασφάλεια, μου αφαιρεί τη δημοσιογραφική σύνταξη, κλείνει τον λογαριασμό μου στην τράπεζα, με καθιστά ύποπτο απέναντι στην αστυνομία και μου απαγορεύει να οδηγώ αυτοκίνητο. Δεν έχει μεγάλη σημασία για τους Ελληνες που ζουν στην Ελλάδα τι γράφει το διαβατήριό τους, αλλά γι’ αυτούς που ζουν στο εξωτερικό είναι ζήτημα ζωτικής σημασίας.

Είμαι εξήντα επτά χρονών: θα συμφωνήσετε ότι είναι αργά για να γίνω κάποιος άλλος.

Και κάτι ακόμη: ουδέποτε ζήτησα τη γαλλική ιθαγένεια. Ελπίζω να μη με αναγκάσει να το κάνω η ίδια η χώρα μου.

Με φιλικά αισθήματα, Βασίλης Αλεξάκης».

Για την αντιγραφή,

Φοίβη